II SA/Kr 2159/03

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie AWSA Wojciech Jakimowicz WSA Krystyna Daniel / spr. / Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego - skargę oddala - Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2003 r. Pan A.C. zwrócił się do Dyrekcji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o przyznanie zasiłku okresowego w kwocie 461 zł na okres 6 miesięcy oraz zasiłku celowego w kwocie 95 zł na bilety MPK. Decyzją z [...].05. 2003 r. MOPR znak [...] odmówił A.C. zasiłku okresowego w kwocie 461 zł przez okres co najmniej pół roku. W uzasadnieniu organ, wskazał na zbyt małe środki finansowych i konieczność zaspokojenia przez MOPR w K. , w pierwszej kolejności świadczeń obligatoryjnych, dodając że organ rozumie trudną sytuację A.C. i w tym celu udziela mu zasiłków celowych i opłaca obiady. Wydanie decyzji zostało poprzedzone przeprowadzeniem w dniu [...]. 04. 2003 r. wywiadu środowiskowego aktualizującego dane dotyczące A.C. , który, jak stwierdzono, jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku i żadnego własnego źródła dochodu i który znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. A.C. odwołał się od tej decyzji, wnosząc o przesłuchanie dyrektora MOPR M.S. na okoliczność wyjaśnienia dlaczego dyskryminuje go oraz przesłuchanie Prezydenta K. M.L. aby wyjaśnił zasady przyznawania pomocy społecznej. Wniósł też o przeprowadzenie rozprawy w postępowaniu przed organem II instancji. Decyzją z dnia [...] .07.2003r. Znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję wydaną z przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. w dniu [...].05.2003 r. odmawiającą przyznania A.C. pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego w kwocie po 461,00 zł. miesięcznie przez okres co najmniej pół roku. W uzasadnieniu organ wskazał na przyznanie A.C. zasiłku celowego w kwocie 150 zł z przeznaczeniem na żywność oraz bezpłatnych obiadów w barze [...]. Nadto Kolegium wskazało, że świadczenia takie jak zasiłki okresowe i celowe są świadczeniami uznaniowymi, a MOPR w K. ma małe środki finansowe na pomoc społeczną. Zaznaczono, że Kolegium nie ma kompetencji do oceniania Prezydenta i rozliczania go z obietnic wyborczych. W ocenie Kolegium działalność MOPR w K. jest zgodna z prawem, nie stwierdzono uchybień w postępowaniu tego organu, które powodowałyby potrzebę wydania postanowienia sygnalizacyjnego w myśl art. 20 ust. 1 ustawy z 12.10 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych A.C. wniósł skargę do NSA na .decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].07. 2003 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił m.in., że decyzja Kolegium wydana została bez rozpatrzenia sprawy z jego udziałem na rozprawie jawnej i przesłuchania powołanych świadków tj. Dyrektora MOPR oraz Prezydenta Miasta. Zarzucił także Kolegium nierówność traktowania stron, bowiem, jak wskazał, nie znał treści pisma MOPR w K. o realizacji świadczeń pomocy społecznej na którym oparło się Kolegium. W ten sposób został pozbawiony prawa do zasiłku okresowego w kwocie po 461 zł miesięcznie. Nadto uważa, "że postępowanie Kolegium jest stronnicze i neguje wszelkie jego prawa podmiotowe jako człowieka i obywatela". W związku z powyższym wniósł o uznanie, że zaskarżona decyzja wydana została przez Samorządowe Kolegium z rażącym naruszeniem prawa i jako takiej o jej uchylenie, o uchylenie decyzji organu l instancji, rozpoznanie sprawy przed SKO w K. na rozprawie, o uznanie, że jego prawa jako człowieka i obywatela są systematycznie łamane. Odnosząc się do podniesionych przez A.C. zarzutów Kolegium podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji wskazując, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadząc postępowania odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie znalazło podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Kolegium przedstawiło sytuację finansową ośrodka, powołując się na pismo wyjaśniające Dyrektora MOPR w K. z dnia 16.07.2003r.z którego wynika ,że organ nie posiadał środków na zadania fakultatywne tj. zasiłki okresowe, a głównym powodem odmowy przyznania A.C. przedmiotowego świadczenia był brak środków finansowych na ten cel. Wykazując zrozumienie dla trudnej sytuacji bytowej A.C. organ l instancji przyznał mu natomiast w miesiącu maju 2003 r. zasiłek celowy, finansowany ze środków własnych, w wysokości 150 zł. oraz bezpłatne obiady. Organ pomocy nie pozostawił zatem strony bez wsparcia finansowego. Kolegium nie znalazło także przesłanek z art. 89 k.p.a. uzasadniających przeprowadzenie rozprawy w w/w sprawie, dlatego też rozpatrzyło odwołanie skarżącego na posiedzeniu niejawnym. Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] 07.2003 r. i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawą -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi A.C. - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na wstępie należy wskazać, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach swojej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 w/w ustawy) Dlatego też przedmiotem kontroli sądu w przedmiotowej sprawie jest wyłącznie prawidłowość wydania zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...].07.2003r. Znak: [...] oraz prawidłowość zastosowanych uregulowań prawnych. Przedmiotem postępowania w rozpatrywanej sprawie była kwestia dotycząca odmowy przyznania A.C, zasiłku okresowego w kwocie w kwocie 461 zł na okres 6 miesięcy. Sprawa zasiłku oraz zasiłku celowego w kwocie 95 zł na bilety MPK była przedmiotem wcześniejszej decyzji MOPR z dnia [...] maja 2003 r. Zgodnie z art. 2 ustawy o pomocy społecznej celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Świadczenie pomocy społecznej powinno służyć również umacnianiu rodziny. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. W konsekwencji ustawodawca wskazuje, iż realizacja pomocy społecznej zgodnie z tak ustalonymi celami wymaga również realistycznej oceny możliwości finansowych organów, które są powołane do zaspakajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin. Przy ograniczonych środkach finansowych pomoc taka z konieczności może być przyznawana w wysokości nie w pełni zaspakajającej istniejące potrzeby osób wymagających udzielenia pomocy. Stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 w/w ustawy, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, brak możliwości zatrudnienia, brak uprawnień do renty rodzinnej po osobie na której ciążył obowiązek alimentacyjny, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Stosownie do art. 31 ust. 4 ustawy zasiłek okresowy ustala się do wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej ustalonym w art. 4 ust. 1 tejże ustawy, a dochodem tej osoby, nie niższym jednak niż 10 zł na rodzinę. Z treści art. 31 ustawy o pomocy społecznej wynika że organ, w sytuacji gdy spełnione są inne wymagane przesłanki, nie jest zobligowany do przyznania świadczenia formie zasiłku okresowego, ale może go przyznać o ile są spełnione przesłanki wyrażone w dyspozycji. Nadto należy wskazać, że czas pobierania zasiłku oraz jego wysokość, poza sztywno określoną górną granicą zasiłku, jest ustalany przez organ administracyjny w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji administracyjnej jest obowiązany sprawdzenia czy decyzja została podjęta w oparciu o prawidłowo ustalone oraz właściwie ocenione okoliczności faktyczne. Stosownie do dyspozycji art. 7 i 77 kpa, a tym samym czy nie nosi znamion decyzji dowolnej. Oznacza to, że wybór konkretnego rozstrzygnięcia, dokonany przez organ w ramach uznania administracyjnego o ile nie nosi znamion dowolności pozostaje poza kontrola Sądu. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy administracji poprawnie ustaliły sytuację w jakiej znajduje się skarżący. Z ustaleń wynika, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i bytowej i wymaga udzielenia pomocy społecznej stosownie do art. 2 i 4 ustawy o pomocy społecznej, l jak ustalił Sąd pomoc taką otrzymuje w formie przyznanego mu przez MOPR w K. miesiącu maju 2003 r. zasiłku celowego, finansowanego ze środków własnych, w wysokości 150 zł z przeznaczeniem na żywność oraz bezpłatnych obiadów. Nie jest więc pozbawiony wsparcia finansowego. Zarazem Sąd stwierdził, że odmowa przyznania mu zasiłku okresowego o jaki wnioskował wynika z ograniczonych środków finansowych jakimi dysponuje MOPR w K. Z pisma dyrektora MOPR w K. z dnia 16.07.2003r.z wyjaśniającego te kwestię wynika, że organ nie posiadał środków na zadania fakultatywne tj. zasiłki okresowe. Sąd nie stwierdził, aby decyzja podjęta przez organy obu instancji nosiła znamiona stronniczości i niechęci wobec A.C. , tym bardziej, że nie został on pozbawiony jakiejkolwiek pomocy społecznej. Na koniec należy wskazać, że ponawiane zarzuty A.C. o to, że Kolegium nie przeprowadziło rozprawy administracyjnej rozpatrując jego sprawę, należy uznać za nieuzasadnione. Organy obu instancji nie są stroną w przedmiotowej sprawie a więc nie zachodzi konieczność uzgadniania interesów stron, nie zachodzą również inne przesłanki z art. 89 kpa zobowiązujące do przeprowadzenia rozprawy. Mając powyższe na uwadze , skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.