II SA/Kr 2166/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie : NSA Izabela Dobosz A WSA Wojciech Jakimowicz ( spr.) Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2001 r, znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania P. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia [...] 2001r., znak: [...] nakazującej P. K. rozbiórkę zbiornika wodnego o wymiarach ok. 50,Om x 60, Om i głębokości ok. 1m, wybudowanego samowolnie na działkach nr ewid. gruntu [...] i [...] przy ul. [...] w K., polegającą na doprowadzeniu terenu do poprzedniego stanu, istniejącego przed wybudowaniem zbiornika wodnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ pierwszej instancji podjął swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1 994r. Prawo budowlane (t. jedn.: Dz. U. z 2000 r., Nr 106, póz. 1126) i art. 104 k.p.a. Od decyzji organu pierwszej instancji odwołał się P. K. podnosząc, iż istotnie w 1998 r. wybudował na własnych, nieużytkowanych w wyniku zabagnienia, działkach mały staw rybny. Odwołujący się stwierdził, że nie wiedział, iż budowa wymagała zgłoszenia przed rozpoczęciem robót - art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (na co wskazuje organ pierwszej instancji). W związku z tym wnosił o wstrzymanie wykonania rozbiórki stawu do czasu przedłożenia wymaganego przepisami projektu stawu z elementami operatu wodnoprawnego, którego wykonanie zlecił rzeczoznawcy i biegłemu z listy wojewody. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż na skutek interwencji T. R. została przeprowadzona w dniu [...] 1999 r. kontrola przez organ pierwszej instancji oraz przedstawiciela Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w K. na działkach P. K. przy ul. [...] w K. W wyniku kontroli stwierdzono, iż na działkach tych użytkowanych rolniczo inwestor wybudował zbiornik wodny o wymiarach ok. 50m x 60m o głębokości ok. 1 m poniżej poziomu terenu. Zbiornik ten jest ogroblowany na wysokości ok. 1m powyżej terenu. Wokół zbiornika wykonano rowy odwadniająco-nawadniające o szerokości w dnie ok. 0,5m. Zbiornik został wybudowany w miejscu istniejącego cieku wodnego "od Posłowie". Inwestor P. K. oświadczył, iż zbiornik ten buduje od 1998 r. bez pozwolenia na budowę. Ponieważ zbiornik wodny wybudowany został bez urządzeń piętrzących wodę organem właściwym do wszczęcia postępowania był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. W związku z tym Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla miasta K. wszczął w dniu [...] 1999 r. postępowanie administracyjne w sprawie przedmiotowego zbiornika wodnego, a następnie na podstawie powyższych ustaleń wydał decyzję z dnia [...] 2001 r. nakazując wykonanie rozbiórki tego zbiornika. Organ drugiej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana zasadnie. Wskazano w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 28 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy. W świetle przepisu art. 3 pkt 3 cytowanej wyżej ustawy zbiorniki wodne należą do budowli, na które zgodnie z art. 29 ust. 1 wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Skoro inwestor nie uzyskał stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę organ pierwszej instancji zasadnie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę przedmiotowego zbiornika wodnego w trybie art. 48 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane, który stanowi, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Organ odwoławczy podkreślił, że wprawdzie w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał błędną kwalifikację przedmiotowej budowli, bowiem nie jest to, jak określono w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obiekt budowlany piętrzący wodę lub upustowy o wysokości piętrzenia poniżej 1m poza rzekami żeglownymi oraz poza obszarem parków narodowych, rezerwatów przyrody i parków krajobrazowych oraz ich otulin, jednakże nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w przedmiotowej sprawie. Odpowiadając na kwestie podnoszone w odwołaniu wyjaśniono, że Prawo Budowlane z 1994 r. nie przewiduje możliwości zalegalizowania popełnionej samowoli budowlanej, oprócz sytuacji uregulowanych w art. 49 ust. 1, który stanowi, iż nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz sytuacji uregulowanych w art. 103 ust. 2, który stanowi, iż przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r., lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe czyli ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. W ocenie organu drugiej instancji, w niniejszej sprawie wymienione wyżej przypadki nie zachodzą. Organ odwoławczy wskazał także, że nieznajomość przepisów Prawa budowlanego nie usprawiedliwia popełnionej samowoli budowlanej. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r., znak: [...] złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w K. P. K. wnosząc o uchylenie decyzji obydwu instancji zapadłych w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazuje, że jego działki, o których mowa w zaskarżonych decyzjach położone są w odległości około 7 km na południe od centrum miasta K. Podnosi, iż istotnie w roku 1998 na części działek stanowiących praktycznie nieużytki w wyniku ich zabagnienia, wykonał w dobrej wierze mały staw rybny zasilany wodami gruntowymi. Wokół stawu z nadmiaru ziemi skarżący wykonał groble, a za groblami w swoich działkach wykonał rowy osuszające, które zbierają wody z sąsiednich działek, a zatem w ocenie skarżącego został stworzony lepszy niż istniejący kiedyś odpływ wód powierzchniowych z terenów położonych w sąsiedztwie. Skarżący podnosi, iż do akt sprawy załączył oświadczenia bezpośrednich właścicieli działek sąsiednich: J. S. i H. M., którzy wyrażają zgodę na istnienie stawu i nie roszczą sobie żadnych pretensji. Zdaniem skarżącego decyzje w sprawie zostały wydane wadliwie w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r, potraktowano bowiem wykop na działce skarżącego na równi z budynkami czy budowlami piętrzącymi wodę, które wymagały zgłoszenia przed rozpoczęciem robót ziemnych. Tymczasem wykonany staw rybny bez piętrzenia wody, o czym jest mowa w decyzji drugiej instancji, powinien być traktowany jako zwykłe korzystanie z wody zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38 póz. 230 z późniejszymi zmianami). Zgodnie bowiem z tym przepisem właściciel gruntu może dla zaspokojenia potrzeb własnych i gospodarstwa domowego oraz gospodarstwa rolnego korzystać bez pozwolenia wodnoprawnego z wody stanowiącej jego własność oraz z wody podziemnej znajdującej się w jego gruncie. Skarżący podnosi, że przy dłuższych okresach bez opadów deszczu, poziom wody w stawie obniża się równocześnie z wodami gruntowymi i docelowo skarżący zamierzał skorzystać z wody powierzchniowej z istniejącego rowu odprowadzającego wodę z miejscowości P. W tym celu wstępnie zlecił opracowanie projektu i operatu wodnoprawnego, w oparciu o który miał zamiar ubiegać się o pozwolenie wodnoprawne wymagane przepisami Prawa wodnego. Skarżący wskazuje, że T. R., który zgłosił istnienie stawu rybnego posiada działkę położoną znacznie wyżej od stawu, która nie graniczy z działkami i stawem skarżącego. Ponadto staw należący do skarżącego nie wywiera żadnego ujemnego wpływu na łąkę T. R., na której nikt nie czyści istniejącego tam rowu. W skardze podkreślono, że staw nigdy nie był i nie będzie budowlą. Skarżący dołączył do akt sprawy opinię techniczną sporządzoną przez biegłego w zakresie postępowania wodnoprawnego i uprawnionego do projektowania i kierowania robotami budowlanymi, z której wynika, że obiekt którego dotyczy nakaz rozbiórki podlegał zgłoszeniu, chociaż biegły wnosi o utrzymanie stawu w stanie istniejącym. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wraz z jego argumentacją i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniono, iż pozwolenie wodnoprawne jest zagadnieniem podlegającym przepisom ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, które nie należy jednak do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Natomiast do zadań organów nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów Prawa budowlanego, które to przepisy zostały właśnie naruszone przez inwestora – P. K. i na podstawie tych przepisów została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego zbiornika wodnego. Podkreślono, że zgoda sąsiadów na pozostawienie przedmiotowego obiektu budowlanego nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w przedmiotowej sprawie. Na rozprawie w dniu [...] 2005 r. stawił się D. K. - pełnomocnik skarżącego oświadczając, iż popiera skargę oraz A. Z.- pełnomocnik Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która wniosła o oddalenie skargi. Pozostałe strony postępowania sądowoadministracyjnego nie stawiły się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone - czyli również w sytuacji niniejszej sprawy ze skargi P. K.- podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko w takim zakresie Sąd w ramach swojej właściwości sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r, nr 153, poz. 1269)). Kryterium tej kontroli stanowią przepisy prawa obowiązującego w chwili podjęcia zaskarżonego aktu. W niniejszej sprawie są to przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn.: Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w jego brzmieniu według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Jak wynika z art. 3 pkt 1 i 3 cytowanego Prawa budowlanego, ilekroć w tej ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekt małej architektury, przy czym budowlą jest każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, estakady, tunele, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Staw rybny o wymiarach ok. 50m x 60m o głębokości ok. 1 m poniżej poziomu terenu, którego boki zostały wyłożone płytami betonowymi, ogroblowany na wysokości ok. 1 m powyżej terenu, zaopatrzony w rowy odwadniająco-nawadniające o szerokości w dnie ok. 0,5m (protokół oględzin nr [...] z dnia [...] 1999 r. na działce nr 745/4 i 744 przy ul. [...] w K. - k. 1-10) odpowiada niewątpliwie przytoczonej wyżej definicji budowli, a w szczególności pojęciu budowli hydrotechnicznych, przez które zgodnie z § 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 20 grudnia 1996 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane gospodarki wodnej i ich usytuowanie (Dz. U. z 1997 r, nr 21, poz. 111) wydanego na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, rozumie się budowle, wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi z nimi związanymi, służące. W tym stanie rzeczy należało oddalić skargę P. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2001 r., znak: [...] mając na uwadze treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270), zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.