II SA/Kr 2191/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie: NSA Grażyna Danielec WSA Elżbieta Kremer sprawozdawca Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2006 r sprawy ze skargi N.H. na decyzję Wojewody z dnia 28 lipca 2003 r. Nr : [...] w przedmiocie wymeldowania I Uchyla zaskarżoną decyzję, II zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania Burmistrz decyzją z dnia [...] 2003r. nr [...] wydaną na podstawie art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kpa /tekst jednolity Dz.U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 z późn.zm. / w zw. z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 z późn.zm./ orzekł o odmowie wymeldowania z pobytu stałego N.H. z lokalu mieszkalnego przy ul. P. [...] w W., a w odniesieniu do A.S. orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. P. [...] w W. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania R.H., decyzją z dnia 28 lipca 2003 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wymeldowania N.H. i orzekł o wymeldowaniu N.H. z miejsca pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. P. [...] w W. Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi: W dniu [...] 2003 r. R.H. złożył w Urzędzie Miasta W. wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego: G.H. /o ile sam nie dokonał wymeldowania/, N.H. i A.H. z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. P.[...] w W. W wniosku podał, że jest prawowitym współwłaścicielem przedmiotowego mieszkania. W uzasadnieniu wniosku podał, że G.H. wyprowadził się do swojej żony zamieszkałej w J. i tam też podjął pracę. N.H. mimo, że zameldował się na pobyt czasowy u W.D. zamieszkałej w W. Os. P. [...] m. [...], to faktycznie zamieszkuje w domu położonym w miejscowości Z., natomiast A.H. po zawarciu małżeństwa z p. S. wyjechała wraz mężem do W. gdzie zamieszkuje i pracuje. Organ I instancji pismem z dnia 17 stycznia 2003 r. zawiadomił R.H., że nastąpiła zmiana zakresu przedmiotowego jego wniosku z uwagi, że G.H. w dniu 23 października 2002r. wymeldował się z przedmiotowego lokalu. Następnie organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik uczestników A.S. i N.H. wniósł o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu wniosku podał m.in., że R.H. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i decyzją nr [...] został wymeldowany, albowiem mieszka w własnym mieszkaniu położonym w W. os. K. [...]. W związku z powyższym R.H. nie jest legitymowany do wystąpienia z powyższym wnioskiem i nie przysługują mu prawa strony w niniejszej sprawie. Organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie, czy N.H. i A.S. opuścili miejsce pobytu stałego tj mieszkanie przy ul. P. [...] w W., wydał decyzję z dnia [...] 2003r. nr [...] w której orzekł o wymeldowaniu A.S. i odmówił wymeldowania N.H. W uzasadnieniu decyzji organ odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. i wynikającego z niego stanu prawnego, zgodnie z którym w postępowaniu o wymeldowanie nie bada się uprawnień danej osoby do lokalu, a tylko fakt czy doszło do trwałego opuszczenia lokalu. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, organ I instancji nie rozważał kwestii legitymacji R.H. do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie N.H. i A.S. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył R.H. W odwołaniu kwestionował odmowę wymeldowania z pobytu stałego N.H. Wojewoda po rozpoznaniu odwołania R.H. decyzją z dnia 28 lipca 2003r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy wymeldowania N.H. z miejsca pobytu stałego i orzekł o wymeldowaniu N.H. z lokalu przy ul. P. [...] w W. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ II instancji dokonał odmiennej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organ i instancji. Kwestia legitymacji R.H. do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie nie była przedmiotem odrębnych rozważań. A z zawartego w uzasadnieniu decyzji stwierdzenia, że R.H. jest współwłaścicielem lokalu nr [...] przy ul. P. [...] w W. można wnioskować, że organ II przyjął, że taką legitymacje posiada. Skargę na decyzję Wojewody złożył N.H. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W skardze skarżący zarzucił: Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art.15 ust.2 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U z 2001r. Nr 87, poz.960/ przez nieprawidłowe przyjęcie, że N.H. opuścił miejsce swego zameldowania na pobyt stały w W. przy ul. P. [...] w sposób dobrowolny trwały oraz bez zamiaru powrotu do niego. Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji polegający na przyjęciu, że R.H. jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. P. [...]. Odnośnie tego zarzutu podniesiono w skardze, że właścicielem lokalu jest Spółdzielnia Mieszkaniowa w W., a R.H. obok U.H. tylko współuprawnionym z tytułu lokatorskiego prawa spółdzielczego. Nadto podniesiono w skardze, że R.H. został ostatecznie wymeldowany z przedmiotowego lokalu na skutek zameldowania na pobyt stały w innym lokalu, będącym jego własnością. W toczącym się postępowaniu o podział majątku dorobkowego pomiędzy R.H. a U.H., R.H. nie składa żądania przyznania mu prawa do przedmiotowego lokalu. A ponadto z uwagi, że jest właścicielem innego lokalu mieszkalnego nie może w tej chwili nabyć lokatorskiego spółdzielczego prawa do lokalu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji dotyczące opuszczenia miejsca stałego pobytu przez N.H. i dokonanej przez organ oceny materiału dowodowego. Natomiast co do zarzutu skarżącego, że R.H. nie jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu, a tym samym nie posiada legitymacji do występowania w przedmiotowej sprawie organ się nie ustosunkował. Zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 163, poz.1271/ sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie . Powyższa kontrola zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w przedmiotowej sprawie jest zasadna. Podstawy zarzut jaki został podniesiony w sprawie to kwestia legitymacji R.H. do występowania w niniejszej sprawie. Składając wniosek o wszczęcie postępowania o wymeldowanie R.H. podał, że jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. P. [...], co wskazywałoby na posiadanie legitymacji do występowania w sprawie. Organ II instancji przyjmuje w uzasadnieniu decyzji, że R.H. jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu, nie wskazując w decyzji dowodów w oparciu o które powyższe ustalenie zostało poczynione. Tym czasem jak wynika z akt sprawy administracyjnej już w trakcie postępowania przed organem I instancji pełnomocnik N.H. i A.S. podnosił kwestie legitymacji R.H. do występowania w przedmiotowej sprawie z uwagi, że R.H. nie jest współwłaścicielem lokalu. Wskazywano, że spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przy ul. P. [...] w W. posiadali U. i R.H.. Jak podnosił pełnomocnik stron, mając na uwadze, że R.H. opuścił przedmiotowy lokal, nabył inny własnościowy lokal mieszkalny położony w W. os. K. [...]w którym mieszka i jest zameldowany, nie jest legitymowany do występowania w przedmiotowej sprawie. W trakcie postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego przedłożył dokumenty tj. zaświadczenie z Spółdzielni Mieszkaniowej w W. z dnia 29 grudnia 2005r., z którego wynika, że lokal przy ul. P. [...] jest mieszkaniem wyłącznie spółdzielczym lokatorskim, a także ksero odpisu z księgi wieczystej potwierdzającej, że R.H. posiada własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego położonego na os. K. [...] w W. Powyższe okoliczności zostały pominięte przez organy administracyjne w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego o wymeldowanie. Organy nie ustaliły powyższych faktów, a tym samym nie rozważyły jaki mogą mieć wpływ na możliwość występowania R.H. jako strony w sprawie administracyjnej o wymeldowanie N.H. i A.S. Zgodnie z art.28 kodeksu postępowania administracyjnego " Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". A zatem dla uzyskania statusu strony istotne jest posiadanie interesu prawnego, a nie interesu faktycznego. W orzecznictwie dominuje zdecydowany pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie za stronę. Inaczej ujmując można sformułować pogląd, że stroną jest ten podmiot, którego własny interes prawny lub obowiązek podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. Tylko osoba będąca stroną w rozumieniu art. 28 kpa może skutecznie wszcząć postępowanie administracyjne, czy też złożyć odwołanie od decyzji organu I instancji. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a to art.7. art. 77, art.80 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie zebranie w wyczerpujący sposób materiału dowodowego, a to z kolei nie pozwoliło na pełne i dokładne ustalenie okoliczności stanu faktycznego. Powyższe uchybienia spowodowały, że kwestia posiadania legitymacji strony przez R.H. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie została dostrzeżona i rozważona, a ma ona prejudycjalny charakter w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za zasadną uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, a nie uchylił decyzji organu I instancji. O ile bowiem postępowanie administracyjne o wymeldowanie może być wszczęte zarówno na wniosek strony jak i z urzędu, a więc postępowanie o wymeldowanie nie należy do tych postępowań, które mogą być wszczęte wyłącznie na wniosek strony, to rozpatrzenie odwołania od decyzji przez organ II instancji możliwe jest tylko wtedy gdy odwołanie wniosła osoba będąca stroną w sprawie. Postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości. Może być ono uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia odwołania, nigdy nie może być wszczęte z urzędu. Dopiero wniesienie odwołania przez stronę w rozumieniu art. 28 kpa, powoduje że organ wyższego stopnia w tym przypadku Wojewoda Małopolski może korzystać z uprawnień jakie są przewidziane dla organu odwoławczego. Legitymację do wniesienia odwołania ma zatem podmiot, który wykaże, że decyzja organu I instancji dotyczy jego interesu prawnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ uchylił zaskarżoną decyzję, albowiem stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O kosztach orzeczono zgodnie z art.200 powołanej wyżej ustawy.