II SA/Kr 2232/00

WyrokWSA w Krakowie2004-02-04

Skład orzekający: Andrzej Irla, Grażyna Danielec, Izabela Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie działalności kombatanckiej skarżącego, opierając się na niepełnym materiale dowodowym i błędnie interpretując przepisy ustawy o kombatantach?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 kpa. Organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrał i nie rozpoznał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest ponowne, szczegółowe zbadanie przebiegu służby wojskowej skarżącego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu Z.G. uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a jego służba wojskowa w Wojsku Polskim nie stanowiła podstawy do przyznania tych uprawnień, gdyż nie wykazała walki z UPA lub Wehrwolfem. Skarżący kwestionował tę ocenę, wskazując na swoją służbę w Wojskach Ochrony Pogranicza i walkę z UPA, a także na swój stan zdrowia i niepełnosprawność.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/ Kr 2232/ 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA: Grażyna Danielec Izabela Dobosz ( spr.) Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Z. G. zwrot kosztów postępowania w kwocie 10 (dziesięć) złotych. Sygn. akt II SA/ Kr 2232/ 00 Uzasadnienie Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 9 maja 2000 r. Nr [....] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z poź. zm.) pozbawiono Z.G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia 30 lipca 1977 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od dnia [....] marca 1946 do [....] grudnia 1947 r. (łącznie 1 rok i 10 miesięcy - zaś. Nr......). Z.G. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancką prowadził działalność w ORMO oraz pełnił służbę w WP. Z akt sprawy nie wynika, aby podczas służby w WP walczył z oddziałami UPA lub Wehrwolfu. W związku z tym przyjęto, że uprawnienia uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej ", co obecnie skutkuje pozbawieniem ich go. Powołano się na orzecznictwo SN i stwierdzono, że organ nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.G. wnosi o uchylenie decyzji, która jego zdaniem narusza prawo materialne i procesowe. Nie uważa się za "utrwalacza władzy ludowej" , gdyż pełnił służbę wojskową z poboru od [....] lipca 1947 r. do [....] września 1949 r. w [....] Brygadzie WOP -B. , odcinek [....]. Walczył z UPA i innymi bandami na terenie województw wschodnich i w obronie ludności przesiedlonej z [....] na [....]. Uważa, że Urząd powinien zbadać jego akta personalne w CAW i WOP w K. Podaje, że jest inwalidą I grupy, ciężko sparaliżowanym. Powołuje się zatem na art. 1 ust. 2 pkt: 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Dodaje, że Urząd naruszył art. 7-9, 11 -12, 75, 77, 80 , 107 § 3 kpa. Nie zna orzecznictwa SN i uważa, że Urząd ma badać stan faktyczny, do czego zobowiązuje go kpa. Powołuje się na konstytucję RP. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 9 sierpnia 2000 r. Nr [....] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z poz. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymano w mocy decyzją własną. Powołano się za zaświadczenie ASG z dnia [....] 1998 r., iż [....] Brygada WOP , w której strona służyła nie brała udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem i podtrzymano swoje stanowisko. W skardze do NSA Z.G. wnosi o uchylenie decyzji. Powtarza argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołuje się na wykaz MON( póz. 152 ), z którego wynika, że w okresie jego służby wojskowej [....] Brygada KB W i WOP brały udział w walkach z UPA, Wehrwolfem i innymi bandami zbrojnego podziemia na tzw. ścianie wschodniej i na północy. ASG stwierdza co innego, a zatem jest to sprzeczne z faktami historycznymi. Uważa, że ma prawo do statusu kombatanta w oparciu o art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Powołuje się na to, że ma I grupę inwalidzką i wymaga opieki ze strony drugiej osoby. Do skargi dołącza oświadczenie, w którym opisuje swoje koleje losu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi ojej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a. ) sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszej sprawie ) podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ). Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wobec treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpoznał całego materiału dowodowego. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że Kierownik Urzędu d.s Kombatantów i Osób Represjonowanych skoncentrował się na działalności Z.G. w ORMO. W istocie działalność tego rodzaju nie stanowi obecnie tytułu do przyznania uprawnień kombatanckich, zgodnie z przepisami ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.). Co do służby w WP stwierdzono na podstawie akt ZBOWiD, iż nie wynika z nich, aby Z.G. walczył z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy ( UPA lub Wehrwolf). Niemniej jednak, z tych akt nie wynika również z kim konkretnie walczyła [....] Brygada WOP, w tym okresie, w którym służył w niej Z.G. (......lipca 1947 r. do ...... września 1949 r.), a dokument znajdujący się w aktach sprawy - pismo Archiwum Straży Granicznej w K. z [....] października 1998 r. ( k. ..... akt administracyjnych) nie dotyczy skarżącego, ale innego żołnierza - F.Z. Nie wiadomo również o jaki okres służby wojskowej pytano. W toku dalszego postępowania Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien dokładnie, z pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych ( akta personalne Z.G. , pełna informacja z ASG dotycząca skarżącego ) zbadać przebieg jego służby wojskowej. Szczegółowe zbadanie tej kwestii jest bowiem uzasadnione ze względu na treść art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, z uwagi na ewentualną możliwość zachowania uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt. 6 tej ustawy. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 "c" p.o.p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających tę ustawę. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę p.o.u.s.a. i p.o.p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło