II SA/Kr 2278/03
WyrokWSA w Krakowie2006-12-21
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Aldona Gąsecka-Duda, Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca nałożenia obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, może zostać utrzymana w mocy, jeśli nie zawiera rozstrzygnięcia o obowiązku podjęcia określonych czynności i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że naruszyły one przepisy prawa materialnego i procesowego. W szczególności, decyzja odmawiająca nałożenia obowiązku wykonania czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nie może być uznana za prawidłową, jeśli nie zawiera rozstrzygnięcia o obowiązku podjęcia określonych czynności i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót, a jedynie informuje o możliwości złożenia takiego wniosku. Ponadto, organ nie rozważył wystarczająco kwestii istotnego odstępstwa od projektu budowlanego oraz nie odniósł się do żądania rozbiórki obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, która w ocenie organów nadzoru budowlanego była wykonywana w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę. Po serii postanowień o wstrzymaniu robót i decyzji odmawiającej nałożenia obowiązków naprawczych, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą nałożenia takich obowiązków. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak ochrony interesów osób trzecich oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) WSA Piotr Głowacki Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2006 r. sprawy ze skarg E. O., M. R. i M. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 sierpnia 2003 r. Nr[...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E.O. kwotę [...] ([...]) złotych i na rzecz M. R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].2002r. znak [...] na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, 83 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane oraz art. 123 k.p.a. , po rozpatrzeniu sprawy budowy przez M. J. i M. K. budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obr. 12, przy ul [...] w [...] w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z dnia [...].2001r., znak [...]- orzeczono o natychmiastowym wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy tym obiekcie oraz zobowiązano inwestorów do zabezpieczenia terenu budowy zgodnie z wymogami BHP.
Kolejnym, wydanym w tej sprawie postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] .2002r., znak [...], na podstawie art. 80 ust.2 pkt 1, 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane oraz art. 7, 77 i 123 k.p.a. - nałożono na inwestorów M. J. i M. K. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji zagospodarowania terenu działki, inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej usytuowania budynku na działce wraz odległościami od granicy działki, a także opracowania wykazującego spełnienie warunku naturalnego oświetlenia pomieszczeń sąsiednich budynków zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].2002r., znak [...], na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, 83 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane oraz art. 123 k.p.a - orzeczono ponownie o natychmiastowym wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy tym obiekcie oraz zobowiązano inwestorów do zabezpieczenia terenu budowy zgodnie z wymogami BHP,
Następnie, decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].2002r;, znak [...], na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 2, art. 83 ust 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a. - orzeczono, że nie nakłada się inwestorów M. J. i M. K. obowiązków wykonania określonych czynności przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. 12, przy ul. [...] w [...], w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Po rozpatrzeniu odwołań E.O. oraz M. R. i M. S.., na podstawie art. 138 § 2, art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane, powyższą decyzję uchylono w całości decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] .2003r., znak [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano na przedmiot postępowania, wydane w nim orzeczenia oraz wyjaśniono, że organ pierwszej instancji co prawda zasadnie zastosował w sprawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a decyzję wydał w terminie określonym w art. 50 ust. 4 tej ustawy, niemniej jednak oparł się głównie na dokumentacji dostarczonej przez inwestora, którą sporządzono nierzetelnie. Wskazano w tym zakresie na jej rozbieżność z założeniami projektu oraz wynikami oględzin z dnia [...].2002r., na niewiarogodność wyliczeń zawartych w opracowaniu dotyczącym naturalnego oświetlenia pomieszczeń sąsiednich budynków. Uznano, że organ pierwszej instancji naruszył art. 80 k.p.a. i nie dokonał oceny każdego dowodu w sprawie, oraz art. 77 k.p.a, gdyż winien był sprawdzić, czy zachowano przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego. Ponadto w aktach brakowało dokumentacji projektowej spornego budynku oraz nie zawiadomiono stron o oględzinach w dniu [...].2002r. Rzeczą organu pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winno być także rozważenie, czy W. S. jako projektant przedmiotowego budynku, mógł być autorem materiału dowodowego oceniającego zgodność z prawem realizowanej inwestycji (art. 84 § 2 k.p.a.).
Wydanym przy ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], z dnia [...].2003r., znak [...] na podstawie art. 7, 77 i 123 k.p.a. w zw. z 81 c ust. 1 art. 80 ust. 2 pkt 1, 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane - nałożono na inwestorów M. J. i M. K. obowiązek przedłożenia analizy odległości między budynkami za względu na zapewnienie wymaganego oświetlenia naturalnego, nasłonecznienia niektórych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz zachowania odległości przeciwpożarowych, w terminie do dnia [...] .2003r.
Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], z dnia [...] .2003r., znak [...], na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, 83 ust. 1 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane oraz art. 123 k.p.a. - orzeczono o natychmiastowym wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy tym obiekcie oraz zobowiązano inwestorów do zabezpieczenia terenu budowy zgodnie z wymogami BHP.
Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], z dnia [...].2003r., [...], na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 art. 81 ust. 2, art.,83 ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane oraz art. 104 k.p.a. - orzeczono, że nie nakłada się inwestorów M.J. i M. K. obowiązków wykonania określonych czynności przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obr. 12, przy ul. [...] w [...], w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
W osnowie decyzji poinformowano nadto, że podlega ona wykonaniu, gdy stanie się ostateczna, a w celu wznowienia robót inwestor winien wystąpić do tego organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na ich wznowienie.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano na wydane przy ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowienie Nr [...] z dnia [...].2003r., mające na celu sprawdzenie, czy nie zostały naruszone przepisy art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, oraz na fakt przedłożenia w jego wykonaniu przez inwestorów [...].2003r. stosownego opracowania , w postaci "Analizy wysokości przesłania i nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych", wykonanej przez E. W., legitymującego się uprawnieniami nr [...] nie będącego autorem projektu budowlanego. Czyniąc dalej na podstawie zebranego materiału dowodowych ustalenia oraz dokonując oceny prawnej stanu faktycznego wskazano na następujące okoliczności.
Przedmiotowe roboty budowlane były wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji Starosty z dnia [...] .2001 r, znak [...] o pozwoleniu na budowę, do których nie ma zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, lecz uwzględniony przy wydaniu decyzji art. 51 tej ustawy. Zgodnie z § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690), przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie wydano pozwolenie na budowę. Z powołanego wyżej opracowania sporządzonego przez osobę o odpowiednich kwalifikacjach wynika, że mimo zmiany najkrótszej odległości miedzy spornym budynkiem, a budynkiem przy ul. [...] ( wymiar z projektu zagospodarowania działki - k. 22 ) na 6,96 m ( wymiar ze szkicu pomiaru odległości kontrolnych od budynków istniejących do budynku nowego z dnia [...] .2002r., sporządzony przez geodetę uprawnionego J. K. - k. 87 ), są spełnione wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140 ) dotyczące :
-zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczenia przeznaczonego na stały pobyt ludzi (§ 13 rozporządzenia) - bowiem wysokość obliczeniowa obiektu zacieniającego wynosił h1 =10,20 m i jest mniejsza od odległości minimalnej L1=11,75 m, zapewnienia pokojowi mieszkalnemu wymaganego czasu nasłonecznienia 3 godzin w dniach równonocy ( § 60 rozporządzenia ) - bowiem sporządzona analiza wskazuje, że budynek nr 13 jest w pełni nasłoneczniony w godz. 7 – 11- tej w dniach równonocy ;
-ochrony przeciwpożarowej zgodnie z § 270 powołanego rozporządzenia -bowiem budynek ma zapewnioną ochronę przeciwpożarową jeżeli odległość od ściany budynku bez otworów okiennych zwróconej w stronę granicy jest nie mniejsza niż 3 m, a zgodnie z inwentaryzacją po wykonawczą sporządzona przez geodetę J.K. dnia [...] 2003r. faktyczna odległość spornego budynku od granicy z działką nr [...] obr. 12 wynosi 3,40 m ;
- bezpieczeństwa pożarowego wynikającego z § 271 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia
- bowiem najmniejsza odległość między spornym budynkiem, a budynkiem nr [...] przy ul. [...] wynosi w myśl powołanej wyżej inwentaryzacji powykonawczej 15,61 m.
Ponadto toku postępowania nie wykazano by zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich, przy czym strony pouczono o prawie zapoznania się z aktami i o możliwości złożenia oświadczenia.
