II SA/Kr 224/09

Kraków, 20 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel po rozpoznaniu 20 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. W. o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi Z. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 29. 10. 2008 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu odmówić przyznania prawa pomocy. Z. W. w dniu 21 maja 2009 r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20 kwietnia 2009 r. w sprawie ze skargi strony na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z 29.10.2008 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu. Na uzasadnienie swojego wniosku skarżący podał, że osiąga niewielkie dochody. Skarżący wskazał, że utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego i że pozostaje od 3 lat w rozdzielności majątkowej z żoną, z która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Wskazał również, że budżet domowy obciążony jest kredytem zaciągniętym przez żonę na 30 lat, w wysokości [...] zł. Postanowieniem z 26 maja 2009 r. Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sadzie Administracyjnym oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu 2 czerwca 2009 r. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł skarżący 6 czerwca 2009 r. Skarżący podał, że wszystko co nabył, w tym używany samochód osobowy, nabył na kredyt i zawsze, mając skromne dochody, żył oszczędnie. Wskazał, że ze względu na spłacanie zaciągniętego kredytu przez żonę w kwocie [...] zł na utrzymanie jego i żony pozostaje tylko jego świadczenie emerytalne. Nadto wskazał, że ze względu na stan zdrowia musi nabyć aparat słuchowy, na który musi zaoszczędzić. Wskazał również, iż na skutek polityki waloryzacyjnej realizowanej przez rząd jego świadczenia emerytalne, analogicznie jak świadczenia innych osób, uległy zmniejszeniu o 40%. Wobec powyższego skarżący uważa, że jego sytuacja materialna uzasadniania przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie. Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponieważ sprzeciw został wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym podlega ponownemu rozpatrzeniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawcy nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Należy zauważyć, że w ocenie Sądu skarżący nie jest pozbawiony żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania w tym sporządzenia skargi kasacyjnej. Skarżący posiada mieszkanie o pow. 56,11 m kw, garaż o pow. 15 m kw oraz samochód osobowy z 2001 r. i nie posiada oszczędności ani innych wartościowych przedmiotów. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz ze swoją żoną, z którą posiada rozdzielność majątkową. Miesięczny dochód skarżącego ze świadczenia emerytalnego wnosi [...] zł, a jego żony [...] zł, co razem stanowi kwotę 3443,13 zł. Należy wskazać, że skarżący nie udokumentował żadnych obciążeń finansowych budżetu domowego, a jedynie wskazał, że potrzebny mu jest aparat słuchowy, a chcąc go nabyć musi oszczędzić pieniądze. Brak jednak dokumentacji, z której wynikałoby, że skarżący, że względu na uszkodzenie lub osłabienie słuchu wymaga takiego aparatu. Brak określenia kosztów nabycia takiego urządzenia. Skarżący nie przedstawił także innych dokumentów, które pozwoliłyby na rzetelne ustalenie czy poniesienie kosztów sądowych w tym związanych ze sporządzeniem skargi kasacyjnej, mogłoby się wiązać z uszczerbkiem w jego utrzymaniu. Odnosząc się do wskazanego przez skarżącego obciążenia z tytułu kredytu zaciągniętego przez żonę skarżącego na 30 lat w kwocie [...] zł należy wskazać, że zaciągnięcie tego kredytu nie zostało udokumentowane i wynika tylko z oświadczenia skarżącego. Nie wskazano także wysokości rat miesięcznych spłacanego kredytu. Trzeba przy tym wskazać, że kredyt ten został zaciągnięty przez żonę, a nie przez skarżącego, co pozwala założyć, że jego żona posiada wymaganą zdolność kredytową. W orzecznictwie NSA podkreśla się, że zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą o jej zdolnościach płatniczych, a przez to wyłączają możliwość przyznania pomocy społecznej (por. postanowienie NSA z 28.06.2005 r. , IIGZ 56/05). W tej sytuacji okoliczność związana z kredytem zaciągniętym przez żonę skarżącego nie może mieć istotnego znaczenia w rozpatrywanej kwestii. Trzeba przy tym zaznaczyć, że spłata zaciągniętych kredytów nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych oraz, że spłata zaciągniętych kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie pełnomocnika trzeba wskazać, ze skarżący nie uzasadnił w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru w sprawie. Należy przy tym podkreślić, że w ocenie sądu miesięczne świadczenia uzyskiwane przez skarżącego w kwocie [...] zł prowadzącego wspólne gospodarstwo domowe wraz żoną, której emerytura wynosi [...] zł umożliwia mu nie tylko poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego ( na tym etapie 100 zł opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia do wyroku oraz ew. kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej), ale również ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Sąd pragnie podkreślić, że skarżący wnosząc skargę do Sądu winien był się liczyć z kosztami takiego postępowania i wygospodarować na ten cel odpowiednie środki. Instytucja przyznania prawa pomocy przeznaczona jest bowiem dla ludzi naprawdę ubogich, dla których poniesienie kosztów sądowych stanowiłoby duży wydatek i stanowiłoby znaczny uszczerbek w wydatkach przeznaczonych na utrzymanie konieczne dla nich i rodziny. Tymczasem w ocenie Sądu sytuacja finansowa skarżącego, posiadającego stały dochód z emerytury, nie naraża strony na pogorszenie warunków bytowych. Dlatego też przyznanie jej prawa pomocy pozostawałoby w sprzeczności z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe orzeczono na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 246 § 1 p.p.s.a. jak w sentencji postanowienia.