II SA/Kr 2239/01
WyrokWSA w Krakowie2005-06-14
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Małgorzata Brachel-Ziaja, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może zostać wydana bez analizy potencjalnej uciążliwości projektowanej inwestycji dla środowiska, pomimo dopuszczenia tego typu usług w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły analizy uciążliwości projektowanego obiektu usługowego dla środowiska, co stanowiło naruszenie przepisów prawa materialnego. Pomimo zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dopuszczenie usług pod warunkiem braku pogorszenia stanu środowiska wymagało takiej analizy, której zabrakło.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy w Osieku o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego oraz stacji auto-gaz. Skarżąca zarzuciła naruszenie jej prawa własności, zakłócenie spokoju, zagrożenie bezpieczeństwa oraz uciążliwość inwestycji. Organy administracji uznały, że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i nie odmówiły jej ustalenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi K. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej K. O. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 2239/01
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] 2001r , wydaną na podstawie art.40 ust. l i 3 , art.42 oraz art. 46 ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U.Nr 89 poz.415 , jednolity tekst: Dz.U. z 1999r Nr 15 poz. 1397 i art. 104 kpa , po rozpatrzeniu wniosku J. C. o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji na działce nr ew. 1632/1 w O. , Burmistrz Miasta i Gminy w Osieku - na podstawie ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą z dnia 11.10.1989r , z uwzględnieniem zmiany zatwierdzonej uchwałą z dnia 30.04.1991r i z dnia 14.08.1997r - ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego (usługi konsumpcyjne-bar) z przyłączami zewnętrznymi oraz stacji auto-gaz z niezbędnymi urządzeniami budowlanymi związanymi z tą stacją (parkingi i inne) oraz wjazdu i zjazdu na drogę krajową nr 79 na działce oznaczonej nr ew. 1632/1 w O.
W warunkach wynikających z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ podał , że działka nr 1632/1 położona jest w terenie oznaczonym w części graficznej planu symbolem UMNj 36 , dla którego ustalenia , zawarte w § 5 tekstu planu są następujące : "tereny pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługi". § 6 - dotyczy formy budynków i odległości od zewnętrznej krawędzi drogi gminnej i drogi krajowej. Innych ustaleń dotyczących tej działki plan gminy nie posiada.
W warunkach zabudowy wynikających z przepisów szczególnych podano , że stacja auto-gaz powinna spełniać warunki wynikające z Rozporządzenia Ministra przemysłu i Handlu z dnia 30 sierpnia 1996r w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych (Dz.U. Nr 122poz.576).
Budynek mieszkalny powinien spełniać warunki wynikające z Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 15 poz. 140 z 1999r.).
W decyzji wskazano, że inwestycję należy zaprojektować zgodnie z wskazanymi wyżej warunkami technicznymi.
Inwestycja nie znajduje się w wykazie inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska oraz mogących pogorszyć stan środowiska (Dz.U. Nr 93 poz.589 z 1998r).
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr 1632/1 przeznaczona jest pod zabudowę jednorodzinną i usługi. Biorąc pod uwagę, że przewidziane przez wnioskodawcę usługi nie są uciążliwe dla środowiska i ludzi ponieważ inwestycja nie znajduje się we wspomnianym wyżej wykazie, a zamierzenie inwestycyjne nie jest sprzeczne z planem , organ nie może odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ustosunkowując się do zarzutów K. O. organ stwierdził, że plan nie zawiera przepisów dotyczących chronionych szlaków turystycznych.
W odwołaniu od tej decyzji K. O. zarzuciła, że zaskarżona decyzja narusza jej prawo własności.
Decyzją z dnia [...] 2001r znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania na podstawie art.138 § l pkt l kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podniesiono , że przepis art.40 ust.l ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 15 póz. 139 z 1999r/ stanowi , że w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się , w drodze decyzji , na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie zaś z przepisem art. 43 ustawy nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu , jeżeli zamierzenie inwestycyjne nie jest sprzeczne z ustaleniami planu miejscowego.
Kolegium ustaliło , że przedmiotowa działka leży na obszarze , którego dotyczą ustalenia miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania gminy O. Kolegium podzieliło argumentację organu I instancji co do niesprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami planu.
Organ odwoławczy podał , że jednym z warunków określonych w zaskarżonej decyzji jest obowiązek zaprojektowania inwestycji zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994r.
Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może być rozważana tylko i jedynie w granicach określonych ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia planu przewidują na terenie objętym wnioskiem realizację przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. O. podniosła, że projektowane zamierzenie zakłóci jej spokój na jej działce rekreacyjnej, że działka inwestora leży przy wiejskiej drodze mającej znaczenie szlaku turystycznego, że inwestycja zagrozi bezpieczeństwu ze względu na przebiegającą nad działką nr 1632/1 linią energetyczną.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie , podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodała , że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w K.
Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art.134 ustawy/.
W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy , że kwestionowana decyzja nie jest zgodna z prawem.
Zakres oraz sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele i ustalanie zasad ich zagospodarowania określa ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r Nr 15 poz. 139 - tekst jedn. z późn.zm./.
Zgodnie z przepisami art. 39 i 40 tej ustawy, zmiana zagospodarowania terenu, polegająca w szczególności na budowie obiektu budowlanego wymaga ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, o czym orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak wynika z akt, projektowana przez inwestora zabudowa działki jest zgodna z ustaleniami planu.
Przepisy cyt. wyżej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym stanowią, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami prawa, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości, a związanie ustaleniami planu jest bezwzględne, gdyż decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest nieważna, jeżeli jest sprzeczna z tymi ustaleniami (art. 33 i 46a ustawy).
W myśl art.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym każdy ma prawo do zagospodarowania terenu , do którego ma tytuł prawny.
Każdy ma też prawo do ochrony interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób. Interes prawny w tym przypadku wynikać musi jednak z konkretnego przepisu prawa materialnego. Te bowiem reguły są jedynie źródłem uprawnień. Interes prawny odróżnić należy od interesu faktycznego. Ten ostatni występuje w sytuacji, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem zagospodarowania terenu, nie może jednak wykazać naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego.
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu kończy jedynie pierwszy etap procesu inwestycyjnego - poprzedzający postępowanie dotyczące wydania pozwolenia na budowę.
W każdym z tych odrębnych postępowań ustawodawca nałożył na organy administracji publicznej obowiązek badania różnych istotnych dla każdego z nich zagadnień merytorycznych. Nie do przyjęcia byłby pogląd, iż w obu tych postępowaniach zachodziłaby konieczność badania tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Tym samym na etapie podejmowania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zachodzi potrzeba uwzględniania art. 43 powołanej ustawy (por. także wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1998 r., IV SA 2325/96).
Jak to wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 września 1997 r. - sygn. III RN 35/97 (OSNAP 1998/4/107) - ww. decyzja powinna wytyczać podstawowe kierunki ukształtowania projektowanej inwestycji budowlanej w sposób wiążący projektanta obiektu budowlanego, jak również organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę lub zatwierdzającą projekt budowlany.
W decyzji, o której mowa, winny się znaleźć ustalenia dotyczące ochrony interesów osób trzecich jeżeli zamierzenie inwestora (zgodne z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego) może wpływać na ich naruszenie.
Zwrócić należy jednak uwagę na fakt, że orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu organ nie powinien wkraczać w kompetencje organu wydającego decyzje o pozwolenie na budowę, którego rzeczą jest zgodnie z art. 5 ust. l i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, póz. 414 ze zm.) ocena, czy projektowany obiekt z uwagi na jego usytuowanie nie będzie stanowił uciążliwości dla nieruchomości sąsiedniej w stopniu naruszającym zasady wynikające z odpowiednich przepisów prawa budowlanego.
Przepis art.43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym , w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił , że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z zastrzeżeniem art. 2 ust. 2.
Organy obydwu instancji ustaliły, że zamierzenie inwestycyjne nie jest sprzeczne z planem , co nie spełnia przesłanki omawianego przepisu.
W myśl ustaleń planu ogólnego dla obszaru D 33 MR,MN l D 34 MR,MN , na którym położona jest przedmiotowa działka , przewidziano istniejącą zabudowę zagrodową i jednorodzinną z przewagą zagrodowej. Dopuszczono zabudowę jednorodzinną.
Według zmiany planu ogólnego , zatwierdzonego uchwałą z 1997r , zmieniającej ustalenia ogólnego planu zawarte w póz. 1.2.2.9 pkt 3 -dopuszczono w ramach terenów zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej realizację obiektów i urządzeń usługowych pod warunkiem , że ich oddziaływanie nie spowoduje pogorszenia stanu środowiska.
W przedłożonych aktach administracyjnych brak jest tekstu planu z 1989r i nie wiadomo jakiego obszaru dotyczyły ustalenia zawarte w póz. 1.2.2.9 pkt 3 .
W decyzji nie zawarto warunku wynikającego z § 6 ust.l uchwały z dnia 29.07.1997r Nadto , jak wynika z § 2 ust.3 powołanej uchwały w terenie objętym ustaleniami pkt 1.2.2.9. pkt 3 dopuszczono realizację obiektów i urządzeń usługowych , ale pod warunkiem , że ich oddziaływanie nie spowoduje pogorszenia stanu środowiska. Z dalszej części tego przepisu wynika , że w terenie tym nie należy lokalizować obiektów i urządzeń usługowych rzemieślniczych i produkcyjnych mogących stwarzać uciążliwość dla środowiska. Obiekty te nie są tożsame z obiektami znajdującymi się w wykazie zawartym w rozporządzeniu z dnia 13 maja 1995 r. , gdyż lokalizacja takich obiektów w ogóle jest wykluczona.
Organy nie przeprowadziły analizy co do uciążliwości projektowanego obiektu.
Wreszcie , wadliwe jest ustalenie warunku zaprojektowania inwestycji zgodnie z rozporządzeniem z dnia 30.08.1996r.
Już w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji wskazane przez organ rozporządzenie już nie obowiązywało.
Kolejnym uchybieniem jest to, że załącznik graficzny do decyzji nie został podpisany , a powinien spełniać te same wymagania co decyzja.
Stosownie do treści art. 145 § l pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu ł art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło