II SA/Kr 2232/00
WyrokWSA w Krakowie2004-02-04
Skład orzekający: Andrzej Irla, Grażyna Danielec, Izabela Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny w zakresie działalności kombatanckiej skarżącego, opierając się na niepełnym materiale dowodowym i błędnie interpretując przepisy ustawy o kombatantach?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 kpa. Organ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrał i nie rozpoznał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konieczne jest ponowne, szczegółowe zbadanie przebiegu służby wojskowej skarżącego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu Z.G. uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a jego służba wojskowa w Wojsku Polskim nie stanowiła podstawy do przyznania tych uprawnień, gdyż nie wykazała walki z UPA lub Wehrwolfem. Skarżący kwestionował tę ocenę, wskazując na swoją służbę w Wojskach Ochrony Pogranicza i walkę z UPA, a także na swój stan zdrowia i niepełnosprawność.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II SA/ Kr 2232/ 00 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lutego 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA: Grażyna Danielec Izabela Dobosz ( spr.) Protokolant : Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2004r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Z. G. zwrot kosztów postępowania w kwocie 10 (dziesięć) złotych.
Sygn. akt II SA/ Kr 2232/ 00
Uzasadnienie
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 9 maja 2000 r. Nr [....] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z poź. zm.) pozbawiono Z.G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia 30 lipca 1977 r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od dnia [....] marca 1946 do [....] grudnia 1947 r. (łącznie 1 rok i 10 miesięcy - zaś. Nr......).
Z.G. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancką prowadził działalność w ORMO oraz pełnił służbę w WP. Z akt sprawy nie wynika, aby podczas służby w WP walczył z oddziałami UPA lub Wehrwolfu. W związku z tym przyjęto, że uprawnienia uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej ", co obecnie skutkuje pozbawieniem ich go. Powołano się na orzecznictwo SN i stwierdzono, że organ nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.G. wnosi o uchylenie decyzji, która jego zdaniem narusza prawo materialne i procesowe. Nie uważa się za "utrwalacza władzy ludowej" , gdyż pełnił służbę wojskową z poboru od [....] lipca 1947 r. do [....] września 1949 r. w [....] Brygadzie WOP -B. , odcinek [....]. Walczył z UPA i innymi bandami na terenie województw wschodnich i w obronie ludności przesiedlonej z [....] na [....].
Uważa, że Urząd powinien zbadać jego akta personalne w CAW i WOP w K. Podaje, że jest inwalidą I grupy, ciężko sparaliżowanym. Powołuje się zatem na art. 1 ust. 2 pkt: 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Dodaje, że Urząd naruszył art. 7-9, 11 -12, 75, 77, 80 , 107 § 3 kpa. Nie zna orzecznictwa SN i uważa, że Urząd ma badać stan faktyczny, do czego zobowiązuje go kpa. Powołuje się na konstytucję RP.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 9 sierpnia 2000 r. Nr [....] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 z poz. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymano w mocy decyzją własną.
Powołano się za zaświadczenie ASG z dnia [....] 1998 r., iż [....] Brygada WOP , w której strona służyła nie brała udziału w walkach z UPA lub Wehrwolfem i podtrzymano swoje stanowisko.
W skardze do NSA Z.G. wnosi o uchylenie decyzji. Powtarza argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołuje się na wykaz MON( póz. 152 ), z którego wynika, że w okresie jego służby wojskowej [....] Brygada KB W i WOP brały udział w walkach z UPA, Wehrwolfem i innymi bandami zbrojnego podziemia na tzw. ścianie wschodniej i na północy. ASG stwierdza co innego, a zatem jest to sprzeczne z faktami historycznymi. Uważa, że ma prawo do statusu kombatanta w oparciu o art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Powołuje się na to, że ma I grupę inwalidzką i wymaga opieki ze strony drugiej osoby. Do skargi dołącza oświadczenie, w którym opisuje swoje koleje losu.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi ojej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a. ) sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszej sprawie ) podlegaj ą rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ).
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wobec treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpoznał całego materiału dowodowego.
Z akt sprawy administracyjnej wynika, że Kierownik Urzędu d.s Kombatantów i Osób Represjonowanych skoncentrował się na działalności Z.G. w ORMO. W istocie działalność tego rodzaju nie stanowi obecnie tytułu do przyznania uprawnień kombatanckich, zgodnie z przepisami ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.). Co do służby w WP stwierdzono na
podstawie akt ZBOWiD, iż nie wynika z nich, aby Z.G. walczył z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy ( UPA lub Wehrwolf). Niemniej jednak, z tych akt nie wynika również z kim konkretnie walczyła [....] Brygada WOP, w tym okresie, w którym służył w niej Z.G. (......lipca 1947 r. do ...... września 1949 r.), a dokument znajdujący się w aktach sprawy - pismo Archiwum Straży Granicznej w K. z [....] października 1998 r. ( k. ..... akt administracyjnych) nie dotyczy skarżącego, ale innego żołnierza - F.Z. Nie wiadomo również o jaki okres służby wojskowej pytano.
W toku dalszego postępowania Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych powinien dokładnie, z pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych ( akta personalne Z.G. , pełna informacja z ASG dotycząca skarżącego ) zbadać przebieg jego służby wojskowej. Szczegółowe zbadanie tej kwestii jest bowiem uzasadnione ze względu na treść art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, z uwagi na ewentualną możliwość zachowania uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt. 6 tej ustawy.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 "c" p.o.p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających tę ustawę.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - przepisy wprowadzające ustawę p.o.u.s.a. i p.o.p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło