II SA/Kr 2153/01
WyrokWSA w Krakowie2004-08-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska, Sędzia NSA Stanisław Biernat, Sędzia AWSA Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ojciec dzieci, który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z dziećmi i żoną, ale jest ich przedstawicielem ustawowym, może skutecznie ubiegać się o pomoc finansową z pomocy społecznej na ich rzecz?Ratio decidendi
Organy pomocy społecznej nieprawidłowo odmówiły przyznania pomocy finansowej ojcu dzieci, skupiając się na fakcie braku wspólnego gospodarstwa domowego i niełożenia na utrzymanie dzieci. Nie ustaliły jednak, czy ojciec jest przedstawicielem ustawowym dzieci. Jeśli jest, jego wniosek nie powinien być traktowany jako wniosek "innej osoby", który wymaga zgody, a jego status jako przedstawiciela ustawowego uprawniał go do złożenia wniosku o pomoc dla dzieci.Stan faktyczny
A.C. złożył wniosek o stałą pomoc finansową dla swoich dzieci. Organ I instancji odmówił przyznania pomocy, argumentując, że wnioskodawca prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe i powinien wystąpić z wnioskiem jego żona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podtrzymując argumentację organu I instancji. A.C. złożył skargę do sądu administracyjnego, kwestionując brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji oraz swoje prawo do wystąpienia z wnioskiem jako przedstawiciel ustawowy dzieci.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr) Sędziowie : NSA Stanisław Biernat AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2004r sprawy ze skargi A. C. na decyzję na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2001r , Nr [...] w przedmiocie pomocy społecznej Uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
II SA/Kr 2153/01
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia [....] .01.2001r , skierowanym do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. , A.C. domagał się udzielenia realnej , stałej pomocy finansowej jego dzieciom : 5-letniemu [....] oraz 14-letniemu [....]. Wniósł, by pomoc finansowa przekazana została na ręce j ego żony.
Decyzją z dnia 3.04.2001r , wydaną z upoważnienia Rady Miejskiej w K. , na podstawie art.2 ust.4 , art.3 , art.4, art.32 ust. 1 i 2 , art. 36 , art. 38 ust. 1 , art.43 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, odmówiono A.C. pomocy finansowej na zaspokojenie bieżących potrzeb dzieci.
W uzasadnieniu wskazano, że A.C. prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe od wspólnie zamieszkałych członków rodziny , to jest dzieci i żony. W tej sytuacji z wnioskiem o stosowną pomoc winna zwrócić się żona , gdyż dzieci pozostają na jej wyłącznym utrzymaniu.
W odwołaniu od decyzji A.C. zarzucił, że decyzja nie posiada uzasadnienia prawnego i faktycznego oraz, że jako przedstawiciel ustawowy dzieci ma prawo do wystąpienia z wnioskiem o pomoc dla nich. Wniósł o uchylenie decyzji, o przeprowadzenie postępowania odwoławczego i rozprawy, o udostępnienie danych urzędowych i rozstrzygnięcie sprawy dostępu do akt i zbiorów urzędowych oraz o napiętnowanie postępowania pracowników MOPR w K.
Decyzją z dnia 25 czerwca 2001 r znak: [....] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa , utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podało co następuje:
Z akt sprawy wynika, że A.C. zamieszkuje w jednym mieszkaniu wraz z żoną synami, jednak prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.
A.C. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych własnych dochodów i nie łoży na utrzymanie dzieci.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej świadczenia z pomocy społecznej przyznawane są na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego.
Ponieważ żona wnioskodawcy wraz z synami prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, tylko ona może występować o przyznanie pomocy swojej rodzinie. Z akt sprawy nie wynika , aby wnioskodawca posiadał upoważnienie żony do występowania w jej imieniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.C. powtórzył zarzuty odwołania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.
Stosownie do treści przepisu art.2 ustawy o pomocy społecznej , celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Celem pomocy społecznej jest także zapobieganie powstawaniu sytuacji określonych w art. 1 ust.1. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Świadczenie pomocy społecznej powinno służyć również umacnianiu rodziny. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Powołany w sentencji decyzji przepis art.32 ust. 1 i 2 określa przesłanki przyznania zasiłku celowego. Stanowi bowiem, że w "celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu".
Zgodnie z art.38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej świadczenia z pomocy społecznej przyznawane są na wniosek:
- osoby zainteresowanej,
- przedstawiciela ustawowego osoby zainteresowanej,
- innej osoby , za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela
ustawowego.
Pomoc społeczna może być udzielana z urzędu.
Organy obydwu instancji nie ustaliły istnienia przesłanek z art.32 ustawy oraz nie ustaliły, czy wnioskodawca jest przedstawicielem ustawowym swoich dzieci [....] i [....] , skupiając się na prawnie relewantnej okoliczności, iż wnioskodawca nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synami i nie łoży na ich utrzymanie.
Jeżeli A.C. jest przedstawicielem ustawowym [....] i [....] C. , to nie można jego wniosku traktować jako wniosku "innej osoby" , który wymaga zgody osoby zainteresowanej lub jego przedstawiciela ustawowego.
Tak więc uzasadnienie decyzji organu I i II instancji jest całkowicie błędne.
Nadto, nie wiadomo dlaczego wniosek A.C. został potraktowany przez organ jako wniosek o przyznanie zasiłku celowego /jak wynika z podstawy prawnej rozstrzygnięcia podanej w decyzji/.
Wobec powyższego , uznając skargę za zasadną, na podstawie art.145 §1 pkt 1 a) oraz art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło