II SA/Kr 224/26

WyrokWSA w Krakowie2026-05-07

Skład orzekający: Monika Niedźwiedź, Agnieszka Nawara – Dubiel, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, uznając, że roboty budowlane polegające na zamurowaniu wejścia do komórki lokatorskiej i włączeniu jej do innego lokalu nie wymagają ingerencji organu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Roboty budowlane polegające na zamurowaniu wejścia do komórki lokatorskiej oraz potencjalnej przebudowie ścian konstrukcyjnych i zabudowie części wspólnej korytarza piwnicy stanowią ingerencję w obiekt budowlany, która wymaga oceny przez organ nadzoru budowlanego, a nie może być uznana za bezprzedmiotową. Ponadto, organ I instancji nieprawidłowo określił adresata decyzji, którym powinna być wspólnota mieszkaniowa, a nie indywidualni współwłaściciele.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej przebudowy piwnicy budynku mieszkalnego. Wcześniejsza decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazywała przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odtworzenie drzwi i otworu drzwiowego oraz zamurowanie innego otworu. MWINB uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, twierdząc, że roboty budowlane były proste i nie wymagały ingerencji organu. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie postępowania za bezprzedmiotowe oraz niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję MWINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB i zasądził od MWINB solidarnie na rzecz M. S. i A. S. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator Protokolant: sekretarz sądowy Anna Frasik – Mazurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. S. i A. S. na decyzję nr 595/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 listopada 2025 r. znak: WOB.7721.154.2025.ABIE w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie solidarnie na rzecz M. S. i A. S. kwotę 980 zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 224/26 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie – Powiat Grodzki (dalej: "PINB") decyzją z 26 lipca 2024 r., znak: ROIK I.5160.114.2023.AKL, wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, dalej: "Pb"), nakazał piętnastu współwłaścicielom budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w K. doprowadzenie piwnicy (pomieszczenie pomocnicze przynależne do lokalu mieszkalnego nr [...]) do stanu poprzedniego przez odtworzenie drzwi i otworu drzwiowego w ścianie północnej oraz zamurowanie otworu w ścianie wschodniej na pełną szerokość muru zgodnie z rzutem "WYODRĘBNIENIE WŁASNOŚCI LOKALI Z NIERUCHOMOŚCI BUDYNKOWEJ NR [...] PRZY UL. [...] w K. RZUT PIWNIC...". Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: "MWINB") decyzją nr 595/2025 z 25 listopada 2025 r., znak: WOB.7721.154.2025.ABIE, wydaną po rozpatrzeniu odwołań ośmiu współwłaścicieli tego budynku, uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia MWINB zwrócił uwagę na uchylenie poprzedniej decyzji kasatoryjnej (wyrok WSA w Krakowie z 18 kwietnia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 324/25, wydany po rozpoznaniu sprzeciwu A. D. tj. byłej właścicielki lokalu mieszkalnego nr [...], a także M. S. i A. S., tj. aktualnych współwłaścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] – dalej: "skarżący"). Następnie MWINB przypomniał, że zdaniem PINB doszło do samowolnej przebudowy w zakresie ścian konstrukcyjnych w piwnicach – PINB ustalił, że w piwnicy znajduje się komórka lokatorska nr [...] przynależna do lokalu nr [...], do której nie ma dostępu z zewnątrz z którejkolwiek części korytarza; początkowo można było dostać się tam przez otwór drzwiowy w ogólnodostępnym korytarzu, a następnie fragment korytarza z tym otworem został włączony do lokalu O. F. (obecnie mieszkalnego), który w końcu ten otwór zamurował. Dalej MWINB stwierdził, że budynek zrealizowano na podstawie pozwolenia na budowę z 10 września 1997 r., a zarząd wspólnoty mieszkaniowej nie dysponuje inwentaryzacją powykonawczą budynku. Zgodnie z projektem budowlanym w poziomie piwnic znajduje się komórka piwniczna nr [...] o powierzchni 9,40 m2, do której wejście zostało zaprojektowane z korytarza przez otwór drzwiowy w ścianie północnej naprzeciw klatki schodowej. Jak wskazał PINB, komórka piwniczna nr [...] "posiada kształt prostokąta oraz wydzielone zostało czterema ścianami: Północną (od strony komunikacji ogólnodostępnej, naprzeciw klatki schodowej), wschodnią (częściowo od strony komunikacji ogólnodostępnej a częściowo wydzielonego pomieszczenia własności p. O. F.), południową (ścian przyległa do pomieszczenia własności p. O. F.), zachodnią (ściana przyległa do wydzielonych pomieszczeń gospodarczych)". W księdze wieczystej znajduje się rzut piwnic, z którego wynika, że komórka piwniczna nr [...] została przypisana do lokalu mieszkalnego nr [...]. Odwołujący się współwłaściciele budynku twierdzą, że wejście do komórki piwnicznej nr [...] nie znajdowało się w ścianie północnej (jak w projekcie), lecz znajdowało się w ścianie wschodniej i dostępne było z korytarza znajdującego się między komórką piwniczną nr [...] a boksem garażowym nr [...], który obecnie przez zmianę sposobu użytkowania i postawienie ściany przynależy do utworzonego lokalu mieszkalnego nr [...]. Użytkownikami komórki piwnicznej nr [...] w poprzednich latach byli właściciele boksu garażowego/lokalu biurowego, w którym obecnie znajduje się lokal mieszkalny nr [...]. Obecny właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] zamurował jedyne istniejące wejście do komórki piwnicznej nr [...] przynależnej do mieszkania nr [...], które to usytuowane i dostępne było jedynie z lokalu nr [...]. Pismem z 30 listopada 2022 r. A. D. zwróciła się do O. F. o wydanie należącej do niej komórki piwnicznej nr [...], zaś ten – pismem z 7 marca 2023 r. – poinformował ją, że: "pomieszczenie przyległe do mojego lokalu [...] zostało zamurowane i tym samym nie posiadam już do niego dostępu". Stąd wynika, że między 30 listopada 2022 r. a 7 marca 2023 r. miały miejsce roboty budowlane polegające na zamurowaniu jedynego istniejącego wejścia. MWINB wskazał, że w projekcie budynku w obrębie piwnic znajdował się boks garażowy nr [...], a obecnie w tym miejscu znajduje się lokal mieszkalny nr [...] o powierzchni użytkowej zwiększonej przez włączenie części korytarza. 11 marca 2015 r. dokonano zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania z lokalu biurowego na lokal mieszkalny. Zgodnie z ekspertyzą techniczną i inwentaryzacją architektoniczno-budowlaną lokalu na istniejący lokal biurowy (34,73 mkw.) składał się m.in. pokój socjalny (drzwi z ościeżnicą o szerokości 0,8 m, powierzchnia 9,1 mkw., podłoga pokryta wykładziną dywanową, wysokość: 2,52 m, wentylacja grawitacyjna, brak doświetlenia), zaś na projektowany lokal mieszkalny (34,73 mkw.) składała się m.in. garderoba (drzwi z ościeżnicą o szerokości 0,8 m, powierzchnia 9,1 mkw., podłoga pokryta wykładziną dywanową, wysokość: 2,52 m, wentylacja grawitacyjna, brak doświetlenia). Komórka lokatorska nr [...] miała znajdować się w lokalu biurowym nr [...]. Nie budzi wątpliwości, że komórka lokatorska nr [...] przynależna do lokalu mieszkalnego nr [...] została włączona w skład lokalu biurowego nr [...] i objęta została zmianą sposobu użytkowania z biurowej na mieszkalną. Jakkolwiek nie ma dokumentów potwierdzających włączenie komórki lokatorskiej nr [...] przy zmianie sposobu użytkowania części budynku w zakresie pomieszczeń garażowych na biurowe, to można przyjąć, że została ona objęta zmianą sposobu użytkowania z garażowego na biurową (na co wskazuje przedłożona dokumentacja). Na rzutach i w opisie ujęty jest również przedsionek ze ścianą z otworem drzwiowym oraz drzwi prowadzące do pomieszczenia. Wszystkie te rozwiązania zostały wskazane w Ekspertyzie technicznej i inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej lokalu. O. F. przedłożył zaświadczenie z 28 kwietnia 2015 r. o braku sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania zmiany sposobu użytkowania lokalu biurowego na lokal mieszkalny oraz zaświadczenie o samodzielności lokalu nr [...]. To ostatnie obejmuje załącznik, z którego wynika, że w skład lokalu mieszkalnego nr [...] wchodzi garderoba, która jest spornym pomieszczeniem piwnicznym nr [...] przypisanym do lokalu mieszkalnego nr [...]. Podsumowując, otwór do pomieszczenia piwnicznego nr [...] od początku znajdował się z innej strony, a nie jak wynikało to z projektu budowlanego. Dokonane zmiany układu otworów drzwiowych zostały wykonane najprawdopodobniej na etapie budowy budynku wielorodzinnego. Jak wynika z kolejnych dokumentów i zaświadczeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania najpierw garażu na lokal biurowy, a następnie lokalu biurowego na lokal mieszkalny, w korytarzu pomieszczeń piwnicznych dokonano budowy ścianki z otworem drzwiowym, która oddzielała lokal biurowy (obecnie mieszkalny) od ogólnodostępnego korytarza znajdującego się na poziomie piwnic, a tym samym pomieszczenie, którym jest komórka lokatorska nr [...] zostało "przyłączone" do lokalu, który po zmianach sposobu użytkowania ostatecznie jest lokalem mieszkalnym. Następnie obecny właściciel tego lokalu zamurował otwór drzwiowy, tj. przejście z jego lokalu mieszkalnego do pomieszczenia, które jest komórką lokatorską nr [...]. Ostatecznie komórka lokatorska nr [...] nie ma wejścia z żadnej strony. MWINB podkreślił, że stan poprzedni to niekoniecznie stan projektowany. Tutaj stan poprzedni to taki, że wejście do komórki nr [...] było w innym miejscu niż projektowanym, a przez dokonanie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania zostało włączone obecnie do lokalu mieszkalnego nr [...]. Organy nadzoru budowlanego nie doprowadzają obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem cywilnym. PINB przedmiotem postępowania objął jedynie okoliczność braku dostępu do komórki lokatorskiej nr [...] i nakazał przywrócić dostęp przez wykonanie otworu drzwiowego. Tymczasem przedmiotem postępowania powinny zostać objęte roboty budowlane stanowiące zamurowanie jedynego wejścia do komórki lokatorskiej nr [...] wykonane przez O. F. oraz ewentualnie wykonanie ścianki w korytarzu piwnicy z otworem drzwiowym i stolarką drzwiową odgradzającą lokal mieszkalny nr [...] od ogólnie dostępnej części piwnicznej. Są to proste roboty, a ich ocena nie wymaga dodatkowych czynności sprawdzających i pogłębionej wiedzy budowlanej. Zostały one wykonane w sposób prawidłowy. Ścianka odgradzająca lokal mieszkalny nr [...] od pozostałej części ogólnodostępnej piwnicy została już wcześniej zaprojektowana i uwidoczniona na planie dołączonym do aktu notarialnego A. D.. Prawidłowo również dokonano zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...], a zmianą tą zostało objęte pomieszczenie, które stanowi komórkę lokatorską nr [...]. Postępowanie administracyjne jest zatem bezprzedmiotowe. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji MWINB i zasądzenie kosztów postępowania (w tym zastępstwa adwokackiego), zarzucając przy tym naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 2 kpa, bo decyzja PINB była prawidłowa; 2) art. 105 § 1 w zw. z art. 1 pkt 1 kpa, bo postępowanie administracyjne nie było bezprzedmiotowe, a przebudowa ścian piwnic i zmiana przeznaczenia lokalu niemieszkalnego na mieszkalny nastąpiła bez zgody organu; 3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, bo to, że wejście do komórki piwnicznej nr [...] było w ścianie północnej wynika z pozwolenia na budowę z 10 września 1997 r., projektu budowlanego z kwietnia 1998 r., rzutu piwnic z 12 grudnia 1998 r. z inwentaryzacji powykonawczej służącej wyodrębnieniu lokali; 4) art. 8 i art. 7 w zw. z art. 77 kpa, bo oparto się na twierdzeniach osób skonfliktowanych ze skarżącymi oraz ich poprzedniczką prawną, podczas gdy: a. M. O. i D. G. są właścicielami nieruchomości dopiero od 2024 r., więc nie byli świadkami realizacji inwestycji i nie mogą mieć wiedzy o rzekomym niewykonaniu otworu; b. O. F. jest właścicielem garażu dopiero od listopada 2019 r., więc nie był świadkiem realizacji inwestycji i nie może mieć wiedzy o rzekomym niewykonaniu otworu; c. T. B. twierdzi o rzekomym niewykonaniu otworu wbrew dokumentom, które pozyskał jako wspólnik inwestora; 5) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, bo przyjęto, że sporne pomieszczenie piwniczne nr [...] zostało objęte zmianą sposobu użytkowania z garażowego na biurową mimo to, że nie ma dokumentów potwierdzających włączenie go do lokalu przy zmianie sposobu użytkowania części budynku w zakresie pomieszczeń garażowych na biurowe, a także nie ma decyzji/zgłoszeń obejmujących przebudowę, a w urzędzie nie odnaleziono zaświadczenia o braku sprzeciwu do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania lokalu; 6) art. 7 w zw. z art. 105 w zw. z art. 1 kpa przez fragmentaryczne prowadzenie postępowania, bo MWINB stwierdził, że przedmiotem postępowania powinno być tylko zamurowanie otworu drzwiowego do komórki lokatorskiej nr [...] i ewentualnie wykonanie ścianki w korytarzu piwnicy z otworem drzwiowym i stolarką drzwiową odgradzającą lokal mieszkalny nr [...] od ogólnie dostępnej części piwnicznej, podczas gdy przedmiotem postępowania powinny być też: zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie północnej, wykonanie otworu w ścianie wschodniej, brak dostępu do komórki lokatorskiej nr [...] i zmiana jego przeznaczenia bez wymaganej zgody; 7) art. 153 ppsa, bo błędnie zinterpretowano wskazania Sądu; 8) art. 8 i art. 107 § 3 kpa, bo uzasadnienie sformułowano w sposób zbyt ogólny; 9) art. 28 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 7a Pb przez niezastosowanie mimo to, że zmiany w obrębie piwnic, a zwłaszcza wykucie otworu drzwiowego od strony wschodniej i zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie północnej stanowią – wymagająca pozwolenia na budowę – przebudowę ścian konstrukcyjnych budynku, czyli części wspólnych budynku; 10) art. 50 i art. 51 Pb, bo nie nakazano doprowadzenia do stanu, w którym wejście do komórki piwnicznej nr [...] znajdowało się w ścianie północnej będącej ścianą konstrukcyjną budynku mimo to, że wspólnota mieszkaniowa nie miała zgody organu na przebudowę. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że na projekcie budowlanym nie tylko zaznaczono drzwi wejściowe do piwnicy na ścianie na wprost schodów, ale również zinwentaryzowano przesuniętą ściankę z drzwiami wejściowymi do garażu (zagrodzenie części korytarza), co niewątpliwie dowodzi wizji projektanta w piwnicach po budowie budynku oraz istnienie otworu drzwiowego po zakończeniu budowy. Z rzutu piwnic wynika, że w chwili wyodrębnienia lokali piwnica będąca przynależnością do lokalu skarżących miała otwór wejściowy położony na wprost klatki schodowej, boks garażowy O. F. nie miał otworu drzwiowego łączącego go z piwnicą skarżących, zaś ściana wydzielająca piwnicę skarżących od strony klatki schodowej leżąca na wprost schodów jest ścianą konstrukcyjną budynku. Fakt ujęcia w inwentaryzacji zarówno przesuniętej ścianki z drzwiami do garażu, jak i drzwi prowadzących do piwnicy od strony północnej, dowodzi, że oba te elementy istniały realnie w dacie sporządzania dokumentacji. Zatem po zakończeniu budowy budynku istniał otwór drzwiowy w ścianie północnej pomieszczenia przynależnego dostępny z ogólnodostępnej części piwnicy, a jego późniejsze zamurowanie stanowiło bezprawną ingerencję w ściany konstrukcyjne budynku. Nielogiczny jest wniosek MWINB, że zamurowany otwór drzwiowy miał być jedynym wejściem do komórki piwnicznej od początku istnienia budynku. Skoro bowiem sam projektant, działając już po zakończeniu procesu budowlanego, dostrzegł i odnotował przesunięcie ściany wraz z drzwiami w stosunku do pierwotnych założeń projektowych, to nie sposób racjonalnie twierdzić, że układ wejść do pomieszczenia piwnicznego był od samego początku niezmienny i odpowiadał stanowi późniejszemu. Zamurowany otwór znajduje się w znacznej odległości od drzwi wejściowych do lokalu O. F., więc nawet hipotetyczne cofnięcie ścianki z drzwiami wejściowymi do lokalu w celu zapewnienia dostępu do komórki piwnicznej z korytarza prowadziłoby do powstania rozwiązania niefunkcjonalnego polegającego na zakończeniu biegu korytarza ścianą bez logicznego powiązania komunikacyjnego z otworem drzwiowym. Zamurowany otwór drzwiowy nie mógł być jedynym pierwotnym wejściem do piwnicy, lecz stanowił element układu, który został zmieniony w toku późniejszych nieuprawnionych działań. MWINB twierdzi, że stan poprzedni nie musi odpowiadać stanowi projektowanemu, jednakże nie wykazał tego, że istniał jakikolwiek odmienny, legalny "stan poprzedni", który nie odpowiadałby stanowi projektowanemu. MWINB przyjął – bez dowodów na istnienie i legalność – że fragment korytarza wraz z otworem drzwiowym został włączony do lokalu mieszkalnego O. F., a zatem, że dostęp do komórki piwnicznej od strony północnej nigdy nie miał charakteru ogólnodostępnego. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dodatkowo, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracji publicznej. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - zarówno pozytywne, jak i negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Przy czym bezprzedmiotowe może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (zob. wyroki NSA: z 28 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 825/20, z 20 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2936/21, z 15 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 2517/17, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga merytorycznie sprawy – wydanie takiej decyzji zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej (por. wyrok w Szczecinie z 5 września 2002 r., SA/Sz 3020/00, LEX nr 1693598). Stanowisko takie prezentowane jest również w doktrynie (zob. P. Przybysz (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 138). W niniejszej sprawi organ uznał, że zamurowanie otworu drzwiowego do piwnicy (komórki lokatorskiej, pomieszczenia pomocniczego) przynależnej do mieszkania nr [...] (dalej zwane spornym pomieszczeniem) oraz wybudowanie w korytarzu piwnicy ścianki działowej wraz z otworem drzwiowym do lokalu mieszkalnego nr [...] nie stanowi przedmiotu zainteresowania organów nadzoru budowlanego, albowiem wykonane roboty budowlane i ich skutki mogą być co najwyżej oceniane przez sąd powszechny w ramach ochrony własności właściciela pozbawionego dostępu do swojej własności. Organ odwoławczy zakwalifikował wykonane roboty budowlane jako proste i nieskomplikowane, nadto wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Z poglądem tym nie sposób się zgodzić. Zgodnie z art. 3 pkt. 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 z późn. zm.), przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ I Instancji, że w budynku przy ul. [...] miała miejsce przebudowa polegająca co najmniej na dokonanych zmianach w obrębie konstrukcyjnych ścian piwnic, a prawdopodobnie także w zakresie zabudowy części wspólnej korytarza piwnicy – o czym będzie jeszcze mowa poniżej - ponieważ w ten sposób nastąpiła zmiana parametrów użytkowych istniejącego obiektu budowlanego w ten sposób, że w miejsce istniejącego boksu garażowego o powierzchni 25,90 m2 powstał lokal mieszkalny o powierzchni 34,73 m2. Poza sporem w sprawie pozostaje, że do spornego pomieszczenia nie ma obecnie żadnego wejścia – nie jest ono dostępne. Podobnie poza porem pozostaje, że zgodnie z projektem budowlanym, na podstawie którego budynek przy ul. [...] został wybudowany – wejście do spornego pomieszczenia zaprojektowane zostało od strony północnej, na przeciwko klatki schodowej. Nie zostało natomiast ustalone w sposób pewny, czy wejście do spornego pomieszczenia nigdy nie zostało zrealizowane zgodnie z projektem budowlanym (od strony północnej) i od początku wykonano je w ścianie wschodniej, czy też były to późniejsze zmiany. Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. [...] w K. nie posiada inwentaryzacji powykonawczej budynku (zgodnie z oświadczeniem A. S. w protokole przyjęcia stron z dnia 19 czerwca 2024 r.). Istnienie wejścia do spornego pomieszczenia od strony wschodniej wynika między innymi z kopii zaświadczenia (wraz z załącznikiem graficznym) Prezydenta Miasta Krakowa znak AU-01-4.7120.7394.2015.AŁA dotyczącego samodzielności lokalu nr [...] sporządzonego na podstawie dokumentacji sporządzonej przez uprawnionego architekta, zawierającej inwentaryzację stanu istniejącego na dzień 5 maja 2015 r. Z dokumentów tych wynika, że sporne pomieszczenie (oznaczone na załączniku do zaświadczenia nr [...] garderoba powierzchni 9,10 m2 wchodzące w skład wydzielonego lokalu mieszkalnego nr [...]) posiadało otwór drzwiowy w ścianie wschodniej, natomiast brak było otworu drzwiowego w ścianie wydzielającej przedmiotowe pomieszczenie pomocnicze od strony północnej. Zgodnie z oświadczeniami pozostałych współwłaścicieli nieruchomości M. W., T. B., M. O., K. S., P. B., K. K. i D. G., otwór drzwiowy stanowiący wejście do spornego pomieszczenia od strony północnej nigdy nie istniał, od początku został wybudowany od strony wschodniej. Do czasu zamurowania przez O. F. znajdował się pomiędzy pomieszczeniami oznaczonymi jako [...] (przedpokój) i [...] (garderoba), zaślepiony przez O. F. otwór drzwiowy zawsze stanowił jedyny otwór umożliwiający wejście do pomieszczenia pomocniczego w piwnicy budynku. Zatem prawidłowo ustalił organ I instancji, że ramy czasowe, w których dokonano przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego w zakresie ścian konstrukcyjnych w piwnicach, nie były możliwe do bliższego ustalenia i należało je zlokalizować pomiędzy rokiem sporządzenia dokumentacji wyodrębnienia własności lokali z ww. nieruchomości budynkowej sporządzonej w dacie 12 grudnia 1998 r., wchodzącej w skład akt księgi wieczystej nr [...] a sporządzeniem załącznika graficznego do zaświadczenia z dnia 29 maja 2015 r. dotyczącego samodzielności lokalu nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w K., na podstawie przedłożonej dokumentacji sporządzonej przez uprawnionego architekta, zawierającej inwentaryzację stanu istniejącego na dzień 5 maja 2015 r. Bez wątpienia jednak sporne pomieszczenie miało otwór drzwiowy, a ów otwór co najmniej od 2015 roku znajdował się w ścianie wschodniej. Sporne pomieszczenie zostało "dołączone" do lokalu mieszkalnego (nr [...]) i urządzone jako garderoba w ramach zmiany sposobu użytkowania lokalu garażowego pierwotnie na lokal usługowy a następnie na lokal mieszkalny. Jak wynika z akt sprawy w dniu 11 marca 2015 r. M. . SA (ówczesny inwestor) dokonał zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z dotychczasowego sposobu użytkowania: lokalu biurowego na lokal mieszkalny, oraz zamiar wykonania robót budowlanych polegających na "zmianie wykładziny dywanowej na parkietową". Dokumentacja ta została uzupełniona zgodnie z postanowieniem Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20 marca 2015 r. - między innymi o oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz zaświadczenie o zgodności przedmiotowej zmiany sposobu użytkowania z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wydanego przez Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 20 marca 2015 r., opis techniczny jednoznacznie określający stan istniejący i projektowany przedmiotowej zmiany sposobu użytkowania, szkice i rysunki dotyczące rzutów i przekrojów stanu istniejącego i projektowanego wraz z opisem funkcji pomieszczeń oraz Ekspertyzę techniczną. Organ ustalił, że zgodnie z dostarczoną Ekspertyzą techniczną i inwentaryzacją architektoniczno-budowlaną lokalu biurowego nr [...] w ww. budynku mieszkalnym wielorodzinnym, która dotyczyła zmiany sposobu użytkowania lokalu biurowego na lokal mieszkalny w istniejącym budynku mieszkalnym wielorodzinnym, lokal biurowy składał się z czterech pomieszczeń: przedsionka, pokoju biurowego z aneksem kuchennym, toalety oraz pokoju socjalnego. W punkcie nr 2.3 ekspertyzy zawierającym opis istniejącego lokalu biurowego wskazano: "Jego całkowita powierzchnia użytkowa wynosi 34,73 m2. Przedsionek z drzwiami wejściowymi z ościeżnicą o szerokości 0,9 m ma powierzchnię 1,57 m2. Jego podłoga jest pokryta wykładziną dywanową, natomiast jego wysokość wynosi 2,52 m. Szerokość w świetle ścian przedsionka na długości 1,36 m wynosi 1,16 m. Pokój biurowy z aneksem kuchennym, który jest dostępny bezpośrednio z przedsionka ma powierzchnię 20,14 m2. Jego podłoga jest pokryta wykładziną dywanową, natomiast jego wysokość wynosi 2,52 m. Minimalna szerokość świetle ściany wynosi 2,73 m. Od strony południowo-wschodniej znajduje się duże okno o parapecie na wysokości 0,9 m. Jego wymiary w ościeżu wynoszą 2,2 m x 1,2 m. Aneks kuchenny jest wyposażony w trzon kuchenny, zlewozmywak, chłodziarkę oraz blat kuchenny jako miejsce pracy. Posiada wentylację grawitacyjną. Toaleta z drzwiami z ościeżnicą o szerokości 0,8 m ma powierzchnię 3,9 m2 i jest pokryta terakotą. Jej wysokość wynosi 2,52 m i ma kubaturę 9,75 m3. Toaleta posiada umywalkę, miskę ustępową, kabinę natryskową oraz wentylację grawitacyjną. Pokój socjalny z drzwiami z ościeżnicą o szerokości 0,8 m ma powierzchnie 9,1 m2. Jego podłoga jest pokryta wykładziną dywanową, natomiast jego wysokości wynosi 2,52 m. Posiada wentylację grawitacyjną. Nie ma żadnego doświetlenia (...)". Natomiast zgodnie z punktem nr 2.5, w którym opisano projektowany lokal mieszkalny mający się składać z czterech pomieszczeń, a jego powierzchnia użytkowa ma wynosić 34,73 m2: "Projektowany przedsionek będzie posiadać drzwi wejściowe z ościeżnicą o szerokości 0,9 m. Jego powierzchnia będzie wynosić 1,57 m2, a jego podłoga będzie pokryta wykładziną parkietową, natomiast jego wysokość będzie wynosić 2,52 m. Szerokość świetle ścian projektowanego przedsionka na długości 1,36 m będzie wynosić 1,16 m. Projektowany pokój dzienny z aneksem kuchennym, który będzie bezpośrednio dostępny z przedsionka, będzie mieć powierzchnię 20,14 m2. Jego podłoga będzie pokryta wykładziną dywanową, natomiast jego wysokość będzie wynosić 2,52 m. Minimalna szerokość w świetle jego ścian będzie wynosić 2,73 m. Od strony południowo-wschodniej będzie się znajdować duże okno o parapecie na wysokości 0,9 m. Jego wymiary w ościeżu będą wynosić 2,2 m x 1,2 m. Projektowany aneks kuchenny będzie wyposażony w trzon kuchenny, zlewozmywak, chłodziarkę oraz blat kuchenny jako miejsce pracy. Będzie posiadać wentylację grawitacyjną. Projektowana łazienka będzie dostępna poprzez drzwi z ościeżnicą o szerokości 0,8 m, a jej powierzchnia będzie wynosić 3,9 m2. Będzie pokryta terakotą. Jej wysokość będzie wynosić 2,52 m i mieć kubaturę 9,75 m3. Łazienka będzie posiadać umywalkę, miskę ustępową, kabinę natryskową oraz wentylację grawitacyjną. Nie będzie mieć żadnego doświetlenia. Projektowana garderoba będzie dostępna poprzez drzwi z ościeżnicą o szerokości 0,8 m, a jej powierzchnia będzie wynosić 9,1 m2. Jego podłoga będzie pokryta wykładziną dywanową, natomiast jego wysokość będzie wynosić 2,52 m. Nie będzie mieć żadnego doświetlenia".. Innymi słowy, w ramach zmiany sposobu użytkowania lokalu biurowego na obecny lokal mieszkalny nr [...] została wykonana(między innymi) w korytarzu piwnicy ścianka działowa wraz z otworem drzwiowym, stanowiąca wejście do nowopowstałego lokalu mieszkalnego nr [...]