II SA/Kr 213/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewody z dnia 25 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A.P. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNINIE wyroku z dnia 25 października 2012r. Decyzją z dnia 25 listopada 2011 roku znak: [....] Wojewoda [....] umorzył postępowanie odwoławcze w zakresie dotyczącym rozpoznania odwołania A.P. od decyzji Starosty K. z dnia 31 marca 2011 roku nr [....] w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Przyczyną takiego rozstrzygnięcia było uznanie, że odwołującemu A.P. nie przysługuje w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przymiot strony. Skargę na powyższą decyzję wniósł A.P. , domagając się jej uchylenia i zasadzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu przedstawił argumenty mające świadczyć o tym, iż skarżącemu przysługuje przymiot strony w toczącym się o zwrot nieruchomości postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., a orzekanie – w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt. Skarga skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji, przy czym nie z powodu zarzutów w niej podniesionych. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl natomiast art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Z redakcji zacytowanego art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. wynika, że tzw. podstawa wznowieniowa jest odrębną od naruszenia prawa materialnego i innego naruszenia przepisów postępowania, przesłanką do uchylenia zaskarżonego aktu i tak jak naruszenie prawa materialnego, jak też inne naruszenie przepisów postępowania, uwzględniana jest przez sąd administracyjny z urzędu. Jak bowiem wynika z wcześniej przytoczonych przepisów, sąd administracyjny zobowiązany jest z urzędu dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, w kontekście wszystkich obowiązujących przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, że w myśl art. 145 p.p.s.a., w przypadku naruszenia przez organ prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu bez konieczności dokonywania oceny, czy stwierdzone uchybienie miało i ewentualnie jaki wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Jak wynika z treści tego przepisu, dokonanie takiej oceny jest konieczne jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.), czy też w wypadku naruszenia innych przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). Przechodząc do niniejszej sprawy należy wskazać, że wydając zaskarżoną w niniejszym postępowaniu sądowym decyzję, Wojewoda [....] doręczył ją wyłącznie organowi I instancji oraz odwołującemu (a konkretnie jego pełnomocnikowi). Pominął natomiast wszystkie pozostałe strony postępowania administracyjnego, w tym kilkanaście osób fizycznych, na rzecz których orzeczono o zwrocie nieruchomości. Jest to wada postępowania, obligująca Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy bowiem podkreślić, że hipotetycznie możliwe jest, że w wyniku postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego skargą A.P. , zostanie mu przyznany przymiot strony w toczącym się o zwrot nieruchomości postępowaniu administracyjnym. Rozstrzygnięciem sądu organy byłyby związane, przy czym zapadłoby ono bez udziału pozostałych stron postępowania, które pozbawione zostałyby możliwości zgłaszania i przedstawiania argumentów przeciwnych niż podnosi skarżący i nie mieliby żadnego wpływu na zajęcie stanowiska, co do tego że A.P. nie przysługuje przymiot strony. Z uwagi na powyższe, również decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego z powodu uznania przez organ, że odwołującemu nie przysługuje przymiot strony, powinna być doręczona wszystkim stronom toczącego się postępowania administracyjnego. Brak takiego doręczenia jest naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji. Kończąc rozważania należy dodać, że art. 131 k.p.a. obliguje organ, który wydał decyzję do zawiadomienia wszystkich stron postępowania administracyjnego o wniesieniu odwołania. Przepis ten dotyczy wszystkich odwołań i w związku z tym o sposobie załatwienia odwołania wszystkie stronny winny wiedzieć, co dokonywane jest poprzez doręczenie aktu administracyjnego wydanego w związku z wpłynięciem tego odwołania. Uzupełniająco należy wskazać, że uchylając decyzję, sąd nie dokonał merytorycznej oceny zarzutów skargi i poglądów przedstawionych przez organ, gdyż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, które w myśl art. 153 p.p.s.a. wiązałyby organy i sąd w dalszym toku postępowania, wyrażona zostałaby bez udziału wszystkich stron postępowania, bez zapoznania się z ich stanowiskiem co do wniosku odwołującego i w praktyce czyniłaby ich udział w sprawie czysto iluzorycznym. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a.