II SA/Kr 221/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. i S.P. o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.P. i S .P. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 15 grudnia 2010 r. Nr: [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżących od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej; II) ustanowić dla skarżących adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do tut. sądu wpłynął wniosek A.P. i S.P. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych obejmujących opłatę od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł oraz ustanowienie adwokata z urzędu celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 maja 2011 roku oddalającego skargę A.P. i S.P. na decyzję Wojewody [....] z dnia 15 grudnia 2010 r. Nr: [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Z oświadczenia zawartego w formularzach wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód wynosi 2.850 zł i stanowi go renta A.P. w wysokości 690 zł i emerytura S.P. w wysokości 2.160 zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 82 m² oraz działka wielkości 14 arów 38 m², na której posadowiony jest dom. Wnioskodawcy nie posiadają zasobów pieniężnych, jak również przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podnieśli, że ich sytuacja materialna nie pozwala im na poniesienie kosztów niniejszej sprawy sądowej. Małżonkowie P. ponoszą następujące opłaty: prąd 162 zł, gaz 90 zł, woda/kanalizacja 70 zł, śmieci 20 zł, telefon 150 zł, RTV 40 zł, opał 4.000 zł rocznie, ubezpieczenie domu 800 zł, ubezpieczenie skarżącego 90 zł kwartalnie, podatek od nieruchomości 200 zł, opłata od psa 40 zł. Inne koszty utrzymania to: środki czystości 150 zł, ubrania 250 zł, leki około 500 zł. Ponadto koszty leczenia S.P. w Klinice [....] w L. (wraz z dojazdami) to kwota około 300 zł. Koszty prywatnych konsultacji lekarskich skarżącego to kwota 300 zł, a koszty zakupu nierefundowanych leków to około 500 zł. Na wyżywienie przeznaczana jest miesięcznie kwota około 1.000 zł, zaś lekarstwa skarżącej to wydatek rzędu 200 zł. Skarżąca pozostaje w stałym leczeniu, cierpi na cukrzycę, choroby tarczycy, ciśnienia i stawów. Oprócz leków ponosi koszty rehabilitacji, witamin i preparatów przeciwalergicznych. Skarżący cierpi na cukrzycę, choroby serca i jaskrę. Ostatnio stan oczu znacznie się pogorszył, co spowodowało zwiększenie wydatków na specjalistyczne wizyty lekarskie oraz zakup leków (jeden zastrzyk kosztuje 170 zł). Skarżący leczy się prywatnie, część leków nie jest refundowana przez NFZ. Większa część uzyskiwanych dochodów przeznaczana jest na konieczne leczenie. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Na wstępie orzekający pragnie wyjaśnić kwestię granic żądania skarżących. W rubryce 4 urzędowych formularzy skarżący zakreślili bowiem, iż wnoszą o "zwolnienie od kosztów sądowych", jednakże z treści adnotacji w rubryce 3.6 wynika, że domagają się oni zwolnienia od opłaty sądowej od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Zgodnie z tezą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 roku sygn. akt III SA/Wa 632/04 w przypadku, gdy w formularzu urzędowym o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, o którym mowa w art. 252 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), użyto ogólnego pojęcia "zwolnienie od kosztów sądowych", dopuszczalne jest jego uszczegółowienie przez stronę w piśmie składanym łącznie z tym formularzem, poprzez wskazanie o jaki rodzaj /typ/ kosztów chodzi wnioskującemu. Skoro skarżący wnioskuje jedynie o zwolnienie go od uiszczenia wpisu sądowego, to należy to żądanie uszanować i rozważać wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie (art. 245 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Taka właśnie sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżący uszczegółowili bowiem zakres swojego żądania poprzez określenie z jakiego rodzaju kosztów sądowych domagają się zwolnienia (wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł). W takim też zakresie został rozpoznany wniosek skarżących w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym we wskazanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnili w sposób wystarczający, że nie posiadają dostatecznych środków na pokrycie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że źródłem dochodów skarżących są świadczenie emerytalne skarżącego oraz renta skarżącej. Łączna wysokość tych świadczeń wynosi 2.850 zł. Ze względu na stan zdrowia zarówno A.P. , jak i S.P. , znaczna część tych dochodów przeznaczana jest na zakup leków i konieczne leczenie specjalistyczne. Ze względu na pogorszenie stanu zdrowia skarżącego korzysta on z prywatnych konsultacji lekarskich. Część leków nie jest refundowana, dlatego wnioskodawca zmuszony są ponosić ich koszty w pełnej wysokości. Uzyskiwane w miesiącu dochody wystarczają zatem na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych skarżących, nie mają oni zatem możliwości poczynienia z nich jakichkolwiek oszczędności. Sytuacja finansowa i zdrowotna skarżących jest trudna, uzasadnia zatem przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).