II SA/Kr 227/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 15 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 grudnia 2009 r., Nr: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działki p o s t a n a w i a I) zwolnić J. D. od kosztów sądowych; II) ustanowić dla J. D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J. D. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia 18 grudnia 2009 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działki. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest osobą rozwiedzioną na własnym utrzymaniu. Ma dorosłą córkę posiadającą własną rodzinę, zamieszkałą w G.. Jedynym źródłem dochodu skarżącej jest emerytura w wysokości 1.173 zł brutto (993,32 zł netto). W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni około 100 m² we współwłasności, mieszkanie o powierzchni 48 m² oraz trzy działki wielkości 46 arów na terenie zalewowym os. [...]. Z nieruchomości tych skarżąca nie czerpie żadnych korzyści, a ich sprzedaż jest niemożliwa. Skarżąca ponosi następujące wydatki miesięczne: czynsz 340 zł, energia elektryczna 70 zł, gaz ok. 120 zł, telefon ok. 50 zł, abonament RTV 17 zł oraz podatek od nieruchomości w wysokości ok. 330 zł rocznie. W związku z podeszłym wiekiem (6... lat) skarżąca wydaje około 200 zł miesięcznie na lekarstwa. Nie posiada ona żadnych cennych ruchomości (samochód, biżuteria, lokaty, obligacje, zbiory, kolekcje). Wykonując wezwanie Referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała zestawienie miesięcznych wydatków, na które składają się: koszty mieszkaniowe i media płacone zarządcy w wysokości 359,90 zł, telefon 33,80 zł, telewizor 17 zł, energia elektryczna 70,08 zł, gaz 130 zł, lekarstwa 150,52 zł. Łącznie opłaty miesięczne wynoszą 761,30 zł. Wysokość emerytury otrzymywanej w miesiącach styczniu i lutym 2010 roku wynosiła 993,32 zł, a od miesiąca marca 2010 roku wysokość tego świadczenia, po waloryzacji, wynosi 1.037,63 zł. Skarżąca oświadczyła, ze utrzymuje się tylko z emerytury, nie posiada żadnych oszczędności. Nigdy nie korzystała z pomocy społecznej. Odnośnie posiadanego majątku skarżąca oświadczyła, że spadek nabyty w 1989 roku po zmarłej matce nie został jej do chwili obecnej wydany przez ojczyma S. B. i jego żonę J.. Przed sądem toczyły się sprawy karne i cywilne, a skarżąca została wielokrotnie pobita przez wyżej wymienionych, przy próbie wejścia na posesję. Od 27 marca 2002 roku toczy się przed sądem cywilnym sprawa o sygn. akt [...] i skarżąca nie wie, kiedy się zakończy. Skarżąca oświadczyła także, że nie pomaga finansowo córce zamieszkałej w G., gdyż nie stać jej na taką pomoc. Do pisma J. D. załączyła druk decyzji ZUS o waloryzacji emerytury oraz powiadomienie o zmianie opłat eksploatacyjnych dotyczących lokalu mieszkalnego skarżącej. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) instytucja przyznania prawa pomocy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Za taką decyzją przemawiał fakt, że jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest emerytura w wysokości 1.227,07 zł brutto (1.037,63 zł netto). Biorąc pod uwagę wysokość miesięcznych wydatków skarżącej związanych z utrzymaniem i koniecznym leczeniem, na które składają się opłaty za mieszkanie w wysokości 359,90 zł, telefon 33,80 zł, telewizor 17 zł, energia elektryczna 70,08 zł, gaz 130 zł, lekarstwa 150,52 zł (łącznie 761,30 zł) należy stwierdzić, że skarżąca nie jest w stanie we własnym zakresie uiścić kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby być spieniężone, a nieruchomości, których jest właścicielką i współwłaścicielką nie przynoszą dochodów. Przedstawiona sytuacja materialna pozwala na stwierdzenie, że skarżąca spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).