II SA/Kr 2158/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka -Duda AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2005r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000r., 2.zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej J. W. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. IISA/Kr 2158/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2000r Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz. 950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J. W. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że mąż J. W., W. W. posiadał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej podczas pracy w Milicji Obywatelskiej. W związku z tym stwierdził, że uzyskał on na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich. Uprawnienia przysługujące wdowom po kombatantach określone w art. 20 ust.3 ustawy mają charakter pochodny w stosunku do uprawnień współmałżonka. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. W. podniosła, że jej mąż w latach 1937-39 służył w wojsku jako [...] w orkiestrze wojskowej w W. Brał udział w walce z hitlerowskim najeźdźcą aż pod [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z. 1991 r Nr 142 poz. 950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2000r., Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wniósł nic nowego, a strona nie nadesłała dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę zmiany decyzji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J. W. podtrzymała zarzuty wymienione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, że jej mąż miałby uprawnienia kombatanckie również z innych tytułów: pełnienia służby w Wojsku Polskim w latach 1937-39, udział w kampanii wrześniowej oraz pobyt na przymusowych robotach w [...]. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodatkowo podając, że ponieważ MO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, obecnie za żadną formę działalności w jej ramach uprawnienia nie przysługują. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/. Skarga jest zasadna. Stosownie do przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r., o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ( tekst jedn. Dz. U. z 1997r Nr 142 poz. 950 ze zmianą-Dz.U.00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w [...] w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od [...] maja 1945 r. do [...] czerwca 1947 W myśl art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie. Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można stwierdzić, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy. Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r., (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich. W myśl art. 20 ust. 3 ustawy uprawnienia, o których mowa w art. 20 ust. 2, przysługują również wdowom lub wdowcom - emerytom i rencistom pozostałym po kombatantach i innych osobach uprawnionych. Postępowanie weryfikacyjne prowadzone na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 1991 r. o kombatantach nie jest nowym postępowaniem w sprawie nadania uprawnień kombatanckich i nie zwalnia Kierownika Urzędu z obowiązku zbadania, czy weryfikowany prowadził działalność lub podlegał represjom określonym w art. 1 ust. 2, art. 3 i art. 4 ustawy o kombatantach. Stosownie do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6.02.2002r (III RN 208/OOOSNP 2002/11/257) postępowanie w sprawie weryfikacji uprawnień kombatanckich, przeprowadzane na podstawie art. 25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, poz. 745) może być prowadzone także po śmierci osoby, której uprawnień kombatanckich postępowanie dotyczy. W takim przypadku stroną postępowania weryfikacyjnego jest współmałżonek, który uzyskał po zmarłej osobie uprawnienia kombatanckie lub złożył wniosek o ich przyznanie (art. 25 ust. 4-6 ustawy o kombatantach oraz § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia). Osoba ubiegająca się o uprawnienia kombatanckie, jeśli nawet ma kilka przewidzianych ustawą tytułów, dysponuje nie kilkoma, lecz jednym prawem podmiotowym stwarzającym możliwość dochodzenia uprawnień kombatanckich, opartym na kilku tytułach stanowiących podstawę faktyczną prawa podmiotowego. Dlatego w postępowaniu administracyjnym wszczętym w przedmiocie pozbawienia określonej osoby uprawnień kombatanckich, w razie jej twierdzenia, że przysługują jej inne tytuły do uprawnień niż "utrwalanie władzy ludowej", organ orzekający przed wydaniem decyzji powinien przeprowadzić stosowne postępowanie dowodowe i wyjaśnić, czy te inne tytuły uzasadniają uprawnienia kombatanckie. W razie bowiem pozytywnej odpowiedzi, w zakresie uprawnień uzasadnionych tymi innymi tytułami, wyłączone byłoby orzeczenie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W postępowaniu weryfikacyjnym, prowadzonym na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie jest zwolniony z obowiązku przeprowadzenia tego postępowania zgodnie ze standardami postępowania administracyjnego, wyznaczonymi przez art. 7 i 77 k.p.a. Skoro więc W. W. już w życiorysie sporządzonym w 1975r , znajdującym się w aktach ZBOWiD, jak i skarżąca w toku postępowania weryfikacyjnego, podnosili twierdzenia o udziale W. W. w kampanii wrześniowej, organ administracji winien w tym zakresie przeprowadzić postępowanie dowodowe. Stosownie do treści art. 145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie powołanego przepisu i art.135 ustawy orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.