II SA/Kr 2107/02

WyrokWSA w Krakowie2006-04-26

Skład orzekający: Izabela Dobosz, Krystyna Daniel, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał merytorycznie odwołanie spółdzielni mieszkaniowej, mimo jego formalnych braków w zakresie reprezentacji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, rozpoznając merytorycznie odwołanie spółdzielni mieszkaniowej, które nie zostało prawidłowo podpisane przez uprawnione osoby. Zgodnie z Prawem spółdzielczym, oświadczenia woli za spółdzielnię składają co najmniej dwie osoby. Organ odwoławczy powinien był wezwać spółdzielnię do uzupełnienia braków formalnych odwołania, a nie rozpoznać je merytorycznie. Naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Spółdzielni Mieszkaniowej rozbiórkę blaszanego garażu postawionego bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Spółdzielnia wniosła skargę do sądu, argumentując, że garaż nie jest obiektem budowlanym, a jedynie wiatą, która była remontowana. Sąd uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu naruszenia przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : WSA Krystyna Daniel AWSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2000 r., znak: [...], na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - Prawo budowlane), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakazał inwestorowi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] przy ul. [...] rozbiórkę garażu blaszanego dobudowanego do istniejących pomieszczeń gospodarczych Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", zlokalizowanych na podwórku obiektu przy ul. [...] w [...] W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wskazał, że w toku postępowania administracyjnego, wszczętego z urzędu, ustalono, że na terenie działki przy ul. [...][...] został postawiony na przełomie [...] i [...] 1999 r. garaż "blaszak" bez uprzedniego dopełnienia przez inwestora formalności wynikających z przepisów Prawa budowlanego, tj. bez uzyskania pozwolenia na budowę. Przytoczył treść art. 48 Prawa budowlanego, z którego wynika, że w takich przypadkach, nakazanie rozbiórki jest obligatoryjnym obowiązkiem organu nadzoru budowlanego, wobec tego orzekł jak w sentencji decyzji. Z decyzją tą nie zgodziła się Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] wnosząc od niej odwołanie. Podniosła w nim, że garaż blaszany został wykonany jako zadaszenie nad boksem. Rzeczywiście wykonano go bez przeprowadzenia pełnej procedury, ale złożyły się na to niezależne od spółdzielni przyczyny. Mimo, że został opracowany na jej zlecenie projekt budowlany, to okazało się, iż nie jest uregulowany stan prawny nieruchomości, na których zlokalizowany jest przedmiotowy garaż. Nadto liczne kradzieże, jakie miały miejsce w garażach położonych w znacznej odległości od siedziby spółdzielni, zmusiły j ą do podjęcia budowy przedmiotowego garażu. Po rozpoznaniu tego odwołania decyzją z dnia [...] 2002 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. z 2000 r., Dz. U. Nr 98, poz. 1071, zwanej dalej w skrócie k.p.a.) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji organ odwoławczy dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy i stwierdził, że organ I instancji uczynił zadość przepisom k.p.a. i Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego zaistniały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego garażu. Na budowę jego Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego organ nadzoru winien nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. W świetle orzecznictwa sądowego, jak podnosi organ II instancji, konstrukcja przepisu art. 48 Prawa budowlanego jest jednoznaczna i kategoryczna i nie daje możliwości organowi odstąpienia od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, który został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Podnoszone w odwołaniu okoliczności, mają, zdaniem organu II instancji, charakter pozamerytoryczny i nie mogą być uwzględnione w postępowaniu odwoławczym. Organ I instancji zobowiązany był więc do orzeczenia o rozbiórce przedmiotowego garażu i dlatego też [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał je w mocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w [...] podniosła, że w art. 48 Prawa budowlanego wyraźnie mówi się o obiekcie budowlanym. W art. 3 Prawa budowlanego natomiast, który definiuje szczegółowo pojęcia przywołane później w ustawie, nie ma mowy o wiacie garażowej, czy "blaszaku". Zdaniem spółdzielni mamy do czynienia z przypadkiem, gdzie nie ma obiektu budowlanego. Jest jedynie wiata garażowa, która była w tym miejscu i jest nadal. Wykonano jedynie jej remont. Cała sprawa jest błaha z każdego punktu widzenia. Wniosła o uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę garażu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnosząc ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.). W świetle art. l § l p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym w zakresie - legalności decyzji administracyjnych (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Przy czym, zgodnie z art. 134 § l p.p.s.a., sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, dlatego też kontroli legalności dokonuj ą również z urzędu. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w niej podniesionych. Z treści decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wynika, że została ona wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...]. Pod wspomnianym odwołaniem widnieje jedynie podpis Zastępcy Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" do spraw Techniczno-Eksploatacyjnych. Skoro podmiotem składającym środek zaskarżenia przysługujący od decyzji organu I instancji była spółdzielnia, to rzeczą organu odwoławczego w postępowaniu wstępnym było sprawdzenie, czy jest ona należycie reprezentowana. Zgodnie bowiem z art. 54. § 1. ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 1995 r. Nr 54, póz. 288 z późn. zm.) "Oświadczenia woli za spółdzielnię składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i pełnomocnik. W spółdzielniach o zarządzie jednoosobowym, oświadczenie woli mogą składać również dwaj pełnomocnicy". Już redakcja przytoczonego wyżej przepisu wskazuje, że podpisanie odwołania jedynie przez jedną osobę wyklucza możliwość uznania go za wniesionego w imieniu spółdzielni. W takim stanie rzeczy pismo to posiada braki formalne i organ odwoławczy przed jego merytorycznym rozpoznaniem powinien wezwać Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w [...], stosownie do postanowień art. 64 § 2 k.p.a., do uzupełnienia braków formalnych odwołania i wyjaśnienia, kto jest uprawnionym do składania w jej imieniu oświadczeń woli poprzez dołączenie do odwołania Statusu Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] i wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Organ odwoławczy nie uczynił tego i rozpoznał odwołanie nie zwracając w ogóle uwagi na jego braki formalne w zakresie reprezentacji spółdzielni. Rozpoznanie w takim stanie rzeczy odwołania stanowi wadę procesową, naruszenia art. 127 § l k.p.a., mającą wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu wstępnym przed organem odwoławczym badana jest bowiem kwestia dopuszczalności odwołania z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych oraz, czy zostało ono wniesione z zachowaniem terminu. W zależności od poczynionych ustaleń organ wydaje postanowienie o jego niedopuszczalności bądź postanowienie stwierdzające, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (art. 134 k.p.a.). Oba te postanowienia, zapadające w odrębnych sytuacjach procesowych, kończą więc postępowanie odwoławcze, a skutkiem tego jest nie rozpoznawanie merytoryczne sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu odwołania zwrócić należy także uwagę na kwestie prawidłowego sprecyzowania obowiązku w decyzji organu I instancji. Czy taka jego redakcja pozwala bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji zidentyfikować przedmiot nakazu rozbiórki i jego usytuowanie, co jest niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA z dnia 2 września 1999 r. IV SA 1418/97; LEX nr 47875). Nadto, czy przedmiot objęty nakazem rozbiórki jest obiektem budowlanym i co za tym przemawia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.). O kosztach natomiast orzekł w punkcie II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło