II SA/Kr 2160/02

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Krystyna Daniel (spr) A WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2005r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2002r., znak [...] w przedmiocie zasiłku celowego skargę oddala Pismem z 1.05.2002r. A.C. zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w K. o udzielenie pomocy materialnej w niezbędnym zakresie w postaci zasiłku okresowego w kwocie 447 zł miesięcznie przez okres co najmniej pół roku, zasiłku celowego w kwocie 95 zł na zakup biletów MPK oraz zasiłku celowego w kwocie 220 zł na wymianę baterii w łazience. A.C. wskazał, że jest bez własnej winy bezrobotny, bez zasiłku i nie posiada żadnych dochodów. Decyzją z [...].05.2002r., nr: [...], MOPR w K. na podstawie art. 2 ust. 4, art. 3, art. 32 ust 1,2, art. 36, art. 38 ust. l i art. 43 ust l i 3 i ustawy z 29. 11. 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. nr 64 póz. 414 z późn. zm.), w związku z art. 104 § l, art. 127 §1 i 2 , art. 129 § l i 2 ustawy z 14. 06. 1960 kpa oraz uchwały Rady Miejskiej w K. z [...] kwietnia 1999 r. nr [...] w sprawie udzielania upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych przyznał A.C. zasiłek celowy w miesiącu maju w kwocie 100 zł z przeznaczeniem na żywność i odmówił zasiłku celowego w kwocie 95 zł z przeznaczeniem na zakup biletów MZK. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego pozwalającego stwierdzić, że A.C. jako bezrobotny znajduje się w trudnej sytuacji bytowej, uwzględniając możliwości finansowe, jakimi dysponuje MOPR w K. przyznaje mu zasiłek celowy w kwocie 100 zł z przeznaczeniem na żywność. Ograniczone środki finansowe nie pozwalają na sfinansowanie zakupu biletów na przejazdy MZK. Organ wskazał, że sprawa dotycząca zasiłku celowego na wymianę baterii w łazience jest objęta odrębnym postępowaniem. Nadto wskazał, że w miarę posiadanych możliwości udzielana jest A.C. comiesięczna pomocy finansowa i obiadowa. Od tej decyzji A.C. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], opisał trudną sytuację życiową, w jakiej się znajduje, zarzucając organowi I instancji, że odmawiając mu, pod pretekstem ograniczonych środków finansowych, przyznania zasiłku okresowego pozbawia go środków do życia, a odmawiając zasiłku celowego na bilety MZK zmusza go do jeżdżenia na "gapę". Za cyniczne uznał wcześniejszą odmowę pomocy w naprawie roweru, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A.C. decyzją z [...].07.2002r. nr [....] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO podało, że powodem odmowy udzielenia zasiłku okresowego w kwocie 447 zł miesięcznie jest brak wystarczających środków finansowych, jakimi dysponuje MOPR w K., jednakże rozumiejąc trudną sytuację A.C. został mu przyznany zasiłek celowy na żywność, poza tym ,w miarę możliwości, MOPR udziela mu pomocy w formie obiadów czy zasiłku na zakup okularów i wymianę baterii łazienkowej. Odnośnie zasiłku celowego na zakup biletów MZK Kolegium wskazało również na uznaniowy charakter pomocy, z powołaniem na art. 32 ust l i 2 ustawy o pomocy społecznej oraz art. 2 ust. 4, ustawy, z którego wynika, że przy udzielaniu tej formy pomocy społecznej muszą być brane pod uwagę także możliwości jej udzielenia. W kwestii rozpoznania sprawy na rozprawie organ powołał się na treść art. 89 kpa i stwierdził, że w przypadku przedmiotowej sprawy nie zachodzi żadna z przesłanek, uzasadniających taką formę postępowania. A.C. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...].07.2002 r., do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu swojej skargi powtórzył zarzuty skierowane w odwołaniu do SKO w [...]. Zarzucił, że jego sprawa nie była rozpoznawana na rozprawie, w związku z czym nie mógł przedstawić swoich racji. Wskazywał, ze nie ma możliwości zapoznanie się z dokumentami MOPR dotyczącymi budżetu i jego realizacji. Uznał, że wyjaśnienia zawarte w uzasadnieniu na temat celów, znaczenia i sposobu funkcjonowania pomocy społecznej nie mają żadnego znaczenia prawnego i prezentują osobiste poglądy członków Kolegium. Skarżący zarzucił organom obydwu instancji złą wolę i podejmowanie działań pozornych. Uważa, że jest źle i złośliwie traktowany przez organy I i II instancji, które nie chcą dostrzec na jakie trudności jest narażony z powodu nie przyznania zasiłku celowego na bilety MZK. Wnosi o uchylenie decyzji w całości i zobowiązanie SKO w [...] do rozpoznawania spraw na rozprawie. Odpowiadając na powyższe zarzuty SKO wyjaśniło, że rozumie trudną sytuację skarżącego, który kwalifikuje się do pomocy społecznej i otrzymuje ją systematycznie w ramach możliwości finansowych MOPR w K. Organ powołał się art. 2 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, z którego wynika, że potrzeby osób korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione jeżeli odpowiadaj ą nie tylko celom, ale i możliwościom pomocy społecznej. Wskazał, ze mimo zrozumienia potrzeb skarżącego, dotyczących korzystania z środkami miejskiej komunizacji, jest zmuszony odmówić pomocy na ten cel, przyznając jedynie zasiłek celowy w kwocie 100 zł. na żywność. Wypowiadając się w kwestii rozprawy administracyjnym powtórzył motywy przedstawione w uzasadnieniu decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kognicja Sądu ograniczona jest do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu prawnego. Przedmiotem postępowania w rozpatrywanej sprawie była kwestia przyznania skarżącemu zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup biletów MPK oraz wymianę baterii w łazience. Stosownie do art. 2 ust. l ustawy, celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości prowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, a stosownie do art. 2 ust. 3 i 4 ustawy, sam rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Stosownie do art. 31 ust. l ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art.4 ust. l w/w ustawy, a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie niezbędnych potrzeb, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, brak możliwości zatrudnienia, brak uprawnień do renty rodzinnej po osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. Z treści tego artykułu wynika, że mimo spełnienia przesłanek, o których w nim mowa organ nie jest obligowany do przyznania świadczenia. Ponadto, stosownie do ust. 4 tegoż artykułu zasiłek okresowy ustala się do wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, ustalonym zgodnie z art. 4 ust. l ustawy a dochodem tej osoby, nie niższej jednak niż 10 zł. na rodzinę. W świetle powyższych przepisów o przyznaniu i o wysokości zasiłku decyduje organ pierwszej instancji mając na uwadze sytuację materialną wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przeznaczony, a z drugiej strony swoje możliwości finansowe. Stosownie do art. 32 ust. l i 2 w/w ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Jak ustalił Sąd w oparciu o akta sprawy organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w rozpatrywanej sprawie, w wyniku którego stwierdzono, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji i spełnia przesłanki do otrzymania pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Z akt sprawy wynika również, że skarżący otrzymuje systematyczną pomoc finansową oraz obiadową, jakkolwiek nie zawsze MOPR może spełnić w pełnym zakresie oczekiwania skarżącego. W przedmiotowej sprawie A.C. przyznana została pomoc w formie zasiłku celowego w kwocie 100 zł. z przeznaczeniem na żywność, odmówiono mu zasiłku w kwocie 95 zł z przeznaczeniem na bilety MZK, a sprawę dotyczącą zasiłku na wymianę baterii łazienkowej została objęta w odrębnym postępowaniu. Sąd zważył ponadto, że stosownie do art. 13 ustawy przyznawanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy, przy czym w sytuacji gdy gmina posiada ograniczone środki na realizację tej pomocy, nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet najbardziej słusznych potrzeb osób uprawnionych do korzystania z tej formy pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zarzuty skarżącego, że jest on złośliwie traktowany przez organy administracji publicznej, które odmawiają mu się w pomocy w formie wnioskowanych zasiłku okresowego i zasiłku celowego na zakup biletów są całkowicie subiektywne. Jak ustalił Sąd powodem, dla którego organy I i II instancji odmówiły przyznania pomocy w rozmiarze wnioskowanym są ograniczone możliwości finansowe. Nadto należy stwierdzić, że zasiłek celowy może zostać przyznany jedynie na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, a podejmowanie decyzji w tej kwestii należy do organu administracji, orzekającego w I instancji i ma charakter uznaniowy, jakkolwiek nie dowolny, (wyrok NSA z 9.02. 2001,1 SA 2116/00, lex nr 79609). Oznacza to, że podejmując decyzję w tym zakresie, organ zmuszony jest godzić słuszny interes obywatela z interesem społecznym i możliwościami jakie posiada organ w zakresie posiadanych środków, co zdaniem Sądu miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że przyznanie skarżącemu zasiłku celowego na żywność było uzasadnione, podobnie jak odmowa przyznania zasiłku celowego na bilety MZK, nastąpiło w oparciu o obowiązujące prawo, i nie wiązało się z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu pominięcia przez organ II instancji rozprawy, Sąd uznał ten zarzut za nieuzasadniony ponieważ w postępowaniu administracyjnym rozprawa, stosownie do treści art. 89 kpa, jest wymagana tylko wtedy gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania, ze względu na osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawny. Organ powinien przeprowadzić rozprawę gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron, albo gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. W przedmiotowym postępowaniu nie zachodziły powyższe przesłanki. Wobec powyższego, skargę jako nieuzasadnioną, w oparciu o art. 151 ustawy z 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić.