II SA/Kr 2104/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda ( spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki skargę oddala Postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu [...].1999r. na wniosek J. S. z daty [...].1999r., przekazany do rozpoznania Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] zgodnie z właściwością przez Wójta Gminy [...] pismem z [...].1999r. We wniosku J. S. podawał, że sąsiad J. C. zamieszkały w [...] przy ul. [...] nr... [...] zazbroił werandę blisko jego granicy, niezgodnie z przepisami, na co nie wyraża zgody, oraz zwracał się o załatwienie sprawy. Pismem z dnia [...]1999r. organ pierwszej instancji zawiadomił J. S. i J. C. o wszczęciu postępowania oraz na podstawie art. 50 § 1 k.p.a wezwał ich do udziału w oględzinach dnia [...].1999r., w których uczestniczyła żona J. C. - M. C., będąca właścicielką nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. nr. [...] Decyzją z dnia [...].1999 r znak [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] działając na podstawie art..80 ust.2 pkt.1, art.83 ust. l w zw. z art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo Budowlane (Dz.U. z 1994r. Nr 89, poz.414 z późn. zmn.) oraz art.104 § 1 k.p.a. - nakazał M. C. właścicielce działki zabudowanej budynkiem o nr [...] przy ul. [...] w [...] rozbiórkę wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę płyty tarasu w wyżej wymienionym budynku. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał na przeprowadzone w dniu [...].1999 r. oględziny, w trakcie których stwierdzono, że M. C. wykonała w miesiącu czerwcu bieżącego roku pytę tarasową budynku w przedmiotowym budynku. Jak wyjaśnił organ pierwszej instancji, inwestycja ta nie jest zwolniona po myśli art.29 ustawy - Prawo budowlane z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a skoro wyżej wymieniona pozwolenia takiego nie uzyskała orzeczono o nakazie rozbiórki, przesłanką zastosowania którego jest wykonanie obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. W złożonym z zachowaniem terminu odwołaniu od powyższej decyzji M. C. domagała się ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej budowy balkonu o powierzchni 7m kw., podnosząc iż jego realizacja nastąpiła w porozumieniu z P. T., która jest budowlańcem w Urzędzie Gminy. Skarżąca wskazywała, iż w [...] bieżącego roku w Urzędzie Gminy [...] uzyskała informację, że planowany do budowy garaż znajdować się będzie w prawidłowej i wystarczającej odległości od granicy z sąsiadem oraz od drogi. Po tym jak rozpoczęła starania o uzyskanie, a potem aktualizację map udała się ponownie do Urzędu Gminy, gdzie wyrażono zgodę na rozpoczęcie przez nią budowy o zarazem kontynuowanie starań mających na celu załatwienie formalności. Decyzją z dnia [...].2002r. [...] wydaną z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 138 § l pkt 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca I994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity z 200O r. Dz. U. Nr 106, póz. 1126 Z późniejszymi zmianami) po rozpatrzeniu odwołania M. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].1999 r. znak [...]- utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano , że organ odwoławczy po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i wydanej decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne oraz stwierdził, że organ ten uczynił zadość przepisom K.p.a. i Prawa budowlanego. Stronom postępowania zapewniono ich gwarancje procesowe, gdyż miały one możliwość udziału w każdej fazie postępowania, wymagającej ich udziału, zaś wydana decyzja jest prawidłowa . Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego - właściwy organ zobowiążemy jest wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź leź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przedmiotowy taras jako dobudowana cześć obiektu budowlanego, na realizację którego wymagane jest pozwolenie na budowę, spełnia dyspozycję art. 48 prawa budowlanego, gdyż, jak wskazuje podpisany przez zobowiązaną protokół oględzin przedmiotu postępowania, inwestor takiego pozwolenia na budowę nie posiada. W takiej sytuacji jedynym możliwym rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie mogło być wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego tarasu. Organ odwoławczy wskazał także na wyrok z dnia 27.10.1999r. sygn. akt IV S.A. 1311/96, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że konstrukcja przepisu art. 48 jest jednoznaczna i kategoryczna, nie dająca organom możliwości odstąpienia od nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Ponadto odnosząc się do kwestii podnoszonych w odwołaniu, organ odwoławczy wyjaśnił, iż obowiązki nałożone ustawą Prawo budowlane mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie jest możliwa rezygnacja z ich stosowania w przypadkach innych niż wymienione w ustawie. Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].2002r. [...] M. C. zarzucała, że jest ona niesłuszna i krzywdząca, domagała się ponownego rozpatrzenia sprawy i umożliwienia jej dokończenia budowy tarasu. Skarżąca wyjaśniała, że przed przystąpieniem do prac podejmowała w Urzędzie Gminy [...] starania o uzyskanie dokumentów potrzebnych do pozwolenia na budowę, starania te trwały długo i dotąd nie zostały zakończone, na dowód czego dołączyła do skargi pismo Wójta Gminy z [...].2002 r. Skarżąca podawała, że do wykonania tarasu kupiła materiały budowlane - między innymi cement, który zaczął twardnieć, stąd zmuszona była rozpocząć budowę przed uzyskaniem zezwolenia bowiem jej stan majątkowy nie pozwala na poniesienie strat, podnosząc nadto , że Gmina jest gotowa udzielić jej zezwolenia na dokończenie budowy tarasu . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując w całości stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje . Zgodnie z treścią art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a. ) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a.). Na tle przedstawionych wyżej okoliczności dotyczących przebiegu postępowania administracyjnego, uwzględniają nadto treść wydanych w nim orzeczeń zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji należy uznać za odpowiadające prawu . Skarżąca nie kwestionuje dokonanych w niniejszej sprawie w postępowaniu administracyjnym ustaleń, nie podnosi zarzutów dotyczących realizacji jej praw jako strony postępowania, zaś okoliczności na które wskazuje dotyczą stosowania art. 48 Prawa budowlanego. Ograniczając szczegółowe rozważania do tej spornej kwestii należy wskazać na istotne w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepisu ustawy z dnia 7.07.1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w okresie od wszczęcia postępowania administracyjnego do daty wydania zaskarżonej decyzji . Artykuł 28 tej ustawy stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.. Definicję legalną pojęć : budowa, roboty budowlane, pozwolenie na budowę w art. 3 pkt 6 ,7 i 12 Prawa budowlanego, zaś w art. 29 i art. 30 określono roboty budowlane, których prowadzenie nie wymaga pozowania na budowę lub zgłoszenia. Analiza wskazanych przepisów wskazuje, iż rozpoczęcie robót budowlanych polegających na rozbudowie istniejącego budynku poprzez dobudowanie tarasu wymagało uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, co nie jest zresztą przez skarżącą kwestionowane, podobnie jak okoliczność, że rozpoczynając roboty budowlane i później stosownej decyzji nie posiadała. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 48 Prawa budowlanego - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wynikający z tego przepisu skutek rozpoczęcia robót budowlanych bez pozwolenia na budowę jest jednoznaczny, zaś właściwy organ ma nie tylko prawo , ale i obowiązek dokonania restytucji, przez orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu lub części obiektu będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Podnoszone przez skarżącą okoliczności, które mają usprawiedliwiać samowolę budowlaną nie mają w przedmiotowej sprawie znaczenia, bowiem racje społeczne, w tym długotrwałość procedur i chęć zapobieżenia szkodzie, sytuacja materialna strony, wzniesienie obiektu w sposób nie naruszający praw osób trzecich, nieformalne uzgodnienia z urzędnikiem, czy też skutki finansowe wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, nie mogą być brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego wobec braku przepisów upoważniających do orzekania o skutkach samowoli budowlanej z uwzględnieniem takich dodatkowych przesłanek. Regulacja zawarta w art. 48 Prawa budowlanego -stosowanym również w niniejszej sprawie - była poddana kontroli w Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 12.01.1999 r., P 2/98 ( OTK 1999/1/2 ) orzekł uznał, że art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414 ze zm.) jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. l, art. 32 ust. l i art. 64 ust. l i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku stwierdzono między innymi, że przewidziana w tym przepisie "metoda zapobiegania i likwidowania samowoli budowlanej jest wprawdzie surowa i nacechowana automatyzmem, ale nie wykracza poza granice wyznaczone normami konstytucyjnymi, a wyłącznym celem zastosowania tego przepisu jest usunięcie skutków wywołanych naruszeniem prawa budowlanego" . Ponadto w wyroku z dnia 26.03.2002r. SK 2/01 ( OTK-A 2002/2/15 ) Trybunał Konstytucyjny orzekł również, iż art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268, z 2001 r. Nr 5, poz. 42, Nr 100, poz. 1085, Nr 110, poz. 1190, Nr 115, póz. 1229, Nr 129, poz. 1439 i Nr 154, poz. 1800) jest zgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze, uznając skargę za bezzasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 151 p.p.s.a.