II SA/Kr 2269/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie: AWSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant : Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia 17 sierpnia 2000r. [...] w przedmiocie pomocy finansowej na zakup lokalu I. -uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji- Uzasadnienie. Decyzją z dnia [...] 2000r., w odpowiedzi na wniosek P. J. K. z dnia [...].2000r., Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w [...] odmówił Panu J. K. przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w związku z zawarciem w dniu [...] 1998r. umowy zamiany lokalu przy ul. [...] w [...]. Zbyty wspomnianą umową zamiany lokal miał pow. użytkową 20,80 m.kw. w tym mieszkalną 10 m.kw. i zamieszkiwało w nim 4 osoby: wnioskodawca, jego żona oraz dwoje dzieci, lokal ten nie spełniał zatem norm zaludnienia, które dla P. K.[...] i jego rodziny wynoszą minimum 28 m.kw. powierzchni mieszkalnej. W wyniku dokonanej zamiany P. J. K[...] otrzymał lokal o powierzchni użytkowej 43 m.kw., w tym mieszkalnej 29,6 m.kw., tj. lokal spełniający normy zaludnienia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że P. J[...] K[...] posiadał w miejscowości, w której pełni służbę lokal mieszkalny za zasadzie własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, który zbył w dniu [...].2000r. w związku z zawarciem umowy zamiany. Wobec powyższego, w ocenie organu I instancji, nie spełnia on warunków do przyznania pomocy finansowej, albowiem zgodnie z treścią §1 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10.01.1998r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 15, poz. 68), pomocy finansowej nie przyznaje się strażakowi, który nie spełnia warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji zgodnie z art. 81 ustawy z 24.08.1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400, z późn. zm.), tj. m.in. strażakowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny (art. 81 pkt 2), albo w razie zbycia przez niego własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego (art. 81 pkt 4). Wprawdzie lokal, który drogą umowy zamiany zbył P. J[...] K[...], nie spełniał norm zaludnienia, to jednak w ocenie organu fakt ten nie ma znaczenia dla przyznania pomocy, albowiem cytowane przepisy art. 81 ustawy nie określają powierzchni posiadanego przez strażaka lub zbytego lokalu mieszkalnego. Od decyzji tej odwołanie złożył P. J[...] K[...] zarzucając jej naruszenie obowiązujących przepisów prawnych, a w szczególności treści art. 75 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z którego wynika konieczność zapewnienia strażakowi odpowiedniego lokalu z uwzględnieniem członków jego rodziny w związku z normami zaludnienia wynikającymi z §3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych, oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji tj. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż wprawdzie poprzedni lokal P. K[...] nie spełniał norm zaludnienia więc przysługiwałaby mu pomoc na uzyskanie innego lokalu, niemniej jednak w dniu składania wniosku tj. [...].2000r. P. J[...] K[...] posiadał już lokal mieszkalny spełniający wymogi ustawowe, tj. zgodny z przysługującymi normami zaludnienia i w miejscowości, w której pełni służbę. Z tego powodu nie przysługuje mu pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, stosownie do treści art. 81 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Wniosek o przyznanie pomocy złożony został dopiero po nabyciu lokalu, a zatem z uchybieniem terminu do jego wniesienia i jednocześnie brak jest podstaw do jego przywrócenia stosownie do treści art. 58 kpa. Z tego powodu decyzja I instancji odmawiająca przyznania pomocy finansowej była zdaniem organu II instancji prawidłowa. W skardze do sądu administracyjnego P. J[...] K[...] zarzucił naruszenie prawa polegające na błędnym przyjęciu istnienia w obowiązujących przepisach terminu na złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Skarżący podnosi, że takiego terminu przepisy nie przewidują, z treści zaś § 3 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10.01.1998r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 15, poz. 68) wynika, że wniosek taki można złożyć również po nabyciu mieszkania. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodając, że wobec istniejącej luki prawnej nie określającej kiedy strażak powinien złożyć wniosek o przyznanie pomocy, posłużono się art. 58 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona [...].2000r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. Podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa, a w szczególności Ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, jest w ocenie sądu zasadny. Ustawa z 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 88, poz. 400, z późn. zm.) w rozdziale 8 reguluje zasady pomocy w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych strażaków w służbie państwowej. Na podstawie art. 74 ust. l tej ustawy strażakowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Drugą z przewidzianych w ustawie form pomocy mieszkaniowej dla funkcjonariuszy państwowej straży pożarnej jest pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 80 ust. 1), która będzie przysługiwała funkcjonariuszowi w razie niezrealizowania pomocy w pierwszej z wymienionych form, tj. w formie przydziału odpowiedniego lokalu. Przysługujące zatem strażakowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie lokalu o jakim mowa w art. 74 ust. l ustawy, a dopiero gdy lokalu takiego nie przydzielono, strażakowi przysługuje pomoc finansowa. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 80 ust. l Ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia strażaka, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego w art. 74 w związku z art. 75 i 76 ustawy. Tak więc prawo strażaka do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe są wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej funkcjonariusza w sposób przewidziany w ustawie. Określone zatem w art. 80 Ustawy o Państwowej Straży Pożarnej uprawnienie do otrzymania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej nie może być interpretowane w oderwaniu od treści art. 74 oraz 81 tej ustawy. Ostatni z wymienionych przepisów wskazuje wprawdzie, że lokalu mieszkalnego nie przyznaje się strażakowi m.in. w razie posiadania przez niego w miejscowości w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego, nie precyzując jednocześnie w tym miejscu, że ma to być lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej strażakowi powierzchni mieszkalnej, niemniej jednak taką zasadę należy wywieść z powiązania treści tego przepisu w treścią cytowanych powyżej przepisów art. 74 w związku z art. 75 i 76 oraz art. 80 ust. l ustawy, z których wynika konieczność zapewnienia strażakowi "odpowiedniego" lokalu. Prawo strażaka do uzyskania pomocy finansowej nie może być bowiem rozumiane w oderwaniu od ogólnych zasad przyznawania pomocy mieszkaniowej strażakom. Intencją tych przepisów jest zapewnienie strażakowi w służbie stałej odpowiedniego mieszkania w miejscowości, w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. Tak rozumianemu uprawnieniu strażaka odpowiadają określone obowiązki organów Państwowej Straży Pożarnej zaspokojenia tego uprawnienia. Oznacza to, że pomoc w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych nie przysługuje strażakowi jedynie wtedy, gdy w miejscowości w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej ma odpowiednie w rozumieniu przepisów mieszkanie. Tymczasem w niniejszej sprawie p. J. K. takiego "odpowiedniego" lokalu nie posiadał, lokal bowiem, którym dysponował, nie spełniał przewidzianych w przepisach norm zaludnienia. Lokal spełniający wymogi ustawowe P. J. K. uzyskał dopiero w wyniku umowy zamiany. Należy zatem uznać, że w chwili zawierania umowy zamiany nie zostały zrealizowane jego potrzeby mieszkaniowe w sposób przewidziany w ustawie. Miał on więc nadal prawo do pomocy w tym zakresie, która wobec braku możliwości jej zrealizowania w formie podstawowej, tj. poprzez przydział odpowiedniego (tj. spełniającego minimalne wymogi uwzględniające normy zaludnienia) lokalu mieszkalnego, winna być zrealizowana poprzez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej. Z tego też względu orzekający w sprawie organ I instancji, błędnie interpretując treść art. 81 Ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, to jest uznając, że dla odmowy przyznania pomocy finansowej ma znaczenie jedynie fakt posiadania lokalu mieszkalnego, bez znaczenia natomiast jest czy lokal ten spełnia normy zaludnienia, naruszył w ocenie sądu prawo materialne, co miało wpływ na wynik sprawy. Z tego względu decyzja organu I instancji została uchylona. W ocenie Sądu nieuzasadniona jest także interpretacja przepisów ustawy dokonana przez organ II instancji, który odmowę przyznania pomocy finansowej uzasadnia upływem terminu do wniesienia wniosku o jej przyznanie przy jednoczesnym niespełnieniu przesłanek do jego przywrócenia. Przepisy Ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie przewidują żadnego terminu na wniesienie wniosku o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Może to zatem nastąpić w dowolnym momencie, zarówno jeszcze przed nabyciem lokalu (do wniosku, zgodnie z treścią § 3 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10.01.1998r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 15, poz. 68) dołącza się wtedy umowę przedstępną nabycia mieszkania), bądź też po jego uzyskaniu (dołączając do wniosku, zgodnie z treścią §3 ust. 2 pkt 2 cyt. Rozporządzenia umowę końcową). Błędnym było zatem przyjęcie przez orzekający w sprawie organ II instancji, że złożenie wniosku nastąpiło po terminie. Przepisy prawa takiego terminu nie przewidują. Wniosek o przyznanie pomocy finansowej złożony został w niniejszej sprawie w związku z dokonaną umową zamiany. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację przyjąć należy, że wniosek złożony został w należytym terminie, a wnioskodawca spełniał wymogi ustawowe do przyznania mu pomocy finansowej. Z tego powodu decyzja organu II instancji naruszyła prawo materialne, co miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego została przez sąd uchylona. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracyjne powinny wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku. Na marginesie powyższego można jedynie dodać, iż w niniejszej sytuacji nie jest zasadny także wyrażony w skardze pogląd o możliwości zastosowania do niniejszego przypadku 3-letniego terminu przedawnienia roszczenia z art. 92 Ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Termin ten nie ma bowiem w tym przypadku zastosowania. Ten termin przedawnienia, przewidziany przez przepisy Ustawy w rozdziale 9, dotyczy bowiem roszczeń z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych, to jest świadczeń przewidzianych w tym rozdziale. Nie ma on natomiast zastosowania do realizacji przewidzianych w rozdziale 8 uprawnień strażaków do pomocy w zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 §1 pkt l litera a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania z powodu rezygnacji skarżącego z żądania ich zwrotu, stosownie do treści art. 210 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 §2 Ustawy przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.