II SA/Kr 223/09

WyrokWSA w Krakowie2009-04-27

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Janusz Kasprzycki, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest uprawniony do weryfikacji legalności robót budowlanych prowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która została następnie uchylona przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego, nie jest uprawniony do weryfikacji samego pozwolenia na budowę, jeśli inwestor dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę w okresie prowadzenia robót, nawet jeśli decyzja ta została później uchylona. W takiej sytuacji, jeśli roboty nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia, ani nie odbiegają istotnie od ustaleń pozwolenia, postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w K., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w K. o umorzeniu postępowania administracyjnego. PINB umorzył postępowanie dotyczące budowy budynku mieszkalnego, stwierdzając brak podstaw do działań w trybie art. 50 Prawa budowlanego, ponieważ inwestycja była prowadzona na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący zarzucał, że organy nie uwzględniły wyroku WSA uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr,) Sędziowie : AWSA Janusz Kasprzycki WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 listopada 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] znak:[...] z dnia [...] listopada 2007r., wydaną na podstawie art. 105 § 1, art. 104 kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku J.S. dnia 8 marca 2007r., dotyczącego budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zabudowanego w stanach szczytowych budynków nr [...] i [...] zlokalizowanego na działce nr 1 , obr. [...] przy ulicy [...] w K. wobec stwierdzenia braku podstawy do podjęcia działań w trybie art. 50 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż inwestycja prowadzona była na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] znak: [...] utrzymanej w mocy decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2005r., znak: [...] Wojewody . Ponadto PINB podał, że przedmiotowy budynek jest posadowiony na istniejących fundamentach, które zostały wykonane w oparciu o pozwolenia na budowę z dnia [...] 1991r. Fundamenty te zostały wykonane w okresie obowiązywania ostatecznego pozwolenia na budowę, zaś po wydaniu wyroku NSA z 11 lutego 1992r. uchylającego pozwolenie na budowę fundamentów inwestor zaprzestał prowadzenia dalszych robót. Odnośnie tych fundamentów było również prowadzone postępowanie o nakazanie rozbiórki, które jednak zakończyło się oddaleniem przez NSA wyrokiem z dnia 17 grudnia 1996r. skargi J.S. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] 1995r. odmawiającą nakazania rozbiórki. Organ I instancji uznał, że obiekt jest realizowany zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją budowy, a odstępstwa są nieistotne, zostały wykonane w trybie nadzoru autorskiego, a zatem nie podlegają przepisom art. 50 i 51 Prawa budowlanego, gdyż kierownik budowy jest zobowiązany do przekazania informacji w tym zakresie w oświadczeniu składanym wraz zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Ustalono również, że obniżenie kalenicy o około 10 cm spowodowane było istniejącymi obróbkami blacharskimi i kominowymi sąsiedniego budynku nr [...], wentylacja nie została jeszcze w dniu przeprowadzenia kontroli wykonana, natomiast zapewnione zostało miejsce do składowania odpadów i wydzielono ściankami działowymi pomieszczenie śmietnika. PINB wyjaśnił, że dziesięciocentymetrowe wysunięcie lica elewacji od strony podwórka i od strony frontowej spowodowane zostało wykonaniem ocieplenia ścian styropianem, a sąsiednie budynki nr [...] i [...] nie posiadają takiego ocieplenia. W związku z powyższym zdaniem organu I instancji kontrolowany obiekt nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi ani tez nie zagraża katastrofą budowlaną. Odwołanie od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniósł J.S. , domagając się "przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z uwzględnieniem wyroku WSA z dnia 10 sierpnia 2007r. uchylającego decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2005r." Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2008r. znak: [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego zaskarżona decyzja został wydana w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, a organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie wobec ustalenia, że inwestor prowadził roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i nie naruszył innych przepisów Prawa budowlanego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zarzuty podniesione w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.S. , podnosząc, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 95/06, którym to wyrokiem uchylona została ostateczna decyzja udzielająca pozwolenia na budowę, na podstawie którego była realizowana przedmiotowa inwestycja przy ul. [...] w K. Zdaniem skarżącego decyzja organu odwoławczego nie uwzględnia tego wyroku, który potwierdza zarzuty skarżącego podniesione w toku postępowania administracyjnego, a odnoszące się do kwestii projektu budowlanego, posadowienia fundamentów oraz warunków technicznych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), w skrócie "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skoro sąd administracyjny uprawniony jest do rozstrzygania "w granicach danej sprawy" i w tych granicach "sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej", bardzo istotną kwestią dla rozstrzygnięcia sądowego jest określenie, w jakim przedmiocie jest prowadzone dane postępowanie administracyjne, a tym samym wskazanie, co podlega kontroli ze strony Sądu. Z powyższego stanu faktycznego ustalonego na podstawie akt sprawy wynika, że w przedmiotowej sprawie decyzja Prezydenta Miasta K. o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005r. stała się ostateczna z chwilą doręczenia stronom decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 2005r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. Zatem inwestor prowadził roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i kontrolowane przez Sąd postępowanie nie było prowadzone w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, który to przepis wyraźnie mówi o braku pozwolenia na budowę. Wprawdzie decyzja Wojewody została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylił ją wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2007r., sygn. akt II SA/Kr 95/06, lecz nie zmienia to faktu, że w okresie od końca listopada 2005r. do 10 sierpnia 2007r. decyzja ta obowiązywała i na jej podstawie inwestor był uprawniony do prowadzenia robót budowlanych. Ponadto nawet w uzasadnieniu w/w wyroku z dnia 10 sierpnia 2007r., wskazano, że w okresie obowiązywania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycja została wykonana. W związku z tym należy uznać, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]listopada 2008r. było postępowaniem prowadzonym w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W takim postępowaniu po ustaleniu, że inwestor prowadzi roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego nie jest uprawniony do przeprowadzania weryfikacji samego pozwolenia na budowę. Stanowiłoby to nie tylko naruszenie art. 16 kpa ustanawiającego zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, lecz również była to ingerencja organu nadzoru budowlanego w kompetencje organów administracji architektoniczno - budowlanej, do których właściwości należy wydawanie decyzji o pozwoleniu na budowę jak również ewentualne wznawianie postępowań w takich sprawach. Dlatego organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie zasadnie uznały, że nie są uprawnione do kwestionowania robót budowlanych prowadzonych przez inwestora na podstawie i zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] sierpnia 2005r., jak również podważania legalności fundamentów zbudowanych w oparciu o pozwolenia na budowę z dnia [...] 1991r. Zatem nie są zasadne zarzuty podnoszone w odwołaniu od decyzji I instancji oraz w skardze, że organy nie wzięły pod uwagę faktu uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ zarówno PINB jak i WINB prawidłowo ustaliły, że w okresie prowadzenia robót budowlanych inwestor dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, której wykonalność nie została wstrzymana. Na potwierdzenie powyższego należy ponownie wskazać na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 1998 r. IV SA 1399/96, powoływany przez organy administracyjne w niniejszej sprawie, w którym orzeczono, iż, "inwestor, który prowadził roboty budowlane lub wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może być traktowany jako osoba dopuszczająca się samowoli budowlanej, a także jako osoba, która prowadzi roboty budowlane bez pozwolenia na budowę." Dlatego też zadaniem organów w niniejszej sprawie, było przede wszystkim zbadanie, czy nie zachodzą przesłanki do podjęcia działań w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a więc czy roboty budowlane nie są prowadzone w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu działania organów nadzoru budowlanego w tym zakresie zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i nie można im zarzucić naruszenia prawa. Z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji jednoznacznie wynika, że przeprowadzone czynności kontrolne wykazały, że w niniejszej sprawie prowadzone przez inwestora roboty budowlane nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi, mienia i środowiska ani też nie są prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Ponadto istotnym jest, że organ I instancji, stosownie do treści art. 7 i 77 § 1 kpa, odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w toku postępowania w stosunku do prowadzonych robót budowlanych, a mianowicie: - odnośnie niedopuszczalnego przekroczenia linii zabudowy organ ustalił, że "ocieplenie ścian styropianem o grubości 10 cm zgodnie z projektem spowodowało wysunięcie lica elewacji o tą grubość od strony frontowej i od podwórka", sąsiednie budynki nie posiadają ociepleń"; - odnośnie kwestii nieczystości stałych wskazano, że "jest zapewnione miejsce do składowania odpadów, wydzielono ściankami działowymi pomieszczenie śmietnika"; - odnośnie braku wentylacji ustalono w dniu kontroli, że "wentylacja nie została jeszcze wykonana, bowiem roboty nie są zakończone"; - odnośnie nieprawidłowości fundamentów organ wyjaśnił, że "było prowadzone odrębne postępowanie w 1995r.", a NSA wyrokiem z dnia 17 grudnia 1996r. oddalił skargę na odmowę rozbiórki, ponadto organ wskazał, że "posadowienie fundamentów budynku powyżej głębokości fundamentów obiektów sąsiednich jest zgodne ze sztuką budowlaną i nie spowoduje katastrofy budowlanej". W ocenie Sądu całokształt działań organów nadzoru budowlanego podjętych w granicach sprawy, a więc zmierzających do ustalenia, czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego, należy uznać za prawidłowe. Skoro więc organ I instancji zasadnie stwierdził brak takich przesłanek, uprawnionym było umorzenie prowadzonego postępowania jako bezprzedmiotowego w oparciu o art. 105 § 1 kpa, a tym samym prawidłowa jest również decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy orzeczenie PINB. Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło