II SA/Kr 2170/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr) Sędziowie: NSA Grażyna Danielec NSA Wiesław Kisiel Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r sprawy ze skargi L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 lipca 2003 r Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia 23 czerwca 2003 r , II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz L.S. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...] zł ([...] złotych) Decyzją z dnia [...] 2001r., [...] Zarząd Miasta zezwolił M.Ż. na umieszczenie straganu regionalnego w pasie drogowym ulicy [...] w [...] Zezwolenie wydano na okres od [...] 2001r. do dnia [...] 2002r. W [...] 2001r. L. S. zaczął domagać się usunięcia wymienionego straganu, a [...] 2003r. definitywnie zażądał stwierdzenia nieważności zezwolenia z dnia [...] 2001r. wydanego dla M.Ż. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w tej sprawie dwie decyzje - pierwszą z dnia [...] 2003r. i w wyniku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - drugą z dnia [...] 2003r. Decyzja z dnia [...] 2003r., nr [...] powołuje jako podstawę prawną art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) i art. 105 kpa. Decyzją tą organ administracyjny umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta z dnia [...] 2001r., [...] zezwalającej M.Ż. na zajęcie pasa drogowego ulicy [...]. Natomiast zaskarżoną decyzją z dnia 18 lipca 2003r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uchylenia decyzji z dnia [...] 2003r. powołując się na art. 158 §1 kpa i art. 127 § 3 i § 4 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Obydwa rozstrzygnięcia tego organu oparte są na tezie, że niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji, która już wygasła, albowiem uczyniło to bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności owego zezwolenia i uzasadniło umorzenie postępowania. W skardze z dnia [...] 2003r. oraz dodatkowym piśmie, jakie wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] 2005r., L. S. kwestionuje poprawność obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego Skarżący ponowił w skardze swe argumenty mające przemawiać na rzecz uznania za nieważne zezwolenia z dnia [...] 2001r. udzielonego M. Ż. Natomiast w dodatkowym piśmie z dnia [...] br. skarżący podważa tezę o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności owego zezwolenia, albowiem przez okres swej ważności zezwolenie rodziło skutki prawne, a stwierdzenie nieważności mogłoby umożliwić skarżącemu dochodzenie odszkodowania. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymano stanowisko o zasadności umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która utraciła moc z upływem okresu, na jaki została wydana. Podano, że skoro tej decyzji nie ma już w obrocie prawnym, to nie jest dopuszczalne stwierdzenie jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone przed tą datą, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz.1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 158 § 2 kpa. W niniejszym postępowaniu sądowym konieczne jest odrębne potraktowanie trzech spraw, tj: 1) sprawy z wniosku H. Ż. o wyrażenie zgody na umieszczenie straganu w pasie drogowym ulicy [...] w [...]- ta sprawa była załatwiana w trybie art. 40 ustawy o drogach publicznych; 2) sprawy z wniosku L. S. o stwierdzenie nieważności zezwolenia z dnia [...] 2001r., [...] - ta sprawa podlegała załatwieniu w trybie art. 156 i następnych kpa i 3) sprawy stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia dla M.Ż. załatwionej w trybie art. 105 kpa zaskarżoną decyzją o umorzeniu postępowania prowadzonego na wniosek L.S. Przedmiotem skargi L. S. jest decyzja z pkt 3), a więc w tej ostatniej sprawie (umorzenia postępowania) i tylko tej sprawy dotyczy niniejszy wyrok. Z tego względu Sąd w niniejszym postępowaniu nie wypowiada się ani na temat zgodności z prawem zezwolenia z dnia [...] 2001r., [...] dla M.Ż. ani - zasadności, czy dopuszczalności stwierdzenia nieważności żądanego przez L. S. Należy zwrócić uwagę na to, że art. 156 § 2 in fine kpa zakazuje stwierdzania nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. "Odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego decyzji należy rozpatrywać mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencje. Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. (...) Jest to nieodwracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji.(...)" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2002r., sygn. I SA 1796/00, opubl. LEX nr 81755). W niniejszej sprawie nieodwracalne było wygaśnięcie z dniem [...] 2002r. zezwolenia dla M.Ż., stosownie do osnowy tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie miało kompetencji do zmiany tego reżimu prawnego. W tym zakresie, więc organ administracyjny prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta z dnia [...] 2001r., [...] zezwalającej M. Ż. na umieszczenie straganu regionalnego w pasie drogowym ulicy [...] w [...]. Zezwolenie wydano na okres od [...] 2001r. do [...] 2002r., a w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności tego zezwolenia orzekano w dniu [...] 2003r. (decyzja nr [...]) i w dniu [...] 2003r. (decyzja o tym samym numerze). Nieprawidłowo natomiast, zdaniem Sądu - organ administracyjny wyprowadził z powyższego konkluzję o całkowitej bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego na wniosek L.S.. Według art. 158 § 2 kpa: "Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji." Ustalenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że z dniem [...] 2002r. wygaśnięcie zezwolenia dla M.Ż. było nieodwracalne, zobowiązywało ten organ do ustalenia, czy należy stwierdzić, że zezwolenie wydane zostało z naruszeniem prawa, wskazując jednocześnie powody odmowy stwierdzenia nieważności owego zezwolenia. W tym celu konieczne było merytoryczne rozpatrzenie sprawy nieważności, w tym także zarzutów podnoszonych przez L.S. Z tego więc względu - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w jest zobowiązane załatwić merytorycznie wniosek L. S. o stwierdzenie nieważności zezwolenia wydanego dla M.Ż. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i na mocy powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą - jak w pkt I wyroku. Na mocy art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę (...) (Dz.U. nr 153, poz. 1271) w związku z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368) o kosztach orzeczono - jak w pkt II wyroku.