II SA/Kr 213/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie NSA Wiesław Kisiel spr. WSA Dorota Dąbek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje w mocy pkt 2 i 3 decyzji organu pierwszej instancji, II uchyla pkt 2 i 3 decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...], III orzeka, że decyzje w części uchylonej nie mogą być wykonane. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia . 18 grudnia 2007 r., sygn.akt III SA/Kr 213/07 Decyzją z dnia ......2005 r. Prezydent Miasta K. przyznał B.G. zasiłek stały w kwocie [....] zł miesięcznie. Od dnia ...... października 2005 r. B.G. zaczął odbywać karę pozbawienia wolności i okoliczności tej strona nie kwestionuje. Dlatego Prezydent Miasta K. wydał decyzję z dnia .........2006 r., nr........., powołując się na art.3 ust.3 i 4, art.4, art.8 ust.1, art.13 ust.1, art.14, art 18 ust.1 pkt 1 i 2, art.37, art.98, art.102 ust.2, art.104, art.106 ust.5, art.109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz.593 z późn.zm.) w której (1) zmienił swą decyzję z dnia .......2005 r. ustalając że zasiłek stały przysługiwał stronie do dnia .......2005 r., a ponadto (2) nakazał zwrot kwoty [....] zł, tj. tej części świadczenia, którą strona pobrała za okres od ..... października 2005 r. do ..... grudnia 2006 r., (3) decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Organ powołał się art.13 ust.1 ustawy o pomocy społecznej zgodnie z którym osobie odbywającej karę pozbawienia wolności świadczenie z pomocy społecznej nie przysługuje. W decyzji z dnia .......2005 r., ustalającej prawo do zasiłku, zapisane było pouczenie, że strona zobowiązana jest powiadomić organ administracyjny, o każdej zmianie sytuacji, mającej znaczenie dla korzystania z pomocy społecznej. Tego obowiązku strona nie dopełniła. Dokonane zostało ponadto szczegółowe wyliczenie kwoty podlegającej zwrotowi. W odwołaniu strona akcentuje swą trudną sytuację finansową, którą pogłębi jeszcze ewentualny zwrot nakazanej kwoty. Matka strony miała powiadomić Prezydenta Miasta K. o rozpoczęciu odbywania przez stronę kary pozbawienia wolności, jednak tego nie uczyniła. Zaskarżoną decyzją z dnia .....2007 r. , nr ......, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Ustalenia faktyczne zostały przez organ I instancji poczynione prawidłowo, w adekwatnym zakresie i strona ich nie kwestionuje. Na załatwienie spraw nie ma wpływu fakt ewentualnego podjęcia się przez matkę strony powiadomienia organu o zmianie w sytuacji strony, gdyż to B.G. a nie jego matka jest stroną postępowania, otrzymującą świadczenie i zobowiązaną do powiadomienia organu o zmianach w swej sytuacji prawnej i faktycznej. Nie budzi też wątpliwości treść art.13 ust.1 ustawy o pomocy społecznej . Strona w skardze do sądu administracyjnego i organ w odpowiedzi podtrzymał swe stanowisko, przedstawione wcześniej w (odpowiednio) w odwołaniu i decyzji odwoławczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Ustalenia faktyczne istotne dla sprawy i ustalone przez organ I instancji nie budzą wątpliwości. W szczególności miarodajne jest zaświadczenie zastępcy Kierownika Działu Ewidencji Aresztu Śledczego w K. o początkowej dacie osadzenia strony w tym areszcie. Uczyniło to zasadnym zastosowanie w niniejszej sprawie art.13 ust.1 w związku z art.6 pkt 16 i art.98 ustawy o pomocy społecznej, tj. ustalenie, że z rozpoczęciem odbywania kary pozbawienia wolności przez stronę, która nie powiadomiła organu o tym fakcie, pobierany zasiłek stał się świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi przez stronę. Dlatego w tym zakresie skarga podlega oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270 ze zm.). Natomiast nieprawidłowo organy nakazały zwrot owego nienależnie pobranego świadczenia, przed uprawomocnieniem się zmiany decyzji z dnia ........ 2005 r. Decyzja zmieniająca zakres prawa do świadczenia z pomocy społecznej ma odrębną podstawę prawną (art.13 ust.1 ustawy o pomocy społecznej) i odrębny przedmiot od decyzji nakazującej zwrot świadczenia (art.98 ustawy o pomocy społecznej). Między tymi rozstrzygnięciami istnieje zależność normatywna polegająca na tym, że dopiero do upływie terminu do zaskarżenia decyzji o zmianie prawa do świadczenia lub utrzymaniu w mocy tej decyzji możliwe jest ustalanie kwoty podlegające zwrotowi i terminu tego zwrotu. Nieostateczna decyzja zmieniająca okres korzystania z prawa do zasiłku nie stwarza jeszcze powagi rzeczy osądzonej i dlatego nie może być przesłanką wydania decyzji o obowiązku zwrotu. Skoro nie było dopuszczalne nakazanie zwrotu, to tym bardziej niedopuszczalne było nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności owemu nakazowi zwrotu W tym więc zakresie Sąd uwzględnił skargę na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268 i nr 208, poz.1536 i nr 217, poz. 1590 oraz 2007, nr 120, poz. 818 oraz 2007, nr 121, poz.831). O kosztach nie orzekano, stosownie do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art.239 pkt 1 lit.a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).