II SA/Kr 2277/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Grażyna Danielec AWSA Dorota Dąbek sprawozdawca Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r sprawy ze skargi Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 9.07.2001 r , Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej - uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji - Uzasadnienie. Decyzją z dnia 9 lipca 2001r., nr [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2000r., nr [...] , którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u Z. W. choroby zawodowej. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji ograniczono się do wskazania, że orzeczeniem Samodzielnej Pracowni Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej przy Instytucie Medycyny Pracy w [...] nr [...] z [...] grudnia 2000r., rozpoznano u Z. W. przewlekły suchy nieżyt gardła i krtani z objawami dysfonii funkcjonalnej, które to schorzenie nie figuruje w wykazie chorób zawodowych i nie może być uznane za następstwo warunków pracy zawodowej. Z treścią tej decyzji nie zgodził się Z. W. podnosząc, że pracując przez 33 lata w [...] w [...] , pracował w skrajnie uciążliwych i szkodliwych warunkach pracy, w narażeniu na pył siarkowy, co spowodowało u niego chorobę gardła i krtani. W wyniku rozpatrzenia jego odwołania organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji podniesiono, że zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie choroby przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i ustalenie jej związku przyczynowego z wykonywaną pracą. W przedmiotowej sprawie zaś brak jest rozpoznania choroby zawodowej. Wskazano, że w okresie od [...] .08.1966r. do [...].01.1999r. Z. W. pracował w [...] "[...]" w [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że warunki wykonywanej w kopalni przez 33 lata pracy stwarzały ryzyko zachorowania na choroby gardła i krtani, a także innych schorzeń kwalifikujących się do rozpoznania choroby zawodowej. W przypadku schorzeń Z. W. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Dział Konsultacyjno-Diagnostyczny w [...] w orzeczeniu z dnia [...] .04.2000r. rozpoznał u badanego przewlekły prosty nieżyt gardła oraz reakcje nerwicowe w wywiadzie i orzekł o braku merytorycznych podstaw do uznania powyższych chorób za zawodowe, natomiast Instytut Medycyny Pracy Samodzielna Pracowania Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej w [...] w orzeczeniu z dnia [...] .12.2000r. rozpoznał przewlekły suchy nieżyt gardła i krtani z objawami dysfonii hyperfunkcjonalnej stwierdzając jednocześnie, że stopień zaawansowania zmian stwierdzonych badaniem laryngologicznym, foniatrycznym i laryngovideostroboskopowym nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej górnych dróg oddechowych. Wobec powyższych wyników badań specjalistycznych, przy braku rozpoznania choroby zawodowej przez dwie właściwe jednostki służby zdrowia, w tym IMP jako placówkę naukowo - badawczą resortu służby zdrowia stanowiącą drugi szczebel diagnostyczno-orzeczniczy rozstrzygający w sprawach odwoławczych, [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, że nie miał podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję Z. W. wnosząc o jej uchylenie zarzucił naruszenie art. 107 §1, 2 i 3 kpa, art. 35 §1, 2, i 3 kpa oraz art. 156 §1 pkt 2 i 7 kpa, niewłaściwą interpretację §1 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na tym, że poszczególne jednostki medycyny pracy przeprowadzały badania pod kątem różnych schorzeń. Lekarz zakładowy stwierdził bowiem u skarżącego przewlekłe choroby oskrzeli, nieżyt gardła i krtani oraz nerwice występujące jako zatrucia przewlekłe substancjami chemicznymi, natomiast Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] stwierdził przewlekły nieżyt gardła i reakcje nerwicowe nie stwierdzając przewlekłego zapalenia oskrzeli i nie ustosunkowując się do choroby krtani i zatrucia substancjami chemicznymi jako etiologii choroby, zaś Instytut Medycyny Pracy w [...] stwierdził nieżyt gardła i krtani, lecz nie ustosunkował się do innych schorzeń: nerwicy i choroby oskrzeli. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że występujące u osoby badanej schorzenia uważa się za choroby zawodowe, jeżeli są określone w wykazie chorób zawodowych i zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Tymczasem orzekające w niniejszej sprawie jednostki służby zdrowia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych nie rozpoznały u skarżącego chorób zawodowych, organy Inspekcji Sanitarnej nie miały podstaw do stwierdzenia tych chorób drogą decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2001r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą. W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne naruszają prawo. Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie, oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy. Zgodnie z treścią § 10 cyt. powyżej Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, podstawą wydania przez inspektora sanitarnego decyzji w sprawie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie wydane przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. W niniejszej sprawie przeprowadzone u skarżącego badania przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Dział Konsultacyjno-Diagnostyczny w [...] doprowadziły do wydania orzeczenia z dnia [...] .04.2000r., w którym rozpoznano u badanego przewlekły prosty nieżyt gardła oraz reakcje nerwicowe w wywiadzie i orzeczono o braku merytorycznych podstaw do uznania powyższych chorób za zawodowe. Przeprowadzona zaś w wyniku odwołania przez Instytut Medycyny Pracy Samodzielną Pracownię Otolaryngologii i Audiologii Zawodowej w [...] ponowne badania doprowadziły do wydania orzeczenia z dnia [...].12.2000r., którym rozpoznano przewlekły suchy nieżyt gardła i krtani z objawami dysfonii hyperfunkcjonalnej stwierdzając jednocześnie, że stopień zaawansowania zmian stwierdzonych badaniem laryngologicznym, foniatrycznym i laryngovideostroboskopowym nie daje podstaw do rozpoznania choroby zawodowej górnych dróg oddechowych. Opierając się na wskazanych orzeczeniach lekarskich, orzekające w niniejszej sprawie organy administracyjne stwierdziły, że skoro dwie upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia nie znalazły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, również inspektor sanitarny nie mógł wydać pozytywnej decyzji. Podnieść jednak należy, że przedmiotowe orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa. Organ nie może oprzeć rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywującego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym, bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. Tymczasem w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie nie spełniają wskazanych powyżej wymogów proceduralnych. Uzasadnienia są jednozdaniowe, nie zawierają przekonywującej i wyczerpującej argumentacji uzasadniającej wyciągnięte z rozpoznania wnioski. Dodatkowego podkreślenia wymaga niespójność treści orzeczeń lekarskich obu instancji. Ich niejednoznaczność nie pozwala nawet w pełni precyzyjnie stwierdzić, w kierunku jakich chorób był badany skarżący. W pełni zasadne są zarzuty skargi, że poszczególne jednostki medycyny pracy przeprowadzały badania pod kątem różnych schorzeń: Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] stwierdził bowiem przewlekły nieżyt gardła i reakcje nerwicowe, nie stwierdzając przewlekłego zapalenia oskrzeli i nie ustosunkowując się do choroby krtani i zatrucia substancjami chemicznymi jako etiologii choroby, zaś Instytut Medycyny Pracy w [...] stwierdził nieżyt gardła i krtani, lecz nie ustosunkował się do innych schorzeń: nerwicy i choroby oskrzeli. Mając powyższe na uwadze, nie sposób uznać, że orzeczenia lekarskie stanowiące podstawę wydania decyzji w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący i przekonywujący uzasadniają treść dokonanego rozpoznania i wyciągnięte z niego wnioski. Wobec powyższego przyjąć należy, że decyzje organów obu instancji zapadły bez należytego wyjaśnienia sprawy, co naruszyło art. 7 i art. 77 §1 kpa. Zastrzeżenia budzą też inne naruszenia zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności brak ustosunkowania się organów administracyjnych do wyników badań przedłożonych przez skarżącego, jak również zbyt lakoniczne uzasadnienie decyzji organu I instancji, które nie spełnia wymogów art. 107 §3 kpa. Przeprowadzone zatem w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było dotknięte wadami. Powyższe uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowią zatem przesłankę do uchylenia decyzji obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne winny w sposób prawidłowy i wyczerpujący przeprowadzić postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej, uwzględniając w tym zakresie zawarte powyżej wskazówki Sądu. Dopiero wydane w oparciu o takie postępowanie rozstrzygnięcie nie będzie obarczone wadami prawnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.