. Owa ścianka działowa odcięła dostęp do istniejące otworu drzwiowego do spornego pomieszczenia, a samo pomieszczenie "dołączono" do lokalu mieszkalnego jako garderobę, do której wejście było poprzednio wejściem do sporego pomieszczenia. Następnie ów otwór drzwiowy (wejście do spornego pomieszczenia które następnie stało się wejściem do "garderoby" znajdującej się w lokalu mieszkalnym nr [...] ) został zamurowany przez O. F., po tym jak właścicielka spornego pomieszczenia zażądała od O. F. jego wydania. Dodać w tym miejscu należy, że O. F. stał się właścicielem lokalu objętego księgą wieczystą nr [...] w dniu 5 listopada 2019 r. (darowizna od M. F. – matki) , która z kolei zakupiła ów lokal od M. S.A. w dniu 3 października 2018 r. Wynika to z zapisów powołanej wyżej, publicznie dostępnej księgi wieczystej, którą Sąd zbadał z urzędu. Lokal stanowiący własność O. F. określony jest w księdze wieczystej jako lokal niemieszkalny nr [...] składający się z 1 pomieszczenia – boksu garażowego o powierzchni 25,90 m2. Nadto w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, że O. F. lub jego poprzednicy prawni mają lub mieli jakikolwiek tytuł prawny zarówno do spornego pomieszczenia pomocniczego przynależnego do lokalu nr [...], jak i do części korytarza piwnicy, z której w lokalu nr [...] urządzono przedpokój. Z wieczystoksięgowego punktu widzenia lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy ul. [...] nie istnieje. Nie jest zatem jasne na jakiej podstawie w 2015 r. sporne pomieszczenie i owa część korytarza piwnicy zostały zajęte i "dołączone" do mieszkania nr [...], a konkretnie jaki był tytuł do dysponowania tymi częściami nieruchomości na cele budowlane – zgodnie z oświadczeniem złożonym przez F. F. w dniu 25 marca 2015 r. (k. 154-153 akt administracyjnych). Jak słusznie zauważył organ I Instancji, ściany wydzielające pomieszczenie pomocnicze o powierzchni 9,40m2 w piwnicy budynku, przynależnego do mieszkania nr [...], są częścią wspólną nieruchomości, a to z uwagi na treść art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1048). Ściany wydzielające ww. pomieszczenie pomocnicze, które uległy przebudowie, według przedłożonych rzutów piwnicy przedmiotowego budynku, wskazują na ich charakter nośny. Stąd też rację miał organ I instancji, że wykonane roboty budowlane dotyczące przebudowy ścian piwnic w budynku mieszkalnym wielorodzinnym dotyczą części wspólnej budynku. Nie jest natomiast wyjaśnione czy część korytarza piwnicy zajęta jako przedpokój w lokalu nr [...] również jest częścią wspólną budynku. W ponownie prowadzonym postępowaniu będzie to obowiązkiem organu. Skoro zatem w budynku przy ul. [...] w miała miejsce przebudowa, to nie jest możliwe umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego. Naruszony został zatem art. 105 § 1 Kpa. Decyzja organu I Instancji została uchylona zarówno ze względu na konieczność wyjaśnienia kwestii tytułu do zabudowy części korytarza piwnicy na potrzeby urządzenia przedpokoju w lokalu nr [...], jak i ze względu na określonego przez organ I Instancji adresata decyzji, którym organ uczynił imiennie wskazane osoby – współwłaścicieli budynku. Tymczasem w budynku tym istnieje wspólnota mieszkaniowa, którą tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Nieruchomość wspólną stanowi natomiast grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Zgodnie z art. 52 ustawy prawo budowlane, obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Po uzupełnieniu stanu faktycznego w zakresie wyżej wskazanym, organ ustali właściwego adresata decyzji, zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami. Wobec powyższego zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. Decyzja organu I instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 980 zł składa się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżących wpisu oraz kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżących, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło