II SA/Kr 225/03

WyrokWSA w Krakowie2006-07-26

Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Piotr Głowacki, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, mimo że wady wskazane w uzasadnieniu nie wymagały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 KPA tylko wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a uzupełnienie postępowania nie jest możliwe w trybie art. 136 KPA. Wskazane przez organ odwoławczy wady projektu budowlanego, dotyczące niezgodności z przepisami rozporządzeń technicznych i wymogów dotyczących mapy do celów projektowych, nie uzasadniają zastosowania art. 138 § 2 KPA, gdyż nie wymagają one przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Stan faktyczny
Skarżący M.B. i E.B. wnieśli skargę na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2002 r., która uchyliła decyzję Starosty Powiatowego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku gastronomicznego. Wojewoda uznał, że projekt budowlany nie spełnia wymogów rozporządzeń technicznych dotyczących jego formy, mapy do celów projektowych oraz lokalizacji zbiornika na nieczystości płynne. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu niewykonanie zobowiązania do rozpatrzenia decyzji pod względem zgodności z prawem oraz prowadzenie postępowania przez organ I instancji mimo wiedzy o sfałszowaniu mapy i toczącym się postępowaniu prokuratorskim.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, orzekł, że decyzja nie może być wykonywana, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego E.B. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.) Sędziowie WSA Piotr Głowacki AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M.B. i E. B. na decyzję Wojewody z dnia 13 grudnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego E. B. kwotę [...] zł. ( [...] złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 13.12.2002 r. (znak: [...]) Wojewoda po rozpoznaniu odwołania M. i E. B. od decyzji nr [...] Starosty Powiatowego w [...] z dnia [...].2002 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia J. R. na rozbudowę budynku gastronomicznego o salę konsumpcyjną oraz o część mieszkalną na nieruchomości położonej w [...] a oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. nr [...] i Nr [...] - uchylił zaskarżoną decyzję przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zaskarżona decyzja zatwierdza projekt budowlany, który mimo wprowadzonych poprawek nie spełnia wymogów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. " w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego" (Dz.U.Nr 140 z 1998 r. poz. 906). Ponadto podniesiono, że projekt zagospodarowania działki musi być wykonany na aktualnej mapie do celów projektowych w skali l : 500 przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zwrócono uwagę, że lokalizacja zbiornika do gromadzenia nieczystości płynnych niezgodna jest z przepisami Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. "w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie" (tj.Dz.U. z 1999 r. nr 15 poz. 140). Odległość ta powinna wynosić 7,5 m ponieważ przedmiotowa inwestycja leży w terenach usługowych i dlatego nie ma zastosowania przepis § 36 ust 2 pkt 2 który dotyczy terenów zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej. Projektowany zbiornik musi zachować również przepisową odległość od ujawnionej w nowej mapie studni leżącej na działce sąsiedniej § 31 ust. l pkt 3 -15,0 m. Powyższe okoliczności spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia ( art. 138 § 2 kpa). Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli M. i E. B. .i nie precyzując żądania skargi zarzucili, że "Urząd Wojewódzki w zobowiązał się rozpatrzyć decyzję [...] .... pod względem zgodności z prawem", czego nie wykonano. Organ I instancji prowadził postępowanie i wydała zaskarżoną decyzję wiedząc że mapa na podstawie której wykonano projekt budowlany jest sfałszowana i że w tej sprawie Prokuratura prowadzi postępowanie. Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.)- Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. l § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 kpa. Zarówno w orzecznictwie sądowym jak i doktrynie podniesiono, że art. 138 § 2 kpa, stanowi w istocie wyłom w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego. Celem bowiem tego postępowania jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy, a strona tego postępowania ma prawo do merytorycznego załatwienia jej sprawy, rozstrzygniętej zaskarżoną odwołaniem decyzją organu pierwszej instancji. Wynika z tego, że przepis art. 138 § 2 Kodeksu nie powinien być interpretowany rozszerzające (zob. Uzasadnienie uchwały SN z dnia 16 stycznia 1997 r., III ZP 5/96; uzasadnienie uchwały NSA z dnia 4 maja 1998 r., FPS 2/98, ONSA 1998 Nr 3, poz. 79). Zgodnie z art. 138 § 2 KPA "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Organ odwoławczy może więc, wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 zdanie pierwsze in fine kpa, tj. wówczas, gdy zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przez ten organ postępowanie wyjaśniające nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i brak jest podstaw do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 kpa, tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego. Przy czym organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej powinien wskazać przyczyny niezastosowania art. 136 kpa. Należy więc stwierdzić, że kompetencja organu odwoławczego do podejmowania decyzji kasacyjnych jest wyraźnie ograniczona przesłankami ustawowymi. Z całym naciskiem jeszcze raz należy podkreślić, że decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 kpa. Żadne inne wady postępowania, ani wady decyzji podjętej w I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej tym przepisem, winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § l i 3 kpa). Tymczasem w sprawie niniejszej organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję, stwierdza, że projekt budowlany, mimo wprowadzonych poprawek nie spełnia wymogów Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998 r. "w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego", że projekt zagospodarowania działki musi być wykonany na aktualnej mapie do celów projektowych w skali l : 500 a w końcu, że lokalizacja zbiornika do gromadzenia nieczystości płynnych niezgodna jest z przepisami Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. "w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie". Nie można w żadnej mierze przyjąć, że powołane przez organ II instancji okoliczności wskazują, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Tak jak to powiedziano wyżej dla uchylenie decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia konieczne jest spełnienie normatywnej przesłanki dla kasacji decyzji tj. stwierdzenia, że rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a uzupełnienie postępowania nie jest możliwe w trybie art. 136 kpa. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, narusza prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c" oraz 152 i art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło