II SA/Kr 226/12
WyrokWSA w Krakowie2012-06-04
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Jacek Bursa, Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budownictwo przemysłowe, na której rozpoczęto i zakończono budowę zakładu przemysłowego w określonych terminach, może zostać zwrócona na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli po latach zaprzestano jej wykorzystywania na pierwotny cel?Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona pod budownictwo przemysłowe nie może zostać zwrócona na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli prace związane z realizacją celu wywłaszczenia zostały rozpoczęte w terminie 7 lat od ostateczności decyzji wywłaszczeniowej i zakończone w terminie 10 lat od tego dnia. Nawet jeśli nieruchomość po latach przestanie być wykorzystywana na pierwotny cel, brak jest podstaw prawnych do jej zwrotu, jeśli pierwotny cel został zrealizowany w ustawowych terminach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją z 1952 r. pod budownictwo przemysłowe. Organ I instancji odmówił zwrotu, uznając, że nieruchomość nie stała się zbędna. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie zwrotu, uwzględniając śmierć wnioskodawczyni i konieczność prowadzenia postępowania ze spadkobiercami. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i błędną interpretację materiału dowodowego, twierdząc, że nieruchomość stała się zbędna. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Renata Czeluśniak Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Wojewody z dnia 8 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.
wyroku z dnia 4 czerwca 2012r.
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 30 listopada 2010 r. nr [....] po rozpatrzeniu wniosku A.B. o zwrot części działek ewidencyjnych nr [....] i nr [....] położonych w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. (w granicach części b. parceli katastralnej l. kat. [....] b. gm. kat.....) orzekł o odmowie zwrotu na rzecz A.B. w/w nieruchomości.
Orzekając w w/w sposób organ I instancji oparł się na poczynionych przez siebie ustaleniach, z których wynikało, iż wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 grudnia 1952 r. nr [....] , parcela katastralna l. kat. [....] b. gm. kat. [....] w części odpowiadającej częściom obecnych działek nr [....] i nr [....] obr. [....] jedn.ewid. [....] m. K. , nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia tj. budownictwo przemysłowe, gdyż z pozyskanych dokumentów wynikało, że na tym terenie już w roku 1950 rozpoczęto budowę "[....] Zakładów Betoniarskich i Żelbetowych Budownictwa Przemysłowego", zaś do roku 1957 inwestycja ta została ostatecznie zakończona, przy czym w latach 60-tych zakłady te zostały poddane dalszej rozbudowie.
Odwołanie od w/w decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 30 listopada 2010 r. złożyła w dniu 16 grudnia 2010 r. A.B. reprezentowana przez pełnomocnika J.B. , podnosząc m.in., iż "prawdą jest, jak przyjął organ I instancji, że parcela katastralna [....] położona w byłej gminie katastralnej C. została wywłaszczona decyzją z 27 grudnia 1952 r. pod budownictwo przemysłowe. Tak ogólnie określony cel wywłaszczenia (zgodnie z istniejącym orzecznictwem sądów administracyjnych) wymaga dalszego badania czy grunt został wykorzystany zgodnie z przeznaczeniem. Z okoliczności sprawy i dokumentów zgromadzonych przez organ orzekający nie wynika w jaki sposób dawna parcela katastralna miała być zabudowana. Z ustaleń poczynionych na wizji w terenie wynika, że teren spornych działek w granicach b. parceli katastralnej [....] jest nie użytkowany, porośnięty trawą i chaszczami".
Następnie Wojewoda [....] decyzją z dnia 8 grudnia 2011 r. znak: [....] uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. - miasta na prawach powiatu z dnia 30 listopada 2010 r. nr [....] i orzekł o odmowie zwrotu na rzecz S.B. , B.D. i innych..., części działek ewidencyjnych nr [....] i nr [....] położonych w obr. [....] jedn. ewid. [....] objętych księgą wieczystą nr [....] (w granicach części byłej parceli katastralnej l. kat. [....] b. gm. kat. C. ).
W uzasadnieniu Wojewoda wyjaśnił przede wszystkim, że pismem z dnia 25 stycznia 2011 r. J.B. poinformował o śmierci A.B. , przesyłając jednocześnie odpis aktu zgonu tej osoby. Wobec niemożności wezwania spadkobierców A.B. do udziału w postępowaniu, zostało ono przez organ odwoławczy zawieszone z urzędu postanowieniem z dnia 30 września 2011 r. Pismem z dnia 7 października 2011 r. J.B. przesłał w załączeniu prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla [....] w K. z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt I Ns 504/11/N, zgodnie z którym spadek po zmarłej w dniu 6 stycznia 2011 r. w K. A.B. , nabyli: S.B. w 5/20 częściach, B.D. w 3/20 częściach, M.P. w 3/20 częściach, T.S. w 3/20 częściach, J.B. w 3/20 częściach oraz A.B. w 3/20 częściach. Ponadto do w/w pisma załączono pełnomocnictwo jakiego do reprezentowania w niniejszej sprawie J.B. udzieliła T.S. , oraz podano adresy pozostałych spadkobierców.
Wobec powyższego postanowieniem z dnia 8 listopada 2011 r. Wojewoda [....] podjął z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie.
Przechodząc do uzasadnienia swojego stanowiska organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżoną decyzję organu I instancji z dnia 30 listopada 2010 r. należało uznać za prawidłową, gdyż była zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
Zdaniem Wojewody [....] zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, iż stanowiące przedmiot postępowania części działek nr [....] i nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. w granicach części byłej parceli katastralnej l. kat. [....] b. gm. kat. C. , nie stały się zbędne na cel wywłaszczenia określony jako budownictwo przemysłowe.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 grudnia 1952 r. nr [....] m.in. dawna parcela l. kat. [....] b. gm. kat. C. została wywłaszczona "na rzecz Państwa, reprezentowanego przez Zjednoczenie Przemysłowe Budowy [....] w C. ul. [....] ". Zgodnie z uzasadnieniem tego dokumentu "nieruchomości wymienione w orzeczeniu są niezbędne dla realizacji narodowych planów gospodarczych a mianowicie pod budownictwo przemysłowe". Dalej organ II instancji podniósł, że w § 10 zarządzenia Ministra Budownictwa Przemysłowego z dnia 17 grudnia 1952 r. w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą "[....] Zakłady Betoniarskie i Żelbetowe Budownictwa Przemysłowego" wskazano, iż "przedsiębiorstwu przydziela się do wykonania planowych zadań majątek Zjednoczenia Przemysłowego Budowy [....] będący w użytkowaniu Zarządu Zakładów Prefabrykacji w C. wg. bilansu na dzień 31 grudnia 1952". Wojewoda stwierdził, że jak wynikało z przeprowadzonych w dniu 14 maja 2010 r. oględzin zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości oraz pozyskanej przez organ I instancji aktualnej mapy zasadniczej, teren ten był ogrodzony i wchodził w skład kompleksu należącego uprzednio do obecnie zlikwidowanego Przedsiębiorstwa Przemysłu Betonów "[....] " w K. (który jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji był następcą prawnym w/w [....] Zakładów Betoniarskich i Żelbetowych) i w części stanowił plac z płyt betonowych.
Następnie Wojewoda stwierdził, że zgromadzona przez Prezydenta Miasta K. obszerna dokumentacja (fragment "Historii Zakładu" Przedsiębiorstwa Przemysłu Betonów "[....] ", pochodzące z lat 50-tych ubiegłego wieku książki obiektów budowlanych należących do tego zakładu, wreszcie "Założenia Projektowe" dotyczące Rozbudowy [....] Zakładów Betoniarskich i Żelbetowych z października 1962 r.) potwierdziła, iż budowa omawianego kompleksu przemysłowego określanego jako "[....] Zakłady Betoniarskie i Żelbetowe Budownictwa Przemysłowego", została rozpoczęta jeszcze w roku 1950, w połowie lat 50-tych nastąpił intensywny rozwój zakładu, którego budowa na pewno została zakończona przed końcem tej dekady, natomiast w pierwszej połowie lat 60-tych przystąpiono do jego rozbudowy (co w ocenie Wojewody należało już traktować jako nową inwestycję). Wspomniane powyżej pozyskane przez organ I instancji "Założenia Projektowe Rozbudowy [....] Zakładów Betoniarskich i Żelbetowych" potwierdziły zdaniem organu odwoławczego, iż w październiku 1962 r. w ramach zakładu istniały już przykładowo: główny budynek produkcyjny - wirobetoniarnia z placami składowymi, wytwórnia zapraw, wytwórnia żużlopustaków z placem składowym i hałdą kruszywa, magazyn ogólny, warsztaty mechaniczne oraz wiele innych elementów tej inwestycji. W tym miejscu Wojewoda zauważył, iż w jego opinii analiza szeregu znajdujących się w aktach sprawy map oraz planów zagospodarowania pozwalała na przyjęcie (co zresztą koresponduje z wynikami przeprowadzonych oględzin zgodnie z którymi przedmiotowy teren w części stanowił później plac z płyt betonowych), iż zawnioskowana do zwrotu część parceli l. kat. [....] b. gm. kat. [....] była wykorzystywana jako położony na północ od warsztatu mechanicznego plac składowy gotowych wyrobów oznaczony na wstępnym Planie Zagospodarowania - Oddział Wirobetoniarni z września 1962 r. numerem "1a", nie zaś jako plac składowy oznaczony numerem "3a", co stwierdził organ I instancji. W tym kontekście organ II instancji podniósł dodatkowo, iż we wspomnianej "Historii Zakładu" Przedsiębiorstwa Przemysłu Betonów "[....] " wyraźnie była mowa o tym, iż "latem 1956 r. rozpoczęła produkcję wytwórnia zapraw, zorganizowano również plac składowy na wyroby gotowe".
Zdaniem Wojewody wszystkie w/w dokumenty świadczyły jednoznacznie, iż zawnioskowana do zwrotu nieruchomość w latach 1953-1963 była wykorzystywana na cele budownictwa przemysłowego, zaś budowa samego zakładu, budownictwo to realizujące, została zapoczątkowana jeszcze przed wydaniem decyzji wywłaszczeniowej, a zakończona do końca lat 50-tych ubiegłego wieku, a w latach 60-tych zakład został poddany dalszej rozbudowie, która jak już wspomniano, stanowiła już nową inwestycję (czego potwierdzeniem była w ocenie organu odwoławczego choćby decyzja nr 9/63 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 31 stycznia 1963 r. o zatwierdzeniu założeń projektowych rozbudowy [....] Zakładów Betoniarskich i Żelbetowych w C. ) i nie miała wpływu na ocenę przesłanek zbędności w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Tym samym w ocenie organu II instancji należało uznać, iż części działek ewidencyjnych nr [....] i nr [....] położonych w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. (w granicach części byłej parceli katastralnej l. kat. [....] b. gm. kat. C. ) nie stały się zbędne na cel wywłaszczenia, gdyż sposób ich wykorzystywania w latach 1953-1963 (biorąc przy tym pod uwagę specyfikę ówczesnych powojennych lat) odpowiadał realizacji tegoż celu, określonego jako "budownictwo przemysłowe".
W końcowej części uzasadnienia własnej decyzji Wojewoda wyjaśnił, że mając na uwadze fakt, iż w toku postępowania odwoławczego zmarła jego wnioskodawczyni, a zatem zaszły zmiany w aspekcie podmiotowym sprawy (zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [....] w K. z dnia 27 lipca 2011 r. sygn. akt I Ns 504/11/N spadek po zmarłej w dniu 6 stycznia 2011 r. w K. A.B. , nabyli: S.B. w 5/20 częściach, B.D. w 3/20 częściach, M.P. w 3/20 częściach, T.S. w 3/20 częściach, J.B. w 3/20 częściach oraz A.B. w 3/20 częściach), należało uchylić z tego względu prawidłowe do co istoty rozstrzygnięcie organu I instancji i orzec w sposób uwzględniający tę okoliczność tj. skierować rozstrzygnięcie do następców prawnych A.B.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody [....] z dnia 8 grudnia 2011 r. znak: [....] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J.B.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
naruszenie art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca Kodeks postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej, tj. brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności zaś brak powołania przez organ bezsprzecznych dowodów na okoliczność faktu, iż przedmiotowa nieruchomość nie mogła zostać uznana za zbędną na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej w rozumieniu art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami,
naruszenie art. 8, 77 i 107 § 1 z dnia 14 czerwca k.p.a. poprzez błędną interpretację zebranego przez organ materiału dowodowego, w szczególności zaś poprzez brak wskazania, na podstawie jakiego dowodu pozyskanego przez organ w sprawie uznał on, iż przedmiotowa nieruchomość nie mogła zostać uznana za zbędną na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej w rozumieniu art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającej zwrotu części działek w granicach wywłaszczonej parceli katastralnej [....] b. Gm. kat. C. oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu napisano, że powołane przez Wojewodę [....] w sprawie dowody w żaden sposób jednoznacznie nie przesądziły, iż nieruchomość będąca przedmiotem sprawy nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zdaniem skarżącego samo stwierdzenie Wojewody, iż na terenie zakładu znajdował się plac składowy, bez bezpośredniego wskazania, iż znajdował się on na terenie nieruchomości będącej przedmiotem postępowania nie pozwalał na założenie przez organ, iż nieruchomość została zużyta na cel opisany w decyzji wywłaszczeniowej. W ocenie skarżącego takiego założenia nie pozwalały również przyjąć przeprowadzone oględziny - sam fakt ogrodzenia oraz wyłożenia nieruchomości płytami betonowymi nie przesądzał o prawidłowym użyciu nieruchomości. W opinii skarżącego wątpliwości budziło również użyte przez organ w uzasadnieniu określenie w "części stanowi plac z płyt betonowych", nie pozwalające jednoznacznie ustalić w jakim zakresie przedmiotowa nieruchomość została zajęta. Oznaczało to zdaniem J. B. również brak identyfikacji wywłaszczonej parceli ze stanem faktycznym.
Następnie skarżący stwierdził, że w/w działanie organu stanowiło naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, tj. art. 7 i 77, zgodnie z którymi do obowiązków organu należy m. in. podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W opinii J.B. organ naruszył zasadę prawdy materialnej wyrażoną w art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie ustalając w sposób nie budzący wątpliwości stanu faktycznego, przez co wydana przez niego decyzja była błędna i powinna zostać uchylona.
Ponadto skarżący podniósł, iż decyzja Wojewody [....] naruszyła również przepisy art. 8 i 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z racji braku wskazania na podstawie jakich dowodów organ uznał fakty przytaczane w uzasadnieniu za udowodnione. Brak wyraźnego opisania podstaw, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie w rażący sposób naruszyło również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
W konkluzji skarżący stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszelkie przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Dodał, że taki stan naruszył rażąco zagwarantowane w art. 21 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej prawo własności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Stosownie jednak do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 - dalej zwaną p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, gdy jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie jej przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku: uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), w przypadku rozstrzygnięcia dotkniętego wadą uzasadniającą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), jak również w przypadku wad postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy lit. "c").
Poczynione w przedmiotowej sprawie ustalenia obejmują wszelkie okoliczności istotne dla wydanego rozstrzygnięcia, takie jak: wykazanie materialoprawnej podstawy zgłoszonego roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości; legitymacja wnioskodawców jako stron postępowania z uwagi na dziedziczenie po poprzednim właścicielu nieruchomości albo dalej kolejno po jego spadkobiercach; stan prawny nieruchomości objętej żądaniem w dacie wywłaszczenia i następnie - do momentu orzekania o zasadności wniosku w zakresie objętym wydanym rozstrzygnięciem.
Przechodząc na grunt przedmiotowej spawy stwierdzić należy, że nie można zarzucić zaskarżonej decyzji naruszenie prawa. Istotą w niniejszej sprawie jest kwestia możliwości zwrotu na zasadzie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651) dalej jako "u.g.n.", wywłaszczonej nieruchomości tj. części działek ewidencyjnych nr [....] i nr [....] położonych w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. objętych księgą wieczystą nr [....] 8 (w granicach byłej parceli katastralnej l. kat. [....] b. gm. kat. C.).
Przede wszystkim wskazać należy, iż na podstawie art. 136 ust 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast art. 137 w/w ustawy stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
• pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
• pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
W/w przesłanki występują alternatywnie, co oznacza, że realizacja którejkolwiek z nich przesądza o zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Mając na uwadze treść cyt. art. 136 ust. 3 u.g.n. stwierdzić należy, iż podstawą zwrotu nieruchomości jest jej zbędność na cel, który określono w decyzji o wywłaszczeniu. W niniejszej sprawie było to orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z 27 grudnia 1952 r. nr [....] , obj. Lwh [....] ., gdzie określono cel wywłaszczenia jako realizację narodowych planów gospodarczych w postaci budownictwa przemysłowego. Przez zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu należy rozumieć zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 1 – nierozpoczęcie w ogóle lub też zgodnie z art. 137 ust. 1 pkt 2 – niezrealizowanie celu, dla którego dana nieruchomość została wywłaszczona. Wbrew zarzutom skargi zgromadzony przez organy administracyjne materiał dowodowy wskazuje na to, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. Wskazać bowiem należy, że budowę zakładu (...Zakłady Betoniarskie i Żelbetowe Budownictwa Przemysłowego) rozpoczęto w roku 1950, następnie w latach 1953-1958 następowała jego rozbudowa by w roku 1957 oddać do użytku ostatnią część inwestycji – wytwórnię żużlopustaków. Na podstawie akt sprawy – tj. książek obiektów budowlanych, stwierdzić można, w których latach oddawano do użytku poszczególne części składowe zakładu. I tak odbiór obiektu "Kotłownia" nastąpił w 1952 r. (książka obiektu budowlanego nr 123/87 – karta nr 395 i nast. akt organu I instancji), w roku 1954 oddano obiekty "Sortownia Kruszywa" i "Zakład Produkcyjny Nr 1" (książka obiektów budowlanych nr 128/87 i nr 134/87 – karty nr 402 i nast. akt organu I instancji). W roku 1956 nastąpił odbiór "Magazynu Centralnego" oraz "Oddziału Kontroli Jakości" (książki obiektów budowlanych nr 130/87 i nr 122/87 – karty 399 i nast. akt organu I instancji). W ocenie składu orzekającego dowodzi to realizacji celu określonego w orzeczeniu o wywłaszczeniu z dnia 27 grudnia 1952 r.. W/w fakty uznać należy za elementy realizacji narodowych planów gospodarczych w postaci budownictwa przemysłowego i w tej kwestii Sąd podziela w pełni stanowisko organów obydwu instancji. Zauważyć przy tym należy, iż takie określenie celu wywłaszczenia powoduje, że jakiekolwiek obiekty budowlano-przemysłowe, które powstałyby na wspomnianych działkach realizowały cel wywłaszczenia, gdyż w zjednoczeniach funkcjonowały najróżniejsze przedsiębiorstwa, zebrane pod wspólnym celem jakim była budowa [....] - kombinatu metalurgicznego wraz z przedsiębiorstwami towarzyszącymi. Nie można się też zgodzić z zarzutami skargi dotyczącymi braku "zużycia" przedmiotowego terenu zgodnie z celem na jaki został wywłaszczony. Wskazane w pierwszej części uzasadnienia fakty dotyczące realizacji poszczególnych inwestycji w związku z budową [....] Zakładów Betoniarskich i Żelbetowych Budownictwa Przemysłowego świadczą, że doszło do realizacji celu wywłaszczenia jakim było budownictwo przemysłowe.
Skład orzekający zauważa ponadto, iż (na dzień 14 maja 2010 r. - kiedy miały miejsce oględziny niżej wskazanych działek) na nieruchomości oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [....] i nr [....] obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. objętych postępowaniem o zwrot znajdował się plac z płyt betonowych, część porośnięta była trawą, drzewami, krzewami samosiejkami, cały zaś teren ogrodzono, i stan ten jest nieistotny w kontekście celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Sąd podkreśla w tym miejscu, że kluczowe dla oceny zbędności nieruchomości na cele określone w umowie sprzedaży jest ustalenie, czy w ogóle rozpoczęto prace mające na celu budowę zakładu, czyli czy przystąpiono do rzeczywistej (faktycznej, fizycznej) realizacji tego celu (rozpoczęcie robót), następnie, czy rozpoczęcie tych prac miało miejsce przed upływem 7 lat od dnia, w którym zawarto umowę, oraz ewentualnie, czy inwestycja została zrealizowana przed upływem 10 lat od tego dnia. Wszystkie w/w przesłanki zostały w niniejszej sprawie spełnione, tzn. prace budowlane mające na celu realizację celu wywłaszczenia rozpoczęto w ciągu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna i zakończono w ciągu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie utrwalone są poglądy - które zresztą zostały przytoczone przez organ - w myśl których nie można mówić o zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później zaprzestano jej wykorzystywania na cel, na jaki została wywłaszczona. Taka natomiast sytuacja zachodzi w przedmiotowym wypadku, przy czym brak możliwości orzeczenia o zwrocie nieruchomości, która aktualnie, po jej wykorzystaniu, straciła znaczenie dla celu na jaki ją wywłaszczono, związany jest z brakiem do tego podstawy prawnej.
Kończąc rozważania należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi organ wskazał dowody, na podstawie których uznał, że rozpoczęto (oraz kiedy) prace budowlane, które zakwalifikował pod względem prawnym jako stanowiące realizację celu wywłaszczenia oraz kiedy je zakończono. Okoliczność iż organ w uzasadnieniu decyzji nie wymieniał niejako po kolei jaki fakt wynika z którego dowodu, nawet jeśli uznać za naruszenie procedury administracyjnej, to jednak nie za uchybienie w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a).
Rekapitulując Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a organy administracji nie naruszyły w istotnym zakresie ani przepisów procedury administracyjnej, ani przepisów prawa materialnego, które uzasadniałyby w świetle art. 145 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji. Ustalenia stanowiące podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, które w obu decyzjach zostały powołane, znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonych dowodach z dokumentów, nie budzą w ocenie Sądu zastrzeżeń co do ich prawidłowości w ramach przeprowadzanej kontroli. Należy więc stwierdzić, że odmowa zwrotu objętej zaskarżoną decyzją nieruchomości jest zgodna z prawem co czyni zarzuty skargi bezzasadnymi.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło