II SA/Kr 2202/01

WyrokWSA w Krakowie2006-01-18

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Aldona Gąsecka - Duda, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją, może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ nie rozpoznał zarzutu skarżącego dotyczącego posiadania uprawnień z innych tytułów?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, naruszają prawo. Naruszenie to polega na tym, że organ nie rozpoznał zarzutu skarżącego dotyczącego posiadania uprawnień z tytułu działalności w Batalionach Chłopskich, a jednocześnie decyzje oparto na przepisie (art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach), który został uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Zgodnie z przepisami PPSA, decyzja naruszająca prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu A. C. uprawnień kombatanckich. Organ argumentował, że skarżący prowadził działalność w ORMO. Skarżący podniósł, że działał w Batalionach Chłopskich. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że termin do składania wniosków o uprawnienia z tytułu represji upłynął w 1998 r. Skarżący złożył skargę do sądu, zarzucając działanie w Batalionach Chłopskich.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr) Sędziowie WSA Aldona Gąsecka - Duda AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 28 czerwca 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] listopada 2000r., II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącego A. C. kwotę 10 zł ( dziesięć ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] .11.2000 r.( [...]) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] działając na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz.950 z późn.zm. - obecnie tj. Dz.U z 2002 r. nr 42 póz. 371 zwaną dalej ustawą o kombatantach) pozbawił uprawnień kombatanckich A. C. podnosząc w uzasadnieniu, że w okresie zaliczonym przez b.ZBoWiD jako działalność kombatancka A. C. prowadził działalność w organach Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. Stan faktyczny ustalono na podstawie akt b.ZboWiD. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...], decyzją z dnia 28.06.2001 r. Nr [...] ) utrzymał w mocy swoją decyzje z dnia [...].11.2000 r podtrzymując jej ustalenia. Okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie a związane z twierdzeniem posiadania tytułu do uprawnień z racji działalności i represji podczas okupacji niemieckiej nie mogły być uwzględnione z uwagi na to, że zgodnie z treścią art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach termin do ich składania upływał z końcem 1998 r. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył A. C. i nie precyzując żądania skargi, zarzucił, że w 1943 r. wstąpił do Batalionów Chłopskich. Z uwagi na to, że nie chciał zostać członkiem Spółdzielni Produkcyjnej przymusowo został zapisany do ORMO. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo. Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Skarżący w trakcie postępowania podnosił, że od 1943 r. działał w ruchu oporu w ramach Batalionów Chłopskich. Kierownik Urzędu nad tą kwestią przeszedł do porządku dziennego, twierdząc że badanie tych okoliczności nie mogło być uwzględnione z uwagi na to, że zgodnie z treścią art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach termin do składania tego rodzaju wniosków upływał z końcem 1998 r. Wprawdzie w dniu orzekania przez organ II instancji obowiązywał art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, ale przepis ten wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. uznany został za niezgodny z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP Z kolei art. 145 "a" § 1 kpa stanowi, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "b" p.o.p.s.a. decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Tak wiec zachodzi podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...].11.2000 r. Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych reprezentuje stanowisko, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich ( zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002 r. OPS 13/01). Tak więc ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem Kierownika Urzędu będzie rozpoznanie zarzutu skarżącego, że uprawnienia kombatanckie zachował w oparciu o przepis art. 1 ust. 2 pkt. 3 ustawy o kombatantach. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.l lit. "b" oraz art. 135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło