II SA/Kr 2178/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie: NSA Grażyna Danielec NSA Wiesław Kisiel (sprawozdawca) Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2005 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2003 r. , II zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz L. S. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...] zł ([...] złotych ) Decyzją z dnia [...] 2001 r., [...], Zarząd Miasta [...] zezwolił P. G. na umieszczenie straganu regionalnego w pasie drogowym ulicy [...] w [...]. Zezwolenie wydano na okres od [...] 2001 r. do dnia [...] 2002 r. W [...] 2001 r. L. S. zaczął domagać się usunięcia wymienionego straganu, a w dniu [...] 2003 r. definitywnie zażądał stwierdzenia nieważności zezwolenia z dnia [...] 2001 r. wydanego dla P. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało w tej sprawie dwie decyzje. (1) Decyzja z dnia [...] 2003 r., nr [...] powołuje jako podstawę prawną art.104 i art.105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. SKO umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta [...] z dnia [...] 2001 r., [...], zezwalającej P. G. na zajęcie przez pasa drogowego ulicy [...]. Natomiast powołując się na art.158 § 1 i art.127 §§ 3 i 4 w związku z art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. SKO w [...] wydało (2) zaskarżoną decyzję z dnia [...] 2003 r., nr [...] w [...]. Odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...] 2003 r. Oba rozstrzygnięcia SKO oparte są na tezie, że niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji, która już wygasła. Uczyniło to bezprzedmiotowym postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności owego zezwolenia i uzasadniło umorzenie postępowania. W skardze z dnia [...] 2003 r. oraz w dodatkowym piśmie, jakie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło w dniu [...] 2005 r., L. S. kwestionuje poprawność obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. L. S. ponawia w skardze swe argumenty mające przemawiać na rzecz uznania za nieważne zezwolenia z dnia [...] 2001 r. udzielonego P. G. Natomiast w dodatkowym piśmie z [...] br. skarżący podważa tezę o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności owego zezwolenia. Przez okres swej ważności zezwolenie rodziło ono skutki prawne. Stwierdzenie nieważności ma umożliwić skarżącemu dochodzenie odszkodowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało swe stanowisko o zasadności umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która utraciła moc z upływem okresu na jaki została wydana. Skoro tej decyzji już nie ma w obrocie prawnym, to nie jest dopuszczalne stwierdzanie jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] art.158 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszym postępowaniu sądowym konieczne jest odrębne potraktowanie trzech spraw, mogących być przedmiotem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], tj.: (1) sprawy z wniosku P. G. o wyrażenie zgody na umieszczenie straganu w pasie drogowym ulicy [...] w [...]; ta sprawa została załatwiona w trybie art.40 ustawy o drogach publicznych decyzją z dnia [...] 2001 r., [...], (2) sprawy z wniosku L. S. o stwierdzenie nieważności powyższego zezwolenia z dnia [...] 2001 r.; ta sprawa podlegała załatwieniu w trybie art.156 i następnych K.p.a., (3) sprawy bezprzedmiotowości postępowania z wniosku L. S. o stwierdzenie nieważności zezwolenia dla P. G.; zaskarżona decyzja, stwierdzająca taką bezprzedmiotowość, wydana została w trybie art.105 K.p.a.. Przedmiotem skargi L. S. jest decyzja w tej ostatniejj sprawie (umorzenia postępowania) i tylko tego dotyczy niniejszy wyrok. Dlatego Sąd w niniejszym postępowaniu nie wypowiada się ani na temat zgodności z prawem zezwolenia z dnia [...] 2001 r., [...] dla P. G., ani —dopuszczalności stwierdzenia nieważności, żądanego przez L. S. Art.156 § 2 in fine K.p.a. zakazuje stwierdzania nieważności decyzji, gdy wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Odwracalność lub nieodwracalność skutku prawnego decyzji należy rozpatrywać mając na uwadze zakres właściwości organów administracji publicznej oraz ich kompetencje. Jeżeli cofnięcie, zniesienie, odwrócenie skutków prawnych decyzji wymaga takich działań, do których organ administracji publicznej nie ma umocowania ustawowego, czyli nie może zastosować formy aktu administracyjnego indywidualnego, nie może też skorzystać z drogi postępowania administracyjnego, to wtedy właśnie skutek prawny decyzji będzie nieodwracalny. [...] Jest to niedowracalność skutku prawnego względna w tym znaczeniu, że "odwrócenie" tego skutku jest prawnie niedostępne dla organu administracji publicznej działającego w granicach obowiązywania norm prawa publicznego w formach prawnych właściwych dla tej administracji i w trybie postępowania przypisanym tejże administracji. (wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 r. i SA 1796/00, LEX nr 81755) W niniejszej sprawie nieodwracalne było wygaśnięcie z dniem [...] 2002 r. zezwolenia dla P. G., stosownie do osnowy tej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie miało kompetencji, aby zmienić taki reżim prawny. W tym więc zakresie Kolegium prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta [...] z dnia [...] 2001 r., [...] zezwalającego P. G. na umieszczenie straganu regionalnego w pasie drogowym ulicy [...] w [...]. Zezwolenie wydano na okres od [...] 2001 r. do dnia [...] 2002 r., a w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności tego zezwolenia orzekano w dniu [...] 2003 r. (decyzja nr [...] ) i w dniu [...] 2003 r. (decyzja o tym samym numerze). Nieprawidłowo natomiast organ administracyjny wyprowadził stąd wniosek o całkowitej bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego na wniosek L. S. Jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. (art.158 § 2 K.p.a.). Ustalenie przez SKO, że z dniem [...] 2002 r. wygaśnięcie zezwolenia dla P. G. było nieodwracalne, zobowiązywało ten organ do wydania decyzji ustosunkowującej się merytorycznie do zarzutów L. S. Jeżeli Kolegium podzieli stanowisko tej strony, to należy podać również przyczyny odmowy stwierdzenia nieważności zezwolenia wydanego w 2001 r. dla P. G. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm. Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 i 2005, nr 94, poz.788). O kosztach orzeczono na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art.97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271, zm. Dz.U.: r.2002, nr 240, poz.2052, Dz.U.: r.2003, nr 124, poz.1153 i nr 171, poz.1663 i nr 192, poz.1873 i nr 228, poz.2261 i 2256).