II SA/Kr 2173/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie : NSA Anna Szkodzińska WSA Renata Czeluśniak Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. D. i A. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala. Decyzją z dnia [...] 2000 r. (znak:[...]) Starosta Powiatowy w K., działając na podstawie art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr. 115 poz.741 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2004 r. nr. 261 poz. 2603 z późn.zm.- zwaną dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami) odmówił J. D., W. P., A. P., Z. P. i G. P. zwrotu własności części nieruchomości o pow. 2,04 ha położonej we wsi B. gm. K., wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] 1953 r. Nr [...] dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Odwołanie J. D. i A. P. nie zostało uwzględnione i Wojewoda decyzją z dnia [...] 2001 r. (znak:[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje wywodząc w uzasadnieniu co następuje: 1/decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej .w K. z dnia [...] 1953 r. (Nr [...]) za odszkodowaniem została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa dla realizacji narodowych planów gospodarczych od F. D. nieruchomość o pow.2.04 ha położona we wsi B., 2/ w latach 1952 - 1957 wywłaszczona nieruchomość była zagospodarowana przez Ministerstwo Obrony Narodowej jako poligon wojskowy pn. "[...]". W 1957 r. poligon wojskowy został zlikwidowany a wywłaszczone tereny zostały przekazane na podstawie zarządzenia Nr 218 Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 1957 r. przez Ministra Obrony Narodowej na rzecz Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. - Państwowego Funduszu Ziemi. Zgodnie z tym zarządzeniem w zakresie zagospodarowania przejętych przez Państwowy Fundusz Ziemi terenów przyjęto przy osadzaniu ludności zasadę, że pierwszeństwo w uzyskaniu nadziału przysługiwało rolnikom poprzednio wywłaszczonym z tych terenów. 3/ F. D. zrzekła się z nadziału gruntów i działki siedliskowej w B. na rzecz swoich dzieci, które objęły w posiadanie i zagospodarowały zaprojektowane do nadziału nieruchomości. Powiatowa Komisja Ziemska przy PPRN w K. orzeczeniem z dnia [...] 1967 r. (Nr[...]) oraz orzeczeniami z dnia [...] 1971r. (Nr [...] i Nr[...]) nadała na własność: J. D. (0.69 ha), M. D. (0.76 ha) i I. P. (0.24 ha) na ich wnioski grunty wraz z działkami siedliskowymi stanowiące część wywłaszczonej nieruchomości. 4/ trafne jest stanowisko organu I instancji, że cel wywłaszczenia został zrealizowany a dodatkowo możliwości zwrotu stoi na przeszkodzie niemożność ustalenia granic zawnioskowanej do zwrotu części nieruchomości. Poza sporem jest, że wywłaszczona nieruchomość, w latach 1952 - 1957 zagospodarowana była przez Ministerstwo Obrony Narodowej jako poligon wojskowy pn."[...] " a więc wykorzystana została zgodnie z celem jej wywłaszczenia. Zatem, jeśli cel wywłaszczenia został osiągnięty (art.137 ust.1 pkt 2 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami) to nie istnieje możliwość zwrotu nieruchomości, mimo późniejszej zmiany jej przeznaczenia, 5/ wywłaszczeniem objęto wszystkie nieruchomości objęte granicami gromady B. bez podania numerów wywłaszczanych działek. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego stwierdził, iż nie jest możliwe ustalenie granic zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości bowiem w decyzji wywłaszczeniowej brak jest oznaczenia nieruchomości poprzez określenie numerów wywłaszczonych działek ze względu na brak dokumentacji geodezyjnej w postaci map wywłaszczeniowych. Strony postępowania nie udokumentowały, że działki Nr 529/1 i 529/3 stanowiące przedmiot roszczenia wchodziły w skład wywłaszczonej nieruchomości. Podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] 2000 r. wnioskodawcy nie wskazali jednoznacznie granic żądanej do zwrotu nieruchomości o pow. ok. 0,60 ha. Wskazany teren, stanowiący obecnie w ewidencji gruntów część działki nr 529/3 i część, działki nr 529/1 stanowi ok. 40-letni las. 6/ konkludując podniesiono, że zrealizowanie celu wywłaszczenia oraz niemożność ustalenia granic zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości uniemożliwia dokonanie jej zwrotu na rzecz wnioskodawców. Ponadto brak jest dokumentu stwierdzającego prawo własności F. D. do przedmiotowej nieruchomości przed jej przejęciem na rzecz Skarbu Państwa co uniemożliwia dokonanie zwrotu wnioskowanej nieruchomości zgodnie z art. 136 ust. 3 wyżej cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, która dopuszcza zwrot wywłaszczonej nieruchomości jedynie na rzecz "poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy". Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli J. D. i A. P. i wnosząc "o zbadanie....czy decyzja Wojewody ...była podjęta zgodnie z prawem" zarzucili, że ich zdaniem zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa i krzywdząca. Niemożność ścisłego oznaczenia wywłaszczonego terenu nie być kwalifikowana na niekorzyść osób ubiegających się o zwrot i traktowana jako ich wina. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Świętokrzyski wniósł ojej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonej decyzji, nie stwierdziła aby naruszała ona prawo. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nieruchomość objęta żądaniem zwrotu została wywłaszczona na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1955 r. Nr 4, poz. 31). Po wywłaszczeniu nieruchomość była zagospodarowana przez Ministerstwo Obrony Narodowej jako poligon wojskowy pn. "[...]". W 1957 r. poligon wojskowy został zlikwidowany a wywłaszczone tereny zostały przekazane przez Ministra Obrony Narodowej na rzecz Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. - Państwowego Funduszu Ziemi. Fakt ten ani w postępowaniu przed orzekającymi w sprawie organami ani w skardze nie był kwestionowany. Jedynym więc problemem jest odpowiedź na pytanie, czy o zbędności na cel wywłaszczenia, możemy mówić w sytuacji kiedy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono. Otóż w tym zakresie w orzecznictwie jest reprezentowane jednolite stanowisko, że nie można mówić o zbędności celu wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono (zob. wyrok NSA z 18.04.1996 r sygn.akt SA/Lu 1812/95, lub wyrok NSA z 23.12.1999 r., sygn.akt IV SA 2140/97). Ten fakt decyduje o trafności stanowiska zajętego przez orzekające organy. W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżona decyzja, czy poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszały prawo, na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.