II SA/Kr 2213/03
WyrokWSA w Krakowie2006-01-18
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer, Tadeusz Wołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wymiany prawa jazdy w zakresie określonej kategorii, jeśli brak jest w aktach kierowcy dokumentów potwierdzających nabycie tych uprawnień, mimo że wpis o ich przyznaniu został dokonany przez właściwy organ?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wymiany prawa jazdy w zakresie określonej kategorii wyłącznie z powodu braku w aktach kierowcy dokumentów potwierdzających nabycie tych uprawnień, jeśli wpis o ich przyznaniu został dokonany przez właściwy organ. W przypadku wymiany prawa jazdy należy stosować przepisy rozporządzenia o wymianie praw jazdy, a nie przepisy dotyczące wydawania uprawnień, które dotyczą jedynie zasad i trybu postępowania, a nie rodzaju dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wymianę prawa jazdy. Organ I instancji odmówił wymiany prawa jazdy w zakresie kategorii E, powołując się na brak dokumentów potwierdzających nabycie tych uprawnień. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji ponownie odmówił wymiany prawa jazdy w zakresie kategorii E. SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w części odmawiającej wymiany prawa jazdy kategorii E. Skarżący zaskarżył decyzję SKO w tej części do WSA.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie w części odmawiającej wymiany prawa jazdy w zakresie kategorii E oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (Spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2006 r sprawy ze skargi H. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 sierpnia 2003 r Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję w części odmowy wymiany prawa jazdy w zakresie kategorii E, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego H. P. kwotę 20,- (dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu wpisu.
Pismem z dnia [...]. 02.2003r. H. P. wniósł o wymianę prawa jazdy zgodnie z posiadanymi kategoriami [....] , [...], [...] ,[...] i [...].
Organ I instancji - Starosta Powiatowy w J. wydał w dniu [...]. 02.2003r. zawiadomienie o wszczęciu na w/w wniosek postępowania administracyjnego "w sprawie wymiany prawa jazdy kat. "[...],[...],[...],[...], [...]". Jako podstawę prawną wskazano art. 150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) - oraz § 5 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640) - wydanego w oparciu o delegację ustawową tego art. 150 ust. 2, a także wskazano na treść § 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami wydanego w oparciu o delegację ustawową wynikającą z innego przepisu ustawy - art. 100 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Decyzją z dnia [...]. 03.2003r. Starosta Powiatowy w J. odmówił wymiany prawa jazdy kat. "[...], [...],[...]". Na uzasadnienie podano, że na podstawie § 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami przeprowadzono weryfikację dokumentów i stwierdzono istnienie decyzji potwierdzającej wydanie prawa jazdy kat. "[...] i [...]" (w [...]r.), kat. "[...]" (w [...]r.) i kat. "[...]" (w [...] r.), natomiast brak dokumentów odnośnie uprawnień kat. "[...]".
Od powyższej decyzji złożył odwołanie H. P. podając, że ponad [...] lat temu otrzymał uprawnienia kat. "[...]" w wyniku przedstawienia przez niego zaświadczenia o rocznej praktyce w prowadzeniu pojazdów z przyczepami, przy czym z uwagi na upływ czasu nie jest wstanie podać, kiedy dokument przedstawił, a sam odnalazł dokument, że pracował jako kierowca samochodu ciężarowego od [...].1982r. Zaznaczył, że zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, po złożeniu przez niego stosownego zaświadczenia dopisano do jego prawa jazdy uprawnienie kat. [...] i od [...] lat pracuje on jako kierowca samochodów ciężarowych z przyczepą.
W wyniku odwołania H. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją a dnia [...].05.2003r. uchyliło w/w decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Starosta Powiatowy w J. decyzją z dnia [...].06.2003r. nr [...] ponownie odmówił H. P. wymiany prawa jazdy kat. "[...],[...],[...],[...],[...]". Organ ten nie kwestionował uprawnień H. P. kat. [...],[...],[...] i [...], nie mniej stwierdził, że zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968r. (Dz.U. Nr 28, poz. 183) - prawo jazdy kat. E bez egzaminu mogła otrzymać osoba, która odbyła co najmniej rok praktyki jako kierowca mający prawo jazdy kat. C , a taką kategorię otrzymał H. P. w [...] r. Zdaniem tego organu kat.[...] została dopisana H. P. w bliżej niewyjaśnionych okolicznościach.
W kolejnym odwołaniu H. P. zarzucił, że ponad wszelką wątpliwość nabył uprawnienia kat. [...] w [...]r., od którego to roku pracuje zawodowo na podstawie tego uprawnienia jako kierowca samochodów ciężarowych z przyczepą i nikt nigdy tego nie kwestionował. Nadto, w chwili obecnej nie zakwestionowano, że wpis o jego uprawnieniu kat. E został dokonany przez właściwy organ administracyjny.
Decyzją z dnia [...].08.2003r. Znak: SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zdecydowało, że: "uchyla zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzeka: 1. Przyznaje Panu H. P. prawo do wymiany prawa jazdy na prawo jazdy kategorii [...],[...],[...],[...]. 2. Odmawia Panu H. P. prawa do wymiany prawa jazdy w zakresie kat. [...]."
Na uzasadnienie decyzji z pkt 2 organ ten podał, że brak jest w aktach kierowcy dokumentów, które świadczyłyby o uzyskaniu przez niego uprawnień w zakresie kat. [...] i podzielił stanowisko w tym zakresie organu I instancji podkreślając, że decydująca jest weryfikacja dokumentów, a ta dokonana w oparciu o Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 150, poz. 1580) - jest negatywna.
Na decyzję organu II instancji - w pkt 2, tj. w zakresie odmowy wymiany prawa jazdy kat. [...] złożył skargę H. P., który wniósł o jej uchylenie. Skarżący, podobnie jak w odwołaniach podał, że od ponad [...] lat pracuje zawodowo jako kierowca mający uprawnienia do prowadzenia pojazdów kat. [...],[...],[...] i [...]. Uprawnienia do kierowania pojazdami kat. [...] nabył w [...]r. stosownie do zaświadczenia Gminnej Spółdzielni [...] w J. stwierdzającego odbycie praktyki w prowadzeniu pojazdów z przyczepami, co wystarczyło do wydania mu uprawnień kat. [...] , a które to zaświadczenie przedłożył właściwemu organowi administracyjnemu. Skarżący podniósł, że na tej podstawie kategoria [...] została dopisana do jego prawa jazdy a dopisano ją do kategorii [...] na odwrotnej stronie prawa jazdy w adnotacjach urzędowych, gdyż wówczas w jego prawie jazdy były "wydziurkowane" kategorie [...] i [...]. Nadto podkreślił, że nikt nie ma prawa i żadnych podstaw do sugerowania, że kategoria [...] została dopisana przez kogokolwiek innego, niż przez uprawniony organ, natomiast nie jest jego sprawą wyjaśnianie, co stało się z dokumentami, którymi organ administracyjny winien dysponować, a wskazującymi na nabycie przez niego przed ponad [...] laty uprawnień w zakresie kategorii [...].
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie uzasadniając swoje stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone przed tą datą, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Z zalegających w aktach zaświadczeń - kserokopii ze stwierdzeniem zgodności z oryginałem przez Kierownika Sekcji Spraw Pracowniczych Gminnej Spółdzielni [...] w J. wynika, że H. P. pracował jako traktorzysta w Kółku Rolniczym w D. w okresie od [...].05.1972r. do [...].01.1973r. (k. [...] akt), w WZSR "[...]" w K. jako kierowca ciągnika od dnia [...].01.1973r. do [...].03.1979r. (k. [...] akt) i w Gminnej Spółdzielni [...] w J. okresie od [...] kwietnia 1979r. do [...] czerwca 1982r. jako kierowca ciągnika, a od [...] lipca 1982r. do nadal pracuje jako kierowca samochodu ciężarowego - ponad 3,5 tony (k.[...] akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że organy administracyjne obu instancji przy wydawaniu decyzji zastosowały błędne przepisy, bowiem mimo wniosku o wymianę posiadanego już prawa jazdy kat. [...], [...],[...],[...] i [...] na podstawie art. 150 ustawy - Prawo o ruchu drogowym - organy powołały się na treść Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami wydanego w oparciu o treść art. 100 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, zamiast wydać decyzje według wydanego na podstawie art. 150 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) - Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz.U. Nr 69, poz. 640).
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że cyt. wyżej Rozporządzenie z 2002r. o wymianie praw jazdy samodzielnie reguluje w § 3 wymogi przedłożenia przez obywatela określonych dokumentów takich jak: wyraźnej fotografii, kserokopii dokumentu podlegającego wymianie oraz dowodu uiszczenia stosownych opłat, których brak mógłby skutkować decyzją odmawiającą wymiany dokumentu, natomiast Rozporządzenie to w ogóle nie przewiduje możliwości wydania decyzji o odmowie wydania prawa jazdy, nawet tylko jednej kategorii. Okoliczność, że z treści § 5 ust. 2 tego Rozporządzenia wynika, iż przy wymianie dokumentów stosuje się zasady i tryb postępowania określone w przepisach w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami nie oznacza, że te ostatnie przepisy mogą stać się wyłączną podstawą do kwestionowania uprawnień w postępowaniu o wymianę prawa jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że odesłanie do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami dotyczy wyłącznie "zasad i trybu postępowania", a nie rodzaju dokumentów, na podstawie których ma nastąpić wymiana prawa jazdy. Rodzaj dokumentów, co podkreśla się ponownie - został uregulowany samodzielnie przez cyt. wyżej Rozporządzenie z 2002r. wydane w oparciu o art. 150 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.
Ponadto, niejako poza sprawą - Sąd zwraca uwagę, że według § 198 Rozporządzenia Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 lipca 1968r. (Dz.U. Nr 28, poz. 183) - prawo jazdy kat. E bez egzaminu mogła otrzymać osoba, która odbyła co najmniej rok praktyki jako kierowca mający prawo jazdy kat. C lub D, a bezspornym jest, że skarżący uzyskał prawo jazdy kat. [...] w [...] r.; że z akt sprawy wynika, iż wpis w prawie jazdy o uprawnieniu skarżącego do kat. [...] został dokonany przez organ administracyjny i brak jest jakichkolwiek okoliczności wskazujących na konieczność badania podstaw tego wpisu. Należy także zauważyć, że brak dokumentów, które ewentualnie potwierdzałyby uprawnienia skarżącego w zakresie kat. [...] - nie może obciążać strony i prowadzić do wydania decyzji dla niego niekorzystnej. W tej sytuacji niezrozumiałym jest także pominięcie przez organy administracyjne przedstawionych przez skarżącego dowodów w postaci zaświadczeń, co w przypadku badania uprawnień kat.[...], gdyby takowe badanie w ogóle mógł prowadzić organ w tej sprawie - jest naruszeniem art. 7 i 77 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreśla, że organy administracyjne zobowiązane są do stosowania przepisów wykonawczych wydanych na podstawie ustawy i zgodnie z celem ustawy, a nie przepisów jakichkolwiek, a za takie należy uznać podane i zastosowane przez organy obu instancji w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a. uwzględnił skargę jako w pełni uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji - jak w pkt 1 wyroku.
O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania orzeczono w oparciu o treść art. 200 p.p.s.a. oraz na mocy art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę (...) (Dz.U. nr 153, poz. 1271) w związku z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368) - jak w pkt II wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło