II SA/Kr 22/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2008 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala. Decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] 2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 129 ust. 1 i 5 w związku z art. 132 ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004r., Nr 261 poz. 2603 ze zm.), art. 105 § 1 kpa umorzono postępowanie o wypłatę odszkodowania za udział w wysokości 4/21 części nieruchomości zabudowanej budynkiem nr [...] przy ul. [...] w [...] obj. [...] c.d. Kw [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m 2, ustalonego w decyzji Urzędu Dzielnicowego [...]z dnia [...]1985 r. Nr [...] z tytułu wywłaszczenia w/w nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż wywłaszczona nieruchomość stanowiła współwłasność T. H. w 4/21 części. T. H. zmarła, a spadek po niej na mocy testamentu nabył w całości syn U. H. Decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] 1985 r., Nr [...] została wywłaszczona zabudowana działka nr [...] o pow. [...] m 2 obr. [...] objęta [...] b.gm.kat. [...] na rzecz Państwa na cele remontu i adaptacji dla potrzeb [...] Przedsiębiorstwa [...] budynku nr [...] przy ul. [...]. Wyżej wymieniona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 III 1958 r., o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. z 1974 r., Nr 10, poz. 64). W tej samej decyzji orzeczono o przyznaniu odszkodowania na rzecz właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Odszkodowanie ustalono na łączną kwotę [...] zł, w tym za grunt kwotę [...] zł, zgodnie z art. 8 ust. 1 oraz za budynek mieszkalny kwotę [...] zł, zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy z 1958 r. Z powyższej kwoty łącznej T. H. przyznano kwotę [...] zł jako odszkodowanie za udział w wysokości 4/21 części wywłaszczonej zabudowanej działki. Do zapłaty odszkodowania zobowiązane zostało [...] Przedsiębiorstwo [...] w [...]. Decyzja z dnia [...] 1985 r. Nr [...] stała się ostateczna z dniem [...] 1985 r. Z uwagi na fakt, iż T. H. nie była obywatelką Polski ustalone odszkodowanie zgodnie z pismem Ministra Finansów z dnia 6 II 1985 r. zostało przekazane na zagraniczny rachunek zablokowany otwarty na jej nazwisko w Narodowym Banku Polskim Nr [...] W toku postępowania wyjaśniającego zwrócono się do NBP Oddział Okręgowy w [...], który pismem z dnia [...] 2004 r. znak [...] poinformował, że rachunki prowadzone przez Oddział Okręgowy NBP w [...] zostały wraz z dokumentacją przekazane do dalszego prowadzenia w Polskim Banku [...] S.A. Oddział w [...] - obecnie [...] Bank S.A. M Oddział w [...]. Pismem z dnia [...] 2004 r. wystąpiono do [...] Banku S.A. o udzielenie dalszych informacji w tej kwestii. Z uwagi jednak na obowiązywanie tajemnicy bankowej ( art. 104 Prawa bankowego) jedynie U. H. jako spadkobierca właścicielki rachunku jest uprawniony do uzyskania szczegółowych informacji w tej sprawie, o czym poinformowano jego pełnomocnika w piśmie z [...] 2004 r. Rozpatrując wniosek o wypłatę odszkodowania organ stwierdził, że na gruncie obowiązujących przepisów brak jest umocowania do wydania decyzji administracyjnej w wyniku rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, ustalonego uprzednio w decyzji administracyjnej właściwego organu. Odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu wywłaszczenia nieruchomości jest rodzajem odpowiedzialności cywilno-prawnej o charakterze obligacyjnym. Oznacza to, że decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości w zakresie ustalenia odszkodowania konkretyzuje stosunek prawny zobowiązania w rozumieniu art. 353 § 1 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym strona uprawniona nabywa wierzytelność i może żądać od strony zobowiązanej zachowania się zgodnie z treścią obowiązku, czyli świadczenia. W stosunku zobowiązaniowym odszkodowawczym wierzycielem jest podmiot wywłaszczony, dłużnikiem Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego, a świadczenie obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej lub dostarczenia nieruchomości zamiennej odpowiadającej wartością nieruchomości wywłaszczonej. Jeżeli dłużnik- Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego- nie wykonuje zobowiązania odszkodowawczego tj. nie świadczy na rzecz wierzyciela (podmiotu wywłaszczonego) sumy odszkodowania określonej w decyzji o wywłaszczeniu, należność ta powinna zostać od niego wyegzekwowana w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wynika to z faktu, iż żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uprawnia organu do orzekania w zakresie wypłaty odszkodowania. Jest to kwestia wykonalności roszczenia o ustaleniu odszkodowania, uregulowana w przepisach ustawy z 17 VI 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968 ze zm.). Problematyka wykonywania ostatecznych decyzji administracyjnych mieści się bezsprzecznie poza regulacją kodeksu postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie nie ma zatem podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych, skoro przedmiotem żądania wnioskodawcy jest wypłata odszkodowania, a nie jego ustalenie. Równocześnie organ w decyzji przedstawił powody, dla których w obecnym stanie prawnym wywłaszczenia nieruchomości i postępowania administracyjnego wyegzekwowanie od Skarbu Państwa w trybie przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji sumy odszkodowania ustalonej w decyzji o wywłaszczeniu będzie bardzo utrudnione lub wręcz niemożliwe. W konkluzji wywodów zawartych w uzasadnieniu decyzji organ stwierdza, że wywłaszczony może dochodzić zapłaty odszkodowania od Skarbu Państwa za wywłaszczoną w latach ubiegłych nieruchomość na drodze postępowania sądowego przed sądem powszechnym. W tej sytuacji skoro żądanie strony dotyczy sprawy, która nie podlega rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji postępowanie takie uznano za bezprzedmiotowe i w myśl art. 105 § 1 kpa umorzono. W odwołaniu od tej decyzji zarzucono naruszenie przepisów art. 7, 77 i 105 § 1 kpa oraz art. 129 ust. 1 i 5, 132 ust. 3 , 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 133 ust. 1 tej ustawy w zw. z art. 467 kpc; wniesiono o uzupełnienie materiału dowodowego o pismo [...] Banku S.A. nr [...] z [...] 2005 r. w trybie art. 136 kpa oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji do ponownego rozpoznania. Zdaniem odwołującego się organ l instancji nie poczynił stosownych ustaleń w kwestii, czy T. H. była powiadomiona o otwarciu rachunku depozytowego, czy była powiadomiona o kolejnych wypłatach oraz czy decyzja z [...] 1985 r. została w całości wykonana. Z pisma [...] Banku S.A. z [...] 2005 r. wynika, że dłużnik wpłacił na rachunek depozytowy kwotę (obejmującą kwotę główną wraz z odsetkami) w wysokości łącznej [...] zł zamiast wskazanej w decyzji [...] zł. Tak więc, nie dość, że kwota odszkodowania miała symboliczny wymiar, to i tak w całości nie została zapłacona. Podniesiono także, że art. 105 § 1 kpa został zastosowany przedwcześnie z uwagi na brak zgromadzenia wystarczającego materiału dowodowego oraz nie rozpoznanie wniosku J. H. dalej idącego, tj. domagającego się zwrotu udziału w wywłaszczonej nieruchomości. Nie można bowiem podzielić stanowiska organu l instancji, że w tej sprawie przedmiotem jest wypłata, a nie ustalenie wysokości odszkodowania. Postanowienia ustawy o gospodarce nieruchomościami wyraźnie wskazują zasady ustalania odszkodowania oraz zasady waloryzacji a także obowiązek zapłaty. We wszystkich tych sytuacjach organem właściwym jest Starosta, a więc Prezydent Miasta [...], a nie sąd powszechny, czy dłużnik wskazany w decyzji z [...] 1985 r. Wojewoda [...] decyzją z [...] 2005 r. znak [...], wydaną na podstawie art. 9 a ustawy z dnia 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 261 poz. 2603 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu l instancji. Organ powołał się na korespondencję prowadzoną pomiędzy pełnomocnikiem strony a Prezydentem Miasta [...], z której wynika, iż na etapie postępowania odwoławczego zgłoszone zostało żądanie ponownego ustalenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia, które potraktowano jako wniosek wszczynający nowe postępowanie administracyjne w tym zakresie. Wniosek ten w trybie art. 65 kpa zostanie przekazany odrębnym postanowieniem zgodnie z właściwością Prezydentowi Miasta [...] Przedmiotem natomiast sprawy zakończonej wydaniem decyzji przez Wojewodę jest żądanie wypłaty odszkodowania za udział w wysokości 4/21 części nieruchomości, ustalonego w decyzji z [...] 1985 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Żądanie J. H. zgłoszone w pismach z [...] 2004 r., [...] 2004r., [...] 2005 r. jest w istocie żądaniem dokonania waloryzacji kwoty odszkodowania ustalonej w uprzednio wydanej decyzji i jego wypłaty. Zapłata odszkodowania należy do formy wykonania decyzji wywłaszczeńiowo-odszkodowawczej, w stosunku do której ani ustawa o gospodarce nieruchomościami ani kpa nie przewidują prowadzenia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania. Żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uprawnia organów administracji do prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania o wypłacie ustalonego odszkodowania. Jest to bowiem kwestia wykonalności orzeczenia o ustaleniu odszkodowania. Art. 132 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami stwierdza, że do wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości oraz za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120, a także do zapewnienia nieruchomości zamiennej jest zobowiązany starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa. Odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu wywłaszczenia nieruchomości jest rodzajem odpowiedzialności cywilnoprawnej o charakterze obligacyjnym. W stosunku zobowiązaniowym odszkodowawczym wierzycielem jest podmiot wywłaszczony, dłużnikiem Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego. Wstępne ustalenia, czy w ogóle wnioskodawcy w danej sprawie przysługuje prawo do otrzymania odszkodowania od Skarbu Państwa nie jest dokonywane w trybie określonym w kpa, gdyż starosta jako organ ustawowo zobowiązany do odszkodowania w istocie dokonuje w imieniu Skarbu Państwa czynności cywilnoprawnej (wypłaty określonej sumy pieniężnej), a nie rozstrzygnięcia, które podlegałoby przepisom procedury administracyjnej. Również nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji w przypadku uznania np. że wypłata odszkodowania nie jest uzasadniona. Forma prawna waloryzacji ustalonego odszkodowania została określona przez ustawodawcę ustawą z 28 XI 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, z której wynika, że do art. 132 ust. 3 dodano zdanie 2, iż waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do wypłaty odszkodowania. Podmiotami takimi nie są tylko podmioty administracji publicznej, należy zatem przyjąć, że waloryzacja odszkodowania nie jest dokonywana w drodze decyzji administracyjnej. Nie jest to bowiem czynność z zakresu administracji publicznej, a czynność techniczno-obrachunkowa związana z prawidłowym spełnieniem świadczenia głównego wynikającego z decyzji administracyjnej, dokonywanej przez podmiot zobowiązany do zapłaty odszkodowania. Wadliwie dokonana waloryzacja skutkować będzie nienależnym spełnieniem świadczenia zapłaty odszkodowania, a spór co do wysokości waloryzacji rozstrzygać będzie sąd powszechny. Zdaniem organu nie każde żądanie wnioskodawcy wszczyna postępowanie administracyjne w rozumieniu art. 61 § 3 kpa, którego efektem finalnym jest decyzja administracyjna. Organ winien każdorazowo poddać ocenie żądanie zawarte w podaniu, gdyż np. żądanie o charakterze cywilnoprawnym skierowane do organu nie wszczyna postępowania administracyjnego (wyrok NSA z 26 II 1992 r., sygn. akt l SA 1408/91). Taka sytuacja dotyczyła też żądania zawartego w piśmie z [...] 2004r., wobec powyższego Prezydent Miasta [...] wszczynając w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne dokonał wadliwej oceny sformułowanego wniosku U. H. żądania wypłaty ustalonego ostateczną decyzją odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Jednakże organ l instancji uznając, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie, co do jej istoty, zasadnie umorzył postępowanie- sanując w ten sposób powyższe uchybienie. Niewątpliwie w niniejszej sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Wojewoda dodaje, że w sytuacji, gdy dłużnik- Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego- nie wykonuje zobowiązania odszkodowawczego, tj. nie świadczy na rzecz wierzyciela (podmiotu wywłaszczonego) sumy odszkodowania określonej w decyzji o wywłaszczeniu, należność ta powinna zostać od niego wyegzekwowana w trybie ustawy z 17 VI 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ podaje jednakże powody, dla których możliwość ta jest iluzoryczna i stwierdza w konkluzji, że negatywne stanowisko starosty w przedmiocie wypłaty orzeczonego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość (rozumiane jako oświadczenie woli dłużnika, którym uchyla się on od spełnienia zobowiązania odszkodowawczego- nie zaś jako władczy akt organu administracji publicznej) może stanowić podstawę do dochodzenia tego roszczenia w drodze sądowej przed sądami powszechnymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. H. wnosi o uchylenie decyzji organu l i II instancji i zasądzenie kosztów zarzucając naruszenie prawa materialnego ( art. 132 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami) oraz art. 105 § 1 i art. 7 i 77 kpa. W uzasadnieniu skargi powołano się na uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z 7 IV 1993 r. w sprawie III AZP 3/93, która zdaniem skarżącego nie straciła na aktualności mimo zmiany stanu prawnego. Oznacza to, że na Prezydencie Miasta [...] spoczywał obowiązek orzekania w tym zakresie, a zatem decyzja o umorzeniu postępowania była nieprawidłowa. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewody [...], który stwierdził, Iż waloryzacja odszkodowania nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej. Skarżący uważa również, że Wojewoda [...] nie ustosunkował się do zarzutów odwołania i nie rozstrzygnął o tym, czy 1/ T. H. wiedziała o otwarciu rachunku depozytowego; 2/ dlaczego na ten rachunek przelano tylko część kwoty wynikającej z pierwotnej decyzji 3/ na jakiej podstawie rachunek ten, mimo braku stosownego postanowienia sądu został otwarty i prowadzony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Jak wynika z dokumentów dostarczonych przez Wojewodę [...] przy piśmie procesowym z [...] 2007 r. T. H. wiedziała o toczącym się postępowaniu. Potwierdza to również wyrok NSA w Warszawie z 12 IX 2002 r. ( sygn. akt l SA 206/01/ k.20) w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Powołano się w tym wyroku m.in. na pismo [...] Przedsiębiorstwa [...] z [...] 1984 r. skierowane do T. H. dotyczące pertraktacji w sprawie sprzedaży udziału; pismo T. H. do Przedsiębiorstwa z[...]1984 r. oraz kolejne pismo Przedsiębiorstwa z [...]1985 r. do T. H. informujące ją, że wszelkie czynności T. H. może dokumentować za pośrednictwem pełnomocnika i że Przedsiębiorstwo nie może dokonywać transakcji w dolarach. Jak wynika z pisma [...] Spółka z o.o. z [...] 2004 r. ówczesna Dyrekcja [...] Przedsiębiorstwa [...] odszkodowanie w wysokości [...] zł dla T. H. przekazała na zablokowane konto dla cudzoziemców w NBP. Z pisma adresowanego do NBP [...] Oddział w [...] z [...] 1986 r. ([...]) wynika, że "przekazane odszkodowanie na rzecz cudzoziemców dewizowych (...) T. H. (...) winno być wypłacone w następujących ratach (...) T. H. - łączna kwota [...] płatna w kwocie po [...] zł od r. 1986 - 2055 r., ostatnia rata w wysokości [...] - w r.2056". Przy piśmie procesowym z [...]2007 r. dostarczono również decyzję Wojewody [...] z [...] 1997 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] 1985 r. Nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa zabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w części dotyczącej udziału 4/21 części p. T. H. Z decyzji tej wynika również, że zarówno p. T. H. jak i jej syn byli poinformowani o przebiegu procesu wywłaszczeniowego, prowadzono z T. H. rokowania, a jedynie z uwagi na ówczesny stan prawny nie dokonano transferu przysługującego jej odszkodowania w dolarach USA. Decyzja o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania dla T. H., która stała się ostateczna z dniem [...]1985 r. została wydana na podstawie ustawy z dnia 12 III 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. z 1974 r. Nr 10 póz. 64) która przewidywała w art. 7.1, iż wywłaszczenie następuje za odszkodowaniem, a suma odszkodowania jest płatna do wysokości 50.000 w terminie określonym w art. 12 ust. 1 tej ustawy, zaś nadwyżka ponad tę kwotę jest płatna w równych oprocentowanych ratach rocznych nie przekraczających 50.000 zł (art. 12 ust. 3). Istniała także zgodnie z art. 12 ust. 4 możliwość przedterminowej wypłaty odszkodowania. Decyzję tę przesłano T. H. za pośrednictwem MSZ w [...] (pismo z [...]1985 r., k. [...] akt administracyjnych). Skoro decyzja o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania stała się ostateczna [...]1985 r., a ustawa z 29 IV 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości weszła w życie 1 VIII 1985 r., to zgodnie z jej art. 87 sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną o odszkodowaniu przed dniem wejścia w życie ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów z wykorzystaniem zebranego materiału. Dopiero ta ustawa odsyła do kodeksu cywilnego i dopiero ta ustawa przewidywała rewaloryzację odszkodowania na dzień wypłaty. A zatem w sprawie niniejszej zastosowanie ma wcześniejsza ustawa z 1958 r. Rozporządzenie z 17 XII 1973 r. w sprawie oprocentowania i przedterminowych wypłat odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości ( Dz. U. z 15 l 1974 r.) przewidywało w § 1, iż suma odszkodowania za nieruchomości wywłaszczone na postawie ustawy z 12 III 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wypłacona w ratach podlega przekazaniu w całości na rachunek osoby uprawnionej do odszkodowania, prowadzony przez oddział PKO właściwy ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby. Przelewu jednak dokonano na zablokowany rachunek zagraniczny, gdyż T. H. nie była obywatelką polską i w trakcie postępowania wywłaszczeniowe- odszkodowawczego mieszkała w [...]. Zgodnie z prawem dewizowym była traktowana jako cudzoziemiec dewizowy, a cudzoziemcy dewizowi mogli posiadać rachunki bankowe w Narodowym Banku Polskim lub bankach uprawnionych. § 20 rozporządzenia Ministra Finansów z 15 IV 1952 r. w sprawie wykonywania ustawy dewizowej ( Dz. U. z 1956 r., Nr 50 poz. 223 ze zm.) przewidywał, iż rachunki zagraniczne zablokowane mogą być prowadzone tylko w walucie krajowej (...). Dysponowanie sumami znajdującymi się na tych rachunkach jest bez zezwolenia zabronione. Zdaniem Sądu dokonanie przelewu na tego rodzaju rachunek pociągało za sobą skutek w postaci spełnienia świadczenia (wygaśnięcia zobowiązania do wypłaty odszkodowania), gdyż z uwagi na fakt, że T. H. nie była obywatelką polską przelew kwoty odszkodowania nie mógł nastąpić na inny rachunek, niż wyłącznie na wspomniany rachunek w NBP. Sąd podziela pogląd Wojewody [...], że kwestia zapłaty odszkodowania ustalonego za wywłaszczoną nieruchomość jest sprawą wykonalności decyzji wywłaszczeniowej. Wpłata odszkodowania na rachunek oznaczała zapłatę odszkodowania, czyli wygaśnięcie zobowiązania, które z tego powodu nie może podlegać waloryzacji. Uzasadnione zatem jest stanowisko organu, że skoro w sprawie nie ma przepisu upoważniającego organy administracji do ponownego prowadzenia postępowania i orzekania o wypłacie odszkodowania to w konsekwencji postępowanie należało umorzyć ze względu na jego bezprzedmiotowość. Z powyższych względów skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).