II SA/Kr 2213/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Alina Paluch (del.) spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004 r przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Śródmieście -Wschód w Krakowie Małgorzaty Osuchowskiej sprawy ze skargi J. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 5 sierpnia 2000 r Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1999 r sygn.akt III RN 110/98 uchylony został wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 25 marca 1998 r sygn.akt II S.A./Ka 1051/96 oraz poprzedzająca go decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia , [...] 1996 r Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u J. G. choroby zawodowej narządu słuchu. [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzja z dnia 5 sierpnia 2000 r Nr [...] , na podstawie art. 138 paragraf 1 pkt 1 kpa oraz w związku z paragrafem 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65 , poz. 294 ze zm. Dz.U. Nr 61 z 1989 , poz.364 ) , po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1996 r , NR [...] nie stwierdzającej choroby zawodowej narządu słuchu- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W postępowaniu odwoławczym ustalono co następuje : J. G. pracował w Z. P. W. "[...]" W [...] w okresie od [...] 1955 r do [...] 1995 r jako tkacz a następnie mistrz Oddziału w narażeniu na hałas ponadnormatywny (powyżej 85 dB A).Od [...] 1995 r przeszedł na emeryturę . W sprawie jego choroby zawodowej orzekały dwie jednostki służby zdrowia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych (paragraf 7 rozporządzenia ) ,a to Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w [...] (orzeczenie lekarskie z dnia [...] 1996 r ) oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] (orzeczenie lekarskie z dnia [...] 1995 r). W obu tych orzeczeniach rozpoznano u J. G. obustronny niedosłuch odbiorczy Stwierdzając równocześnie ,że wielkość ubytku słuchu , nie daje podstaw z lekarskiego punktu widzenia do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. Stwierdził dalej organ odwoławczy ,iż związku ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 3 lutego 1999 r (powołanym na wstępie ) , że nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa wymaganie , że ,za chorobę zawodową -uszkodzenia słuchu wywołane działaniem hałasu - może być uznany ubytek słuchu o wielkości co najmniej 30 dB , zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w [...] o opinię medyczną w związku z powyższym poglądem Sądu Najwyższego : W piśmie z dnia [...] 2000 r Instytut wyraził opinię ,iż nie każdy ujawniony ubytek słuchu nawet jeśli ma on związek przyczynowy z wykonywaną praca może być uznany za chorobę zawodową. Zgodnie z wiedzą medyczną można przyjąć ,że średnie ubytki słuchu poniżej 30 dB nie powodują upośledzenia podstawowej funkcji narządu słuchu. Co oznacza, że wydolność słuchu tj. odbiór i rozumienie dźwięków mowy jest zachowana. Podkreślił także ,iż opinia ta jest zgodna także ze stanowiskiem zespołu ekspertów w tej dziedzinie. Organ odwoławczy mając powyższe na uwadze zważywszy na treść paragrafu 10 ust.1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych , przy braku orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej narządu słuchu , nie znalazł podstaw do zmiany decyzji organu pierwszej instancji i stwierdzenia choroby zawodowej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 5 sierpnia 2000 r J. G. domaga się jej uchylenia zarzucając naruszenie art. 2 i art. 87 Konstytucji RP oraz paragrafu 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych oraz pkt 15 wykazu chorób zawodowych. W treści skargi powołuje się na stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w wyroku z dnia 3 lutego 1999 r , sygn.akt III RN 110/98, iż organy inspekcji sanitarnej w jego przypadku zobowiązane były do stwierdzenia choroby zawodowej wymienionej pod pkt 15 wykazu chorób zawodowych , bowiem okoliczność ,że stwierdzony u niego ubytek słuchu znacznie niższy od granicznej wielkości (30 dB ) jest pozbawiony znaczenia prawnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej .Powołane zaś wytyczne, bliżej nieokreślone nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 Konstytucji RP ), zatem nie mogą ograniczać uprawnień obywateli wynikających z ustaw i rozporządzeń. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Prokurator biorący udział w rozprawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga J. G. jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku uchylenia , poprzedniej decyzji ostatecznej wydanej przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 1996 r Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u J. G., wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 1999 r sygn.akt III RN 110/98, na skutek rewizji nadzwyczajnej Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 25 marca 1998 r sygn.akt II S.A./Ka 1051/96. W rozpoznawanej sprawie jest niesporne, że skarżący J. G. wykonywał pracę w warunkach hałasu , który przewyższał wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń fizycznych czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy określonych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1989 r w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U Nr 69 ,poz. 417ze zm.), a nadto stwierdzono u skarżącego obustronne odbiorcze upośledzenie słuchu które w uchu lepiej słyszącym wynosi 11 dB . W tej sytuacji jak stwierdza Sąd Najwyższy w powołanym powyżej wyroku, organy inspekcji sanitarnej były zobowiązane stwierdzić chorobę zawodową wymieniona w pkt 15 wykazu tj. uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu stwierdził także Sąd Najwyższy ,że stwierdzony u skarżącego ubytek słuchu jest "znacznie niższy od granicznej wielkości (30dB)" jest pozbawiony znaczenia prawnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Należy także podkreślić ,iż już wówczas w wyroku o jakim wyżej mowa Sąd Najwyższy stwierdził ,że powołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wytyczne Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 1987 , a obecnie w zaskarżonej decyzji stanowisko ekspertów w zakresie chorób zawodowych , nie mieszczą się w konstytucyjnym katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego (art. 87 Konstytucji RP), a zatem nie mogą ograniczać uprawnień obywateli wynikających z ustaw i rozporządzeń. Jak to w wyroku tym podkreślił Sąd Najwyższy, przesłanki określenia schorzenia jako choroby zawodowej zostały wyczerpująco określone w paragrafie 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r w sprawie chorób zawodowych i wprowadzanie w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń i wymagań dodatkowych jest niedopuszczalne. Ostatecznie stwierdzając , że w tej sytuacji wymaganie , że za chorobę zawodową uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ,może być uznany ubytek słuchu o wielkości co najmniej 30 dB nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego, a tylko takie przepisy mogą stanowić podstawę prawną kierowanych do obywateli rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej. W tej więc sytuacji oceny prawnej wyrażonej przez Sąd Najwyższy w wyroku o jakim wyżej jest mowa, stosownie do postanowień art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr74 , poz. 368 z pózn. zm.) oraz obecnie obowiązującego art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r . Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270), organy inspekcji sanitarnej winny były stwierdzić u skarżącego chorobę zawodową wymieniona w pkt 15 wykazu chorób zawodowych tj. uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 paragraf 1 pkt 1 lit a powyżej powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.