II SA/Kr 2248/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Grażyna Danielec(spr) AWSA Dorota Dąbek Protokolant: Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 r sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewody z dnia 24 lipca 2002 r , Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala Decyzją z dnia 24 lipca 2002 r. Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) po rozpatrzeniu odwołania T. T. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2002 r., nr [...] orzekającej o wymeldowaniu T. T. z pobytu stałego, z domu nr [...] a przy ul. [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że obowiązujący w dacie wydawania zaskarżonej decyzji stan prawny przewidywał, że do wymeldowania osoby z pobytu stałego na wniosek strony lub z urzędu konieczne było łączne spełnienie przesłanek określonych w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. utrata uprawnień do przebywania w dotychczasowym miejscu pobytu stałego i opuszczenie lokalu bez wymeldowania albo opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego i nieprzebywanie w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, bez możliwości ustalenia nowego miejsca pobytu. Dalej organ podnosi, że na podstawie powyższego stanu prawnego organ I instancji przyjął, że spełnione zostały kumulatywnie przesłanki z pierwszego stanu faktycznego, pozwalające na wymeldowanie T. T. z miejsca pobytu stałego. W trakcie rozpatrywania sprawy w trybie odwoławczym stan prawny uległ zmianie, bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. I moc obowiązywania z datą 19 czerwca 2002 r. -Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 7161 orzekł, że art. 9 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowiący o obowiązku przedłożenia organowi meldunkowemu potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie jest niezgodny z Konstytucją RP. Uzasadniając takie stanowisko Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że potwierdzenie posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu mieszkalnym nie służy rejestrowaniu tych uprawnień przez organ meldunkowy, gdyż zasadniczym celem ewidencji ludności jest zbieranie informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, czyli rejestracja stanu faktycznego, a nie prawnego. Nie stanowi ona bowiem formy kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Konsekwencją orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzekającego niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 wymienionej powyżej ustawy jest także nieobowiązywanie części art. 15 ust. 2 w zakresie potwierdzenia uprawnień do lokalu. Oznacza to, że meldunek w chwili obecnej ma już tylko znaczenie czysto rejestracyjne, a rejestracja pobytu uzależniona jest jedynie od faktu przebywania w lokalu. Następnie organ stwierdza, że z ustaleń dokonanych przez organ I instancji bezspornie wynika, że mocą Postanowienia Sądu Rejonowego Wydziału I Cywilnego z dnia [...] 2000 r. własność spornej nieruchomości nabyła w drodze zasiedzenia W. R. siostra T.T. Decyzją z dnia [...] 2001 r., nr [...] Wojewoda orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa wymienionej powyżej nieruchomości przeznaczonej na cele budowy autostrady. Powyższa decyzja jest prawomocna. Bezspornym w sprawie także jest, że T. T.od szeregu lat nie mieszka w przedmiotowym lokalu. Ustalenia organu I instancji co do faktu niezamieszkiwania T. T. w spornym lokalu znajdują oparcie w dowodach wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie są dowolne, gdyż znajdują potwierdzenie w wyjaśnieniach świadków słuchanych na tę okoliczność, jak również w wynikach wielokrotnie przeprowadzanych kontroli dyscypliny meldunkowej. Fakt ten nie jest również negowany przez samego zainteresowanego, który słuchany do protokołu przed organem I instancji w dniu [...] 2002 r. przyznał, że nie mieszka w lokalu przy ul [...], czasem jedynie odwiedza mieszkających w okolicy sąsiadów, ale nigdy nie wchodzi na teren przedmiotowej posesji. Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podnosi organ, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem i zamiarem stałego przebywania. W niniejszej sprawie organ stwierdza, że skoro T. T. faktycznie nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały i nie istnieje realny zamiar ponownego zamieszkania w tym lokalu (prawomocna decyzja wywłaszczeniowa Wojewody z dnia [...] 2001 r.), zatem utrzymywanie zameldowania na pobyt stały stałoby się fikcją. W takiej sytuacji, stwierdza organ, podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mogą skutkować zmiany zaskarżonej decyzji. Organ meldunkowy podejmuje decyzję w oparciu o przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a te z kolei są przepisami o charakterze porządkowym. Stosowanie ich ma doprowadzić do tego, aby rejestracja pobytu osób w danym lokalu była zgodna ze stanem faktycznym. Ponieważ zameldowanie jest jedynie rejestracją polegającą na zamieszkiwaniu osoby pod danym adresem, a w niniejszej sprawie tegoż zamieszkiwania nie ma uznał więc organ II instancji, iż decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i brak jest podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Na powyższą decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł T. T. Skarżący podniósł zarzut rażącego naruszenia art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa oraz art. 7, 77 § 1 i 97 § 1 kpa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Naruszenia powyższych przepisów upatruje skarżący w błędnych ustaleniach faktycznych, co do tego, że nie mieszka przy ul. [...], że wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie o zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości, odmowy zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sprawy o wznowienie postępowania. Nadto zarzucił obrazę przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskutek błędnej wykładni tego przepisu przez przyjęcie, iż nastąpiło dobrowolne opuszczenie lokalu, gdy faktycznie uniemożliwiono skarżącemu zamieszkiwanie w nim. Z powyższych przyczyn skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji lub ich uchylenie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji jako jedną z przesłanek do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. Natomiast, jeśli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego bądź wobec wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Zatem przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący wyprowadził się z przedmiotowego domu, nie mieszka w nim, co sam zeznał przesłuchany w dniu [...] 2003 r. przed organem I instancji. Stwierdził również, że nie wymelduje się dobrowolnie, gdyż budował ten dom i ma do niego prawo. Powyższe fakty potwierdzili również słuchani w sprawie świadkowie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego o opuszczeniu lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Skarżący nie próbował nawet powrócić do tego domu po wyprowadzeniu się z niego, jak też nie podjął żadnych kroków prawnych, aby tam powrócić. Podnoszone w skardze zarzuty dotyczące niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, nie są uzasadnione. Należy przy tym dodać, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 orzekł o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz z art. 7 i 32 Konstytucji RP. W świetle wyroku TK organ meldunkowy nie bada czy osoba dokonująca zameldowania posiada uprawnienia do lokalu, bada tylko fakt faktycznego zamieszkiwania w nim tej osoby. Skoro zatem skarżący wyprowadził się z przedmiotowego domu i nie podjął żadnych właściwych kroków prawnych aby do niego powrócić skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu na mocy art. 151 ppsa.