II SA/Kr 2272/03

WyrokWSA w Krakowie2007-02-13

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Piotr Głowacki, Andrzej Niecikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skuteczne zgłoszenie do użytkowania obiektu budowlanego, które nastąpiło po uchyleniu przez NSA decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszenia, legalizuje samowolę budowlaną polegającą na istotnych odstępstwach od zatwierdzonego pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Skuteczne zgłoszenie do użytkowania obiektu budowlanego jest możliwe tylko w odniesieniu do budowy prowadzonej legalnie, tj. zgodnie z pozwoleniem na budowę. Uchylenie decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszenia do użytkowania nie legalizuje samowoli budowlanej i nie wyłącza obowiązku organów nadzoru budowlanego do ingerencji w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z prawem.
Stan faktyczny
Spółka Mieszkaniowa zrealizowała zespół budynków mieszkalnych z istotnymi odstępstwami od pozwolenia na budowę, w tym przekroczyła dopuszczalną wysokość. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał przywrócenie stanu pierwotnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że wyrok NSA uchylający decyzję o sprzeciwie wobec zgłoszenia do użytkowania sprawił, iż obiekt jest użytkowany legalnie. Skarżący W.Z. wniósł skargę do sądu administracyjnego, argumentując, że samowola budowlana powinna skutkować rozbiórką.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7.08.2003 r. i stwierdzono naruszenie prawa.

Pełny tekst orzeczenia

dnia 13 lutego 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Głowacki, Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr.), Protokolant Edyta Domagalska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lutego 2007 roku przy udziale sprawy ze skargi W.Z. na Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli uchylono zaskarżoną decyzję Decyzją nr [....] z dnia 24.12.2002 r. (znak:.....) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - Powiat Grodzki w K., działając na podstawie art. 51 ust.1 pkt. 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2006 r. nr. 156 póz. 1118 - zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał Spółce Mieszkaniowej [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K. jako inwestorowi zespołu trzech budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej na działce nr [....] obr [....] przy ul. [....] w K. przywrócenie do stanu pierwotnego tj. zgodnego z ostateczną decyzją pozwolenia na budowę nr [....] z dnia 20.12.1999 r. (znak:.....) przedmiotowej inwestycji zrealizowanej w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budową w terminie. Na skutek odwołania Spółki Mieszkaniowej [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 7.08.2003 r. (znak:......), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 i art. 105 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne organu l instancji podnosząc w uzasadnieniu co następuje. 1/ postępowanie organu l instancji zostało wszczęte w dniu [....] .02.2002r., na wniosek W.Z. a jego przedmiotem było wykonanie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [....] .12.1999 r., (znak:.....) Prezydenta Miasta K. Stwierdzone odstępstwa polegały na podwyższeniu wysokości inwestycji w sposób powodujący przekroczenie wysokości 13 m., do kalenicy. Obecna wysokość naruszyła ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. , 2/ w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego pismem z dnia [....] lutego 2003 r., organ l instancji przesłał wyrok NSA z dnia 11.12.2002 r., którym Sąd uchylił decyzję organów administracji architektoniczno-budowlanej w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu (decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 31.12.2001 r, znak: ......oraz utrzymująca ją w mocy decyzję Wojewody [....] z dnia 26 marca 2002 r., znak:.....) od zgłoszenia do użytkowania zespół trzech budynków mieszkalnych w zabudowie szeregowej na działce nr [....] obr [....] K. przy ul. [....] w K. Zdaniem Sądu inwestor w dniu [....] 12.2001 r., dokonał skutecznego zgłoszenia do użytkowania przedmiotowej inwestycji, 3/ pismami z dnia [....] .03.2003 r., oraz [....] .06.2003 r., organ odwoławczy zwrócił się do Urzędu Miasta K. z prośbą o informację co do przebiegu postępowania w sprawie i w odpowiedzi, Urząd wyjaśnił, iż w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego "...nie funkcjonuje w obiegu prawnym decyzja o sprzeciwie wobec zgłoszenia zamiaru przystąpienia do użytkowania, należy uznać, że obiekt został przyjęty do użytkowania i postępowanie w tej sprawie zostało zakończone". Zatem stwierdzono, "iż zgodnie z zajętym stanowiskiem organu AAB w sprawie orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zespół budynków przy ul. [....] użytkowany jest legalnie". 4/ w świetle stanowiska wyrażonego przez NSA zgłoszenie do użytkowania obiektu stało się skuteczne, zatem gdy postępowanie w przedmiotowej sprawie przed organami nadzoru budowlanego zgodnie z normą art. 105 § 1 kpa stało się bezprzedmiotowe, należało wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył W.Z. i wnosząc o jej uchylenie zarzucił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ustalił, że inwestor w toku realizacji inwestycji przekroczył dopuszczalną wysokość 13 metrów do kalenicy od poziomu najniższego wejścia do budynku i wybudował dodatkowo ścianki kolankowe o wysokości 0,70 metra w obrębie nieużytkowego poddasza, co spowodowało zwiększenie wysokości trzech budynków mieszkalnych realizowanych w ramach inwestycji. Inwestor wykonał przedmiotowe roboty budowlane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W konsekwencji ich realizacja była bezprawna. W związku z powyższym obiekt budowlany w części wybudowanej bezprawnie powinien podlegać rozbiórce na zasadzie art. 48 Prawa budowlanego. Art.48 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie nie tylko do całych obiektów budowlanych budowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, ale również do ich części. Stąd też decyzja organu l instancji była prawidłowa. Oddanie obiektu do użytkowania nie wyklucza nakazania przywrócenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie art.51 ust.l Prawa budowlanego 1994 r. Istnienie odstępstw uzasadnia konieczność przywrócenia stanu zgodnego z prawem również w obiektach użytkowanych. Żaden przepis prawa nie wyłącza obowiązku organu administracji publicznej wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu zgodnego z prawem w obiektach użytkowanych w przypadku stwierdzenia odstępstw od decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu dodatkowo podnosząc, że skoro obiekt został przyjęty do użytkowania bez sprzeciwu to jest użytkowany legalnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r, Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 póz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Uchylając decyzję organu l instancji w całości i umarzając postępowanie administracyjne organu l instancji, organ odwoławczy stanął na stanowisku, że skuteczne zgłoszenie do użytkowania przedmiotowej inwestycji przesądza o tym, że brak jest podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w celu doprowadzenia obiektu do zgodności z udzielonym pozwoleniem na budowę czy z przepisami prawa. Otóż pogląd taki jest nie do zaakceptowania bowiem prowadzi do obejścia przepisów prawa, lekceważenia przez inwestorów prawa a przede wszystkim narusza przepis art. 54 Prawa Budowlanego z 1994 r. Jak można sądzić, zdaniem organu odwoławczego, brak skutecznego sprzeciwu, od zawiadomienia o zakończeniu budowy powoduje legalizację budowy, nawet gdyby była ona sprzeczna z udzielonym pozwoleniem na budowę czy w przypadku jego braku - przepisami prawa. Otóż zawiadomienie o zakończeniu budowy dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę. A więc zawiadomienie o zakończeniu budowy skuteczne jest tylko w stosunku do 'obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę. Identyczny pogląd reprezentowany jest w literaturze i orzecznictwie sądowym (zob. Prawo Budowlane- Komentarz pod redakcją prof. Z. Niewiadomskiego C.H.Beck-W-wa 2006 str. 549 i powołane tam orzecznictwo NSA). Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, narusza prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. "a", art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło