II SA/Kr 2277/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Piotr Lechowski (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2005 r sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia 11 marca 2003 r Nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala II SA/Kr 2277/03 UZASADNIENIE Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania J. K., decyzją z dnia 11 marca 2003r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003r. Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu J. K. z pobytu stałego z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...] W podstawie prawnej decyzji Wojewody powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 z późn. zm.). Uzasadniając swoją decyzję organ odwoławczy wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Z wnioskiem o wymeldowanie J. K.j z pobytu stałego z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...] w [...] 2004r. wystąpił S. K.. Podnosił, że od 1989r. jego małżeństwo z J.K. jest rozwiązane, a od 1991 r. była żona nie mieszka w tym lokalu, którego wnioskodawca jest wyłącznym właścicielem od [...] 2001 r., wobec wykupienia lokalu od [...]. Wnioskodawca podnosił, że bez jego zgody była żona zarejestrowała w lokalu działalność gospodarczą a on ponosi całe koszty. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2003r. orzekł o wymeldowaniu J.K. z lokalu Nr [...] przy ul. [...] w [...] , na podstawie części pierwszej przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołując się m.in. do wyjaśnień samej J. K. złożonych na rozprawach w dniu [...]. 2002r. i [...].2003r. organ ustalił, że od grudnia 1996r. nie zamieszkuje ona w miejscu stałego zameldowania i od tego czasu w nim nie była, a zatem że spełniona jest przesłanka wymeldowania w postaci opuszczenia bez wymeldowania miejsca pobytu stałego. W odwołaniu od tej decyzji J. K. przyznawała, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka. Podniosła jednak, że lokalu tego nie opuściła dobrowolnie lecz w następstwie konfliktu z mężem, który wymienił zamki. Zdaniem odwołującej się, Prezydent orzekając o wymeldowaniu obowiązany był do przydzielenia innego lokalu mieszkalnego, gdyż nie ma innego lokalu, w którym mogła by przebywać. W dalszej części odwołania opisano przebieg konfliktu, oraz sytuację mieszkaniową dorosłego syna K. (niezameldowanego) i córek [...] zameldowanych w tym lokalu. Zdaniem odwołującej się decyzja była niezgodna z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Rozpatrując odwołanie, Wojewoda wskazał na stan prawny będący następstwem wejścia z życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. W jego następstwie instytucja wymeldowania nabrała charakteru rejestracyjnego, a wyłączną przesłankę wymeldowania stanowi opuszczenie miejsca pobytu stałego bez wymeldowania. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Wojewoda za własne przyjął ustalenia faktyczne tego organu. Zdaniem organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do ustalenia, że J.K. kilka lat wcześniej trwale opuściła lokal i przebywa pod innymi adresami, co uzasadniało wymeldowanie z pobytu stałego. Podkreślono, że organy meldunkowe nie są organami mieszkaniowymi i nie rozstrzygają o przydziale mieszkań zastępczych czy socjalnych. Skargę na powyższą decyzję złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego- Ośrodek Zamiejscowy J. K. Nie wskazując naruszonego przepisu prawa skarżąca podnosiła, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca dla niej i syna K. obywatelskich, co odczuła w czasie wyborów. W uzupełniających skargę pismach z dnia [...].2003r. i [...].2005r. powtórzyła skarżąca wątek nieuwzględnienia jej podań o przydział lokalu, oraz podtrzymała twierdzenie, że zaskarżona decyzja dotyczy także jej syna K., oraz opisała stosunki rodzinne. Zdaniem skarżącej lokal przydzielony był dla niej i trojga dzieci i nie opuściła go dobrowolnie ani nie straciła uprawnień, natomiast opuściła lokal w następstwie gróźb byłego męża. Na rozprawie wyjaśniała, że syn K. ma 43 lata, a córki również są pełnoletnie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe ustalenia i stanowisko prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skargę wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie przed tą datą nie zostało zakończone. Zgodnie zatem z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa podlega [...] rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270): sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na tej płaszczyźnie kontroli skarga nie jest uzasadniona. W dacie wydania zaskarżonej decyzji Wojewody przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. DZ. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 z późn. zm.), jeszcze brzmiał, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres [...] miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności 1 dowodach osobistych utracił moc już z dniem 19 czerwca 2002r. Z tym dniem opublikowany został bowiem (Dz.U. z 2002 Nr 78, poz. 716) wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002r. sygn. K.20/01/OTK-1 2002/3/34) stwierdzający niezgodność tego przepisu ze wskazanymi wyrokiem Trybunału przepisami Konstytucji RP. Mimo zatem, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 15 ust. 2 w brzmieniu swej pierwszej części odwoływał się do art. 9 ust. 2 ( który już nie obowiązywał), doniosłość prawną dla oceny przesłanki wymeldowania z pobytu stałego na podstawie tego przepisu, miała tylko okoliczność faktyczna, polegająca na stwierdzeniu, czy osoba zameldowana na pobyt stały, opuściła miejsce pobytu stałego bez wymeldowania. Instytucja wymeldowania ( zameldowania) nabyła ,charakteru wyłącznie rejestrującego stan faktyczny, oderwany od' istnienia lub nie istnienia podstaw prawnych do przebywania w lokalu z zamiarem stałego pobytu. [...] Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania ( art. 6 ust. 1). Stałe przebywanie oznacza zaś jak to wyjaśniono już w orzecznictwie naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 2001.05.14 V SA 1496/00- Lex. Nr 54454) skoncentrowanie w danym miejscu swoich interesów osobistych i majątkowych, a więc ulokowanie swego centrum życiowego. Podstawą wymeldowania z pobytu stałego, stanowi opuszczenie (bez wymeldowania) tego centrum. Aktualnie nadal jest ukształtowane orzecznictwo NSA wykładające przesłankę opuszczenia mieszkania przez pojęcie dobrowolności tej czynności (por. np. wyrok NSA z 2002.08.22 V SA 108/10-Lex. Nr 49954). Równocześnie jednak orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowało - podzieloną przez obecny skład rozpatrujący sprawę - regułę, że za równoznaczną z opuszczeniem - w rozumieniu art. 15 ust. 2 - lokalu, należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale i taką sytuację, gdy osoba dotychczas zameldowana została z lokalu usunięta, nie jest do niego dopuszczona, a nie skorzystała ze środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu ( por. np. wyroki NSA z 12.04.2001 V SA 3078/00- Lex. Nr 78937 czy z 2000.04.18 V SA 1424/99- Lex Nr 79243). Skarżąca twierdząc, iż opuściła lokal pod wpływem gróźb zarazem nie wskazuje na jakiekolwiek postępowanie, wszczęte z jej wniosku, którego celem miałoby być umożliwienie powrotu do lokalu. Z wyjaśnień samej skarżącej wynika, iż w lokalu nie przebywa od 1996r., a zatem nie koncentruje swych spraw życiowych pod tym adresem. Jak skarżąca nadmienia nie ma stałego miejsca pobytu. W tej sytuacji, nawet gdyby było prawdziwe, że opuszczenie lokalu w 1996r. nie miało charakteru dobrowolnego, to oceniając istniejący stan w 2003r., miały organy przesłanki do przyjęcia, iż stan ten jest równoznaczny z opuszczeniem lokalu stałego zameldowania. Stanowisko organów znajduje wsparcie także, w potwierdzonym notarialnie oświadczeniu skarżącej z dnia [...] 2001 r., którym rezygnowała z uprawnień do mieszkania wyrażając zgodę by całe mieszkanie na swoją własność wykupił mąż, z przeznaczeniem dla córek po jego śmierci. Poza sporem jest, iż pełnoletnie obecnie córki są zameldowane w tym lokalu. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest rozstrzygnięcie wyłącznie o wymeldowaniu skarżącej J. K.. Podnoszone w tej sprawie wszelkie zarzuty dotyczące naruszenia tą decyzją praw pełnoletniego syna stron K., nie mają doniosłości prawnej, gdyż jeżeli został wymeldowany to inną decyzją i od tej decyzji służyły mu środki odwoławcze. [...] Zgodne z prawem jest także stanowisko organów, że z uwagi na funkcję rejestracyjną zameldowania, organy meldunkowe nie orzekając uprawnieniach do lokali zastępczych czy socjalnych. Z pism skarżącej wynika zresztą, że inicjuje inne postępowania o przydział lokalu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 15 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).