II SA/Kr 212/17
WyrokWSA w Krakowie2017-04-28
Skład orzekający: Mirosław Bator, Paweł Darmoń, Jacek Bursa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia na zobowiązanego do wykonania obowiązku rozbiórki budynku, nawet jeśli zobowiązany kwestionuje zasadność pierwotnej decyzji nakładającej ten obowiązek?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie dopuszczalność egzekucji. Kwestionowanie prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego nie może być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym niż wykonanie zastępcze i ma na celu skłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B.B. i E.B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku garażowego. Organy administracji nałożyły grzywnę, argumentując, że obowiązek rozbiórki wynikający z ostatecznej decyzji nie został wykonany. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i błędne zastosowanie przepisów dotyczących grzywny, kwestionując m.in. wielkość budynku przyjętą do obliczeń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. B. i E. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 14 grudnia 2016 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. postanowieniem z dnia 8 listopada 2016 r. nr [...] działając na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 64 a § 1 pkt 1 i § 2 pkt 1, art. 119, art. 120, art. 121 § 4 i § 5 oraz art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w związku z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 sierpnia 2016 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2015 r. nałożył na B.B. i E.B. grzywnę w wysokości 31 463,87 zł w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 14 kwietnia 2015 r. wystawionym przez PINB w T . Organ wezwał zobowiązanych do uiszczenia opłaty w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 18 kwietnia 2012 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. , nakazano inwestorowi B. i E.B. wykonać rozbiórkę budynku garażowego o wymiarach 6,05 m x 6,40 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w W . Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją z dnia 29 lipca 2013 r., [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 roku, sygn. akt II SA/Kr 1273/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę w przedmiocie nakazu rozbiórki. W dniu 14 kwietnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru, Budowlanego w T. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] , stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Odpis tytułu wykonawczego został zobowiązanym prawidłowo doręczony. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 lipca 2015 roku. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2015 roku, sygn. akt II SA/Kr 1143/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ wskazał, że mając na względzie cel postępowania egzekucyjnego, jakim jest spełnienie przez zobowiązanego nałożonego na niego obowiązku, organ egzekucyjny stosuje środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W ocenie organu spośród katalogu środków egzekucyjnych, zastosowanie grzywny w celu przymuszenia jest najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, bowiem w najmniejszym stopniu wpływa na jego prawa i obowiązki, pozostawiając swobodę w wyborze środków prowadzących do faktycznego wykonania obowiązku. W przypadku zastosowania innych środków egzekucyjnych jest to znacznie ograniczone. Za zastosowaniem grzywny w celu przymuszenia przemawia również fakt, że ustawodawca określając składniki postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, nie pozostawił dowolności interpretacyjnych, wskazując, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku pomimo nałożenia grzywny w celu przymuszenia - będzie orzeczone wykonanie zastępcze, co potwierdza, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem o mniejszej dolegliwości niż wykonanie zastępcze.
Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli B.B. i E.B. zarzucając naruszenie: art. 77 K.p.a. w związku z art. 80 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, nierozpatrzenie w sposób prawidłowy i wnikliwy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności poprzez pominięcie faktu, że wszelkie uchybienia związane z budową garażu zlokalizowanego na działce nr [...], które spowodowały wydanie decyzji o konieczności wykonania rozbiórki budynku zostały wyprostowane; art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz błędną interpretację, a to poprzez przyjęcie, że zastosowanie grzywny w celu przymuszenia wykonania decyzji jest zasadne i konieczne.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej wysokości nałożonej grzywny i orzekł w tym zakresie grzywnę w wysokości 30 790,14 zł zaś w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ podniósł, że egzekucja w przedmiotowym postępowaniu dotyczy spełnienia przez zobowiązanych niepieniężnego obowiązku wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, a ściślej obowiązku dokonania rozbiórki budynku garażowego o wymiarach 6,05 m x 6,40 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w W. Zgodnie z art. 119 i nast. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym stosowanym w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Z samej swej istoty grzywna w celu przymuszenia nakładana może być jedynie w sytuacji, gdy zobowiązany nie wykonał, w całości lub w części, powinności, do której był zobligowany. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wskazuje, że pomimo doręczenia zobowiązanemu upomnienia z dnia 8 kwietnia 2014 r., oraz wystawienia w dniu 14 kwietnia 2015 r. tytułu wykonawczego nr [...], egzekwowany w niniejszej sprawie obowiązek rozbiórki pozostaje niewykonany. W związku z powyższym w myśl art. 121 ustawy, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba, że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Grzywna ta nie może przekraczać kwoty 10 000 zł, a w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł, z zastrzeżeniem, iż w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, wysokość grzywny stanowi iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Egzekucja w przedmiotowej sprawie dotyczy spełnienia przez B. i E.B. obowiązku wynikającego z prawa budowlanego, a ściślej obowiązku rozbiórki budynku garażowego o wymiarach 6,05 m x 6,40 m, usytuowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości W . W sentencji decyzji PINB w T. z dnia 18 kwietnia 2012 r. wprost zapisano, że podlegający rozbiórce obiekt budowlany to budynek. W przypadku gdy podlegający rozbiórce obiekt jest budynkiem, przy ustalaniu wysokości grzywny w celu przymuszenia zastosowanie ma art. 121 § 5 ustawy. W przedmiotowej sprawie wymiary budynku podlegającego rozbiórce określone zostały w sentencji decyzji, z której wynika obowiązek. W decyzji tej wskazano, że rozbiórka dotyczy budynku garażowego o wymiarach 6,05 m x 6,40 m. Zatem powierzchnia zabudowy tego budynku wynosi 38,72 m . Taką też wartość powierzchni zabudowy przyjął PINB w T. do obliczenia grzywny nakładanej na B. i E.B. . Organ egzekucyjny posłużył się też prawidłowo określoną ceną 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, którą przyjął z obowiązującego w dniu orzekania przez ten organ Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 sierpnia 2016 n, w sprawie ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za II kwartał 2016 r. Cena ta wynosiła 4 063 zł. Na podstawie tak pozyskanych danych PINB w T. dokonał wyliczenia
wysokości grzywny w celu przymuszenia w następujący sposób: 1/5 x 4 063 zł/ m2 x 38,72 m2 = 31 463,87 zł. Organ rozpatrując zażalenie na postanowienie PINB w T. z dnia 8 listopada 2016 r., wydaje rozstrzygnięcie w oparciu o aktualny stan prawny. Zaś w aktualnym stanie prawnym cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszona przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Komunikacie z dnia 22 listopada 2016 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2016 r. wynosi 3 976 zł. Przy uwzględnieniu powierzchni zabudowy podlegającego rozbiórce budynku garażowego i ceny za l m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, wskazanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w aktualnym komunikacie, obliczenie wysokości grzywny w celu przymuszenia na podstawie art. 121 § 5 ustawy przedstawia się w przedmiotowej sprawie w następujący sposób: 1/5 x 3 976 zł/ m2 x 38,72 m2 = 30 790,14 zł Z porównania kwoty grzywny nałożonej zaskarżonym postanowieniem - 31 463,87 zł oraz wyliczonej przez organ wartości - 30 790,14 zł wyraźnie wynika, że wyliczona obecnie grzywna jest niższa. W pozostałym zakresie skarżone postanowienie jest prawidłowe. Powyższe postanowienie zawiera wymagane zgodnie z art. 122 § 2 pkt 1 i 2 ustawy wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku będzie orzeczone wykonanie zastępcze. Odnosząc się do kwestii podniesionych w zażaleniu MWINB wyjaśnił, że do wszczęcia postępowania egzekucyjnego dochodzi w sytuacji braku dobrowolnego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, a istotą egzekucji jest jej dolegliwość i jak najszybsze doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku. Zobowiązani w istocie kwestionuj ą ciążący na nich obowiązek rozbiórki wynikający z decyzji PINB w T. z dnia 18 kwietnia 2012 r. Tymczasem decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym, co oznacza, że wynikający z niej obowiązek ciąży na zobowiązanych. Egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek rozbiórki wynika z ostatecznej decyzji, którą zobowiązani winni wykonać. W przypadku niewykonania przez zobowiązanych ciążącego na nich obowiązku, organ egzekucyjny zobowiązany jest do stosowania środków egzekucyjnych, do których zalicza się grzywnę w celu przymuszenia. Organ wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania administracyjnego. Innymi słowy postępowanie egzekucyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego.
Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli B.B. i E.B. zarzucając naruszenie:
1/ art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 K.p.a. poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji w części dotyczącej grzywny w celu przymuszenia i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy, podczas gdy postanowienie organu I instancji winno być uchylone w całości w trybie art. 138 § 2 K.p.a. z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie;
2/ art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez wydanie postanowienia bez uprzedniego pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a szczególności wielkości budynku przyjętej do wyliczenia wysokości grzywny w celu przymuszenia dla realizacji obowiązku rozbiórki i dokonanie nie swobodnej lecz dowolnej oceny dowodów;
3/ art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak pełnego uzasadnienia faktycznego dotyczącego kwestii przyjęcia wielkości powierzchni zabudowy budynku na potrzeby wymiaru wysokości grzywny w celu przymuszenia;
4/ art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i błędne przyjęcie danych do określenia wysokości grzywny w celu przymuszenia w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części.
W konkluzji wniesiono o uchylenie postanowienia WINB w K. oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Według art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej także w skrócie P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy czy w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpatrywanej sprawie nie występują zarzucane w skardze wady i uchybienia. Sąd podziela argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu, które zostało oparte na prawidłowo ustalonych faktycznych i prawnych przesłankach. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania tych obowiązków. Trzeba podkreślić, że nie prawem, lecz obowiązkiem wierzyciela jest doprowadzenie do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie wykonaniu podlega obowiązek rozbiórki wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 18 kwietnia 2012 r., którą nakazano inwestorom B. i E.B. wykonać rozbiórkę budynku garażowego o wymiarach 6,05 m x 6,40 m zlokalizowanego na działce nr [...] w W . Decyzja ta została utrzymana w mocy ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 lipca 2013 r., Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 1273/13 WSA w Krakowie odrzucił skargę w przedmiocie nakazu rozbiórki. Podkreślić należy, że na obecnym etapie postępowania ani organy prowadzące postępowanie egzekucyjne, ani też Sąd nie ma kompetencji do ponownego badania prawidłowości decyzji. Z art. 29 § 1 zd. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika jednoznacznie, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Również Wojewódzki Sąd Administracyjny na obecnym etapie postępowania nie może badać, czy decyzja podlegająca wykonaniu jest prawidłowa. Zgodnie bowiem z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z tego też względu wszelkie podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczące niewłaściwego - ich zdaniem nakazania rozbiórki oraz wymiarów budynku pozostają poza zakresem kognicji Sądu w niniejszej sprawie. Podkreślenia również wymaga, że skarżący podczas całego postępowania egzekucyjnego nie kwestionowali wielkości powierzchni budynku. W żadnym ze składanych pism, na żadnym etapie postępowania – także zakończonego decyzją o nakazie rozbiórki, nie podnieśli takich argumentów. W tym miejscu wskazać wypada, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1143/15 oddalił skargę B.B. i E.B. na postanowienie WINB w K. z dnia 7 lipca 2015 r. w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Również w postępowaniu tym zostało jednoznacznie określone, że obowiązek rozbiórki dotyczy budynku garażowego o wymiarach 6,05 m x 6,40 m. Niniejszy wyrok jest prawomocny.
Organy wydając zaskarżone postanowienie oparł się na dokumentach zebranych w toku całego postępowania i dlatego też kwestionowanie w skardze wymiarów budynku jest pozbawione jakichkolwiek podstaw i nie daje Sądowi możliwości skontrolowania tego na obecnym etapie postępowania. Podkreślić należy, iż celem postępowania egzekucyjnego jest wymuszenie realizacji nakazów wypływających z decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, o ile nakazy te nie zostaną wykonane dobrowolnie. Postępowanie egzekucyjne nie jest zatem kontynuacją postępowania administracyjnego, w którym można byłoby negować zasadność ostatecznych i prawomocnych decyzji podlegających wykonaniu. Ewentualna wadliwość decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego nie może być zatem podnoszona w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie, o którym mowa w art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Badanie to ma charakter formalny (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2539/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 423/16).
Bezspornym w niniejszej sprawie pozostaje, że ostateczną decyzją WINB w K. z dnia 29 lipca 2013 r. skarżący zostali zobowiązani do dokonania rozbiórki przedmiotowego budynku garażowego. Bezspornym pozostaje również, że skarżący pomimo upomnienia nie wykonali nałożonego obowiązku, co zostało stwierdzono na podstawie kontroli przeprowadzonej w dniu 16 lipca 2014 r. Powyższe okoliczności uzasadniały wydanie przez PINB w T. dniu 14 kwietnia 2015 r. tytułu wykonawczego nr [...] . W ocenie Sądu wystawiony tytuł wykonawczy spełnia wymogi z art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie zastosowanego środki egzekucyjnego wyjaśnienia wymaga, ze zgodnie z art. 7 § 2 ustawy organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W postępowaniu dotyczącym rozbiórki obiektu budowlanego możliwe jest zastosowanie jedynie dwóch środków wymienionych w art.1a pkt 12 lit. b u.p.e.a., to jest grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest rozważenie, zastosowanie którego z tych środków jest właściwe przy realizacji obowiązku wykonania rozbiórki (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 26 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Po 539/13). Stosownie do treści art. 119 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Jest więc ona środkiem, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej skłania zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia znajduje zastosowanie do wszystkich obowiązków o charakterze niepieniężnym polegających na braku działania (czyli zaniechaniu, znoszeniu) lub pewnym działaniu. Natomiast w przypadku egzekucji obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego najpierw powinna być nałożona grzywna w celu przymuszenia, zaś dopiero w drugiej kolejności powinno być zastosowane wykonanie zastępcze (por. wyrok NSA z dnia z dnia 4 września 2014 r. sygn. akt II OSK 538/13, z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2315/10, z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt II OSK 1387/10). Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że grzywna w celu przymuszenia spełnia funkcję motywującą zobowiązanego do spełnienia nałożonego obowiązku. Nie jest więc karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się (por. wyroki NSA z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1169/09, z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 235/09, z dnia 6 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1642/06).
Tym samym organ prawidłowo ocenił, że zastosowanie grzywny w celu przymuszenia było uzasadnione. Jest to bowiem środek mniej dolegliwy, a zarazem skłaniający zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Ponadto wykonanie zastępcze jest środkiem zaspokajającym, który generuje siłą rzeczy bezzwrotne, nierzadko znaczne koszty dla zobowiązanego. Grzywna w celu przymuszenia natomiast, nawet pomimo jej uiszczenia może zostać w razie wykonania obowiązku zwrócona dłużnikowi na zasadzie art. 126 u.p.e.a. Celem postępowania egzekucyjnego jest bowiem skuteczne zaspokojenie wierzyciela, a w tym wypadku dotyczy to nałożonych na skarżącą obowiązków. W szczególności grzywna w celu przymuszenia nie zastępuje obowiązku przeprowadzenia danej czynności przez skarżących. Spełnienie tego obowiązku powoduje jednak bezprzedmiotowość uiszczania tej grzywny, co odnajduje wyraz w jej umorzeniu na podstawie art. 125 u.p.e.a. Jeśli natomiast chodzi o wysokość ustalonej grzywny to w ocenie Sądu ustalona ona została w prawidłowej kwocie nieprzekraczającej kwoty określonej w art. 121 § 2 u.p.e.a.
Reasumując Sad wskazuje, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego w rozpoznawanej sprawie było dopuszczalne. Przed wszczęciem postępowania organ doręczył skarżącym upomnienie. Ponadto organ wydał tytuł wykonawczy, a zastosowany środek egzekucyjny jest środkiem najmniej uciążliwym dla skarżących. Bez znaczenia dla zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia pozostają zarzuty podniesione w skardze. Przede wszystkim zaznaczyć należy, że argumentacja skarżących odnosi się do wcześniejszego etapu postępowania legalizacyjnego, który nie może być przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu.
Z powyżej wskazanych powodów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a.orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło