II SA/Kr 222/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie -Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o zwolnienie z opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 25 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji postanawia: zwolnić skarżącego z opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzanym na skutek zgłoszonego żądania. Skarżący w rubryce 4 złożonego na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy poczynił zakreślenie, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych precyzując jednocześnie w rubryce 3.5 oraz 5, że chodzi mu tylko o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Z oświadczeń zawartych w przedmiotowym wniosku wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód wynosi obecnie 691,01 zł i stanowi go renta inwalidzka. Skarżący jest współwłaścicielem działki o areale 15 a 30 m2 (wielkość udziału 1/3) oraz właścicielem mieszkania o powierzchni 105,39 m2. Nie dysponuje zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej. Obecnie utrzymuje się wyłącznie z renty inwalidzkiej w kwocie 691,01 zł miesięcznie. Po potrąceniu comiesięcznych zobowiązań kredytowych, bank wypłaca skarżącemu kwotę ok. 400 zł z czego Skarżący przeznacza 116,22 zł do ZE i 43,36 zł do TP. W konsekwencji na utrzymanie pozostaje mu kwota ok. 240 zł i w związku z tym skarżącego nie stać na uiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący załączył dokumenty potwierdzające wysokość uzyskiwanych dochodów i ponoszonych wydatków Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Na wstępie wyjaśnić należy kwestię granic żądania skarżącego. W rubryce 4 urzędowego formularza skarżący zakreślił bowiem, iż wnosi o "zwolnienie od kosztów sądowych". Równocześnie z treści rubryk 3.5 i 5 wynika jednoznacznie, że w istocie skarżący domaga się obecnie jedynie zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Zgodnie z tezą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2004 roku sygn. akt III SA/Wa 632/04 w przypadku, gdy w formularzu urzędowym o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej, o którym mowa w art. 252 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 póz. 1270), użyto ogólnego pojęcia "zwolnienie od kosztów sądowych", dopuszczalne jest jego uszczegółowienie przez stronę w piśmie składanym łącznie z tym formularzem, poprzez wskazanie o jaki rodzaj /typ/ kosztów chodzi wnioskującemu. Podobna sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Skoro zaś skarżący uszczegółowił zakres swojego żądania poprzez określenie z jakiego rodzaju kosztów sądowych domaga się zwolnienia to stanowisko strony należy uszanować i rozważać wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie (art. 245 par. 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Okoliczność, że przed złożeniem obecnego wniosku skarżący wcześniej domagał się zwolnienia z wpisu od skargi, które na mocy postanowienia z dnia 4 marca 2011 r. uzyskał (k. 37) nie ma też większego znaczenia, po prostu dlatego, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie sprzeciwiają się możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co więcej, ponieważ aktualne żądanie skarżącego nie zachodzi na wcześniej udzielone prawo pomocy jego wniosek można i należy rozpatrzyć tylko w oparciu o przepisy określające przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy bez potrzeby sięgania do trybu przewidzianego w art. 165 ppsa. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej skarżącego i jego zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie uiścić opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Jedynym źródłem utrzymania M. J. jest renta inwalidzka w wysokości 691,01 zł. Skarżący nie dysponuje dochodami z innych źródeł. Uzyskiwane w miesiącu dochody w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie. Skarżący nie posiada oszczędności, jak również cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Prowadzona prywatna działalność zawodowa została przez skarżącego zawieszona z powodu braku dochodów od kilku lat. W przedstawionej sytuacji majątkowej uiszczenie przez skarżącego opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem mogłoby więc wiązać się z uszczerbkiem w koniecznym własnym utrzymaniu i grozić skarżącemu zachwianiem sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż nie byłby on w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zmianami).