Wskazując na treść art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wyjaśniono dalej, że w przedmiotowej sprawie dopuszczalne było jedynie wydanie decyzji określającej czynności, których wykonanie w terminie mogło doprowadzić do orzeczenia o pozwoleniu na wznowienie robót, jak również powołano się na prezentowany w komentarzy Becka - Prawo budowlane pogląd, zgodnie z którym art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1994r. dopuszcza jedynie możliwość wydania decyzji określającej czynności, których wykonanie w wyznaczonym terminie może doprowadzić do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych. Określenie w jednej decyzji zarówno czynności warunkujących wznowienie robót, jak i przesądzenie o tym wznowieniu byłoby naruszeniem ustawy.
Od powyższej decyzji wnieśli w terminie odwołanie M. R. i M. S. którzy zarzucając naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a., podnosili, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, pomimo wielu innych zaleceń organu drugiej instancji uzupełniono materiał jedynie o analizę nasłonecznienia, która bazuje na projekcie inwestycji niezgodnym co do formy oraz zakresu z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3.11.1998r., pomija podnoszoną przez skarżących już przy wydaniu decyzji wzizt kwestię niespełnienia warunku powierzchni normatywnej działki i zachowania minimalnej powierzchni biologiczne czynnej, jak również podkreślali iż w aktach sprawy znajduje się szereg opracowań zawierających różniące się od poprzednich wyliczenia odległości i wysokości.
Skarżący wskazywali też, że przesunięcie przedmiotowego budynku i zmniejszenie odległości w stosunku do budynku na działce przy ul., stojącego w linii zabudowy ich domu przy ul. [...], zmniejszyło także dystans i odległość do tego ostatniego, który jest w części drewniany, a w ten sposób naruszono normy przeciwpożarowe.
Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], z dnia [...] 2003r., znak [...], działając przez pełnomocnika adwokata M.G., złożyła w terminie także E. O., która domagała się w nim zmiany zaskarżonej decyzji poprzez nakazanie rozbiórki obiektu znajdującego się na działce nr [...], obr. 12 w [...] objętego niniejszym postępowaniem, lub o nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Skarżąca zarzucała naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 107 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego, nie wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i wydanie decyzji wadliwej, w uzasadnieniu której nie odniesiono się do poleceń określonych w decyzji z dnia [...].2003r. Skarżąca zarzucała ponadto rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1994r., w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 6 tej ustawy poprzez nieuwzględnienie ochrony interesu osób trzecich zakresie pozbawienia dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jak również rażące naruszenie art. 51 w zw. z art. 50 tej ustawy Prawa budowlanego z 1994r., polegające na bezzasadnym zaniechaniu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu, względnie nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy budynek został wykonany w sposób istotnie odbiegający od obowiązujących norm. Wskazywała na występujące sprzeczności w zgromadzonej dokumentacji geodezyjnej - których nie usunięto, na pominięcie faktu umiejscowienia we wznoszonym budynku okien w ścianie, której odległość od granicy z nieruchomością skarżącej jest mniejsza niż 4 m, na naruszenie praw osób trzecich z uwagi na wady nierzetelnie przygotowanego projektu architektonicznego - którego realizacja spowoduje powstanie budynku o kilkadziesiąt centymetrów wyższego, zacieniającego budynki sąsiednie, pozbawiającego je dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, jak równie na odstąpieniu od ustaleń miejscowego planu, co do minimalnej powierzchni normatywnej działki dla domu wolnostojącego przy istniejącej na nieruchomości zabudowie bliźniaczej, oraz minimalnej powierzchni biologiczne czynnej przy potencjalnej możliwości wykorzystywania budynku na pensjonat, z którym winna wiązać się stosowna liczba miejsc parkingowych. Uznając za bezsporne , że przedmiotowe roboty budowlane są prowadzone w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w obowiązujących przepisach, uwzględniając że już na etapie projektowania budynku dopuszczono się licznych nieścisłości i nieprawidłowości, w sytuacji gdy aktualnie odległość przedmiotowego budynku od budynku nr [...] zmniejszyła się z 10 m do 9,30 m, a od budynku nr [...] z 8 m do 6,96 m, choć nie zmieniono odległości od granic działek oraz wymiarów samego budynku, zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu lub do nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności, w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.
W aktach administracyjnych znajduje się kolejne złożone w terminie do wniesienia odwołania, tak zatytułowane pismo E.O. od decyzji z dnia [...].2003r.( bez podpisu skarżącej lub jej pełnomocnika ), w którym zawarto analogiczne zarzuty, jak również szczegółowe wskazania na niektóre wady projektu budowlanego oraz ostatniego opracowania, rzutujące na nieprawidłowość ustaleń w zakresie zapewnienia ochrony interesów osób trzecich, w tym dowolności przyjętej w ekspertyzie wysokości usytuowania dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego oraz rzeczywistego poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego.
Uczestnicy M. J. i M. K. w odpowiedzi na odwołania wskazywali na prawidłowość wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia.
Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13.08.2003r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.), a także art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. z 2003 r. Nr 80 poz. 718), po rozpatrzeniu odwołań M.R i M. S, E.O. i M. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] , z dnia [...] .2003r., znak [...]- utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano na fakt wszczęcie w przedmiotowej sprawie postępowania na wniosek E. O. oraz M.R i M.S., powołano się na stwierdzenia zawarte w protokole oględzin dnia [...].2002r., w myśl których odległość obiektu projektowanego, będącego w budowie od budynku nr [...] zamiast 10 m wynosiła 9,30 m, a jego odległość do narożnika budynku nr [...] , zamiast 8m - 7,10 m -co do pozostałych wymiarów budynku od granic, nie było uwag.
Wskazano następnie na wydane w postanowienie z [...].2002r. oraz dokonane ponownie dnia [...].2002r. oględziny, w trakcie których stwierdzono, że sporny budynek wykonany jest w stanie surowym otwartym do wysokości płyty nad parterem, jak również na kolejne postanowienia organu pierwszej instancji o wstrzymaniu robót budowlanych, na decyzję z dnia [...] .2002r. znak [...] i uchylająca ja decyzję z dnia [...] .2003r. znak [...], a także dwa kolejne postanowienia wydane przez organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Przytaczając dalej rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], z dnia [...] .2003r., znak [...] wskazując na fakt wniesienie odwołań przez M.R i M.S. , E.O. i M.G. - jako pełnomocnik E. O., po. dokonaniu kontroli postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji i wydanej decyzji, rozpatrując ponownie sprawę w tych granicach, stwierdzono że są one prawidłowe.
Wyjaśniono w tym zakresie, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obr. 12 przy [...], w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę - decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] .2001r., znak [...]. Z akt zgromadzonych w sprawie wynika, że powyższa decyzja została uchylona decyzją Wojewody z dnia [...].2002r, znak [...] w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obr. 12, a w tym zakresie orzeczono o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. 12 przy [...] wraz z przyłączem wodociągowo-kanalizacyjnym na działkach nr [...] i nr [...], obr. 12, przy [...]. Decyzją z dnia [...].2003r., znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...].2002r., znak [...]., zaś decyzją z dnia [...] .2003r., znak [...], w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ ten utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].2003r., znak [...] . W tym stanie rzeczy wszelkie żądania stron postępowania odnośnie nieprawidłowości dotyczących pozwolenia na budowę i projektu budowlanego spornego obiektu budowlanego zostały rozstrzygnięte powyższymi decyzjami , władnych w tym zakresie organów administracji publicznej, natomiast przedmiotem niniejszego postępowania są jedynie odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę, a nie korygowanie ewentualnych uchybień powstałych w trakcie wydawania pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 51 ust. pkt 2 ustawy Prawo Budowlanego organy nadzoru budowlanego mogą nakazać określone czynności mające na celu doprowadzenie prowadzonych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w przypadku, gdy odstępstwa od pozwolenia na budowę doprowadzaj ą do naruszenia obowiązującego przepisu prawa materialnego.
Wskazano dalej na opracowanie autorstwa E.W. z dnia [...] 2003 r., zatytułowane "Analiza wysokości przesłaniania i nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych i bezpieczeństwa pożarowego", przedłożone przez inwestora w wykonaniu obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...]2003r. nr [...], znak [...], z której wynika iż wysokość projektowanego budynku (hl) będzie wynosić 10,20 m, a wysokość ta liczona jest na podstawie § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powołując dalej treść § 13, § 60 tego rozporządzenia stwierdzono także, że z przedłożonego materiału dowodowego wynika, iż wskazane wyżej warunki zostały spełnione, a zatem nie ma podstaw w prawie materialnym do nakazania jakichkolwiek czynności w tym zakresie.
Odnośnie otworów okiennych wykonanych w ścianie wschodniej projektowanego budynku mieszkalnego wyjaśniono, że znajdują się one w projekcie spornego budynku - elewacja wschodnia ( k.- 108 ), zgodnie z którym są one wypełnione luksferami, co spełnia wymagania określone w § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Uznając również za spełnione wymogi działu VI rozdziału 7 tego rozporządzenia, w którym określono odległości między budynkami ze względu na ochronę przeciwpożarową wyjaśniono, że powyższe dotyczy odległości budowanego obiektu budowlanego w odniesieniu do budynków istniejących na sąsiednich działkach, tj. budynków nr [...] oraz nr [...] Zgodnie z pomiarem kontrolnym dokonanym przez geodetę uprawnionego J. K. w dniu [...] .2003r. ( k.- 131) odległość budynku będącego w trakcie realizacji od budynku nr [...] (wykonanego z materiałów rozprzestrzeniających ogień) wynosi 15,61 m.
Nie podzielając stanowisko strony skarżącej w zakresie przesłanek do stosowania w niniejszej sprawie art. 48 ustawy Prawo budowlane jako pozbawionego podstaw prawnych w występującym stanie faktycznym, mając na uwadze powyższe ustalenia uznano też, że brak było podstaw do nakazania czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego, że wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami prawa uzasadniało odmowę nakazania wskazanych wyżej czynności. Wyjaśniono również, że niniejszą decyzją zostaje zakończone postępowanie w sprawie odstępstw od pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji na obecnym etapie jej realizacji, przy czym inwestor chcąc przystąpić do kontynuowania przedmiotowej inwestycji winien zgodnie ustawą Prawo budowlane z 1994r. oraz z ustawą z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw wystąpić z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] .2003r., znak [...] złożono do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy, z zachowaniem ustawowego w terminu, dwie odrębne skargi. Pierwszą z nich - wniesioną przez E.O., zarejestrowano do sygn. akt IISA/Kr 2278/03 , zaś drugą pochodzącą od M. R. i M. R.S - do sygn. akt IISA/Kr 2305/03.
Zarządzeniem z dnia [...] .2006r., na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z.późn. zm. ) sprawę prowadzoną do sygn. akt IISA/Kr 2305/03 połączono do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia z zawisłą do sygn. akt IISA/Kr 2278/03 .
W obu skargach zawarto wnioski o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie stwierdzenie jej niezgodności z prawem oraz orzeczenie, co do skutków tej niezgodności, przy czym E. O.domagała się także zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania
W skargach zarzucano :
- rażącego naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego, nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, a także lakoniczne i nieprecyzyjne uzasadnienie decyzji;
- rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy, polegającego na całkowicie nieuzasadnionym zaniechaniu zastosowania tego przepisu i w konsekwencji nieuwzględnieniu w toku postępowania przesłanki ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich;
- rażącego naruszenie art. 51 w zw. z art. 50 Prawa budowlanego z 1994 r., polegającego na błędnym zastosowaniu tych przepisów i w konsekwencji bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] .2003r., w sytuacji gdy przedmiotowy budynek został wykonany w sposób istotnie odbiegający od norm wyznaczonych przez przepisy prawa, gdy ta niezgodność została stwierdzona w toku postępowania;
- rażące naruszenie regulacji miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego w zakresie, w jakim ustanawiał wymóg zachowania 65% powierzchni biologicznie czynnej oraz minimalnej powierzchni działki budowlanej dla nowoprojektowanego budynku wolnostojącego przy istniejącej na nieruchomości zabudowie bliźniaczej.
W uzasadnieniach obu skarg zawarto argumentację podnoszoną uprzednio w odwołaniach, ze wskazaniem dodatkowo na nie wyjaśnienie również przez organ drugiej instancji istotnych w sprawie okoliczności oraz wydanie zaskarżonej decyzji, która narusza prawo.
W odpowiedziach na skargi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o ich oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, podkreślając nadto bezzasadność zarzutów dotyczących jej uzasadnienia, w którym szczegółowo odniesiono się do wszystkich kwestii podnoszonych w odwołaniach.
Uczestnicy M.J. i M.K. wnosili o oddalenie skarg jako bezzasadnych, wskazując brak podstaw do uwzględnienia w ramach niniejszego postępowania zarzutów dotyczących odnoszących się do zatwierdzonego w ramach innego postępowania projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę, a także spełnienie wszelkich dotyczących interesów osób trzecich wymogów pomimo odstępstwa w usytuowaniu budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.)
Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a. ). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. -następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze treść opisanych wyżej orzeczeń, okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania, skargi w niniejszej sprawie należy uznać za zasadne z uwagi na skuteczność niektórych podnoszonych w nich zarzutów, a także w związku z wystąpieniem dalszych, niewskazywanych w nich uchybień , które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoczynając rozważania w pierwszej kolejności należy wskazać, że nie funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]2002r., znak [...], która słusznie została uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] .2003r., znak [...] z podanych w niej przyczyn związanych z naruszeniem przepisów postępowania. O ile w decyzji organu odwoławczego prawidłowo wskazuje się jako podstawę materialnoprawną orzekania w niniejszej sprawie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, o tyle budzi zastrzeżenia niedostrzeżenie błędów w stosowaniu przez organ pierwszej instancji tej regulacji, co jednakże pozostaje bez wpływu na ówczesne wystąpienie przesłanego do wydania rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym. Błędny te - o których mowa niżej -popełnione zostały również w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] , z dnia [...].2003r., znak [...], wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy oraz występują także w zaskarżonej decyzji.
Szczegółowe rozważania co do prawidłowości wydanych w sprawie orzeczeń oraz dotyczące zasadności niektórych zarzutów skarg należy poprzedzić pewnymi ogólnymi wskazaniami dotyczącymi stosowania przepisów powołanych przez organ pierwszej i drugiej instancji w osnowie orzeczeń, bądź jako materialnoprawna podstawa rozstrzygnięcia, bądź też przy okazji oceny prawnej stanu faktycznego, co dotyczy stwierdzonego braku podstaw do stosowania art. 48 Prawa budowlanego. W tym zakresie podkreślenia wymaga , że zarówno art. 48, jak i art. 50 i 51 Prawa budowlanego dotyczą samowoli budowlanej, lecz o zróżnicowanym charakterze. Eksponując li tylko niektóre odmienności w zakresie ich stosowania należy wskazać, że w przypadku art. 48 chodzi o zignorowanie przez inwestora władczych uprawnień organów budowlanych do oceny w zakresie zgodności z prawem zamierzenia inwestycyjnego oraz udzielenia formalnej zgody na jego realizację. W przypadkach określonych w przepisach art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 Prawa budowlanego, chodzi natomiast jedynie o samowolne odstępstwa od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę tego rodzaju, że nie mogą one zostać zakwalifikowane jako budowa poza warunkami uzyskanego pozwolenia i zatwierdzonym projektem, zaś ratio legis tych regulacji ma na celu wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia budowanego obiektu do stanu zgodnego z warunkami określonymi w przepisach prawa, przez wydanie w zależności od okoliczności - nakazu zaniechania dalszych robót bądź rozbiórki obiektu lub jego części albo nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, przy określeniu termin wykonania tych czynności.
Zarówno treść zawiadomień skarżących o samowoli budowlanej z daty [...].2002r., czy wydanych w toku postępowania i niezaskarżonych postanowień, jak również ustaleń dokonanych przez organy nadzoru budowlanego w decyzjach, które nie były uprzednio oraz nie są kwestionowane w skargach, pozwala uznać za bezsporne, że przedmiotowe roboty budowlane na działce nr [...], obr. 12 przy [...] wykonywane były przez inwestorów na podstawie decyzji Starosty nr [...]z dnia [...].2001r., znak [...], uchylonej decyzją Wojewody z dnia [...].2002r, znak [...] w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. 12, który w tym zakresie orzekł o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obr. 12 przy [...] wraz z przyłączem wodociągowo-kanalizacyjnym na działkach nr [...] i nr [...] obr. 12, przy [...]. Ta ostateczna decyzja w okresie trwania postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie została wzruszona przez stwierdzenie jej nieważności , przy czym skarżący nie twierdzą, by skutek taki nastąpił w innym trybie. Za bezsporne z uwzględnieniem tych samych okoliczności należy również uznać, że naruszenie warunków określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym oraz pozwoleniu na budowę dotyczyło usytuowania przedmiotowego budynku w obrębie tej samej działki, na której w myśl decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę miał zostać wzniesiony, a także iż postępowanie administracyjne w tej sprawie wszczęto przed zakończeniem budowy.
Słusznie zatem wskazano w zaskarżonej decyzji, na brak podstaw do stosowania art. 48 prawa budowlanego , tak w brzemieniu obowiązującym do dnia chwili wejścia w życie ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 718), jak i po tej dacie, bowiem samowola budowlana w niniejszej sprawie nie polegała na wznoszeniu obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Uznając za prawidłowe przyjęcie za podstawę orzekania art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane należy mieć na uwadze dokonaną przed wydaniem zaskarżonej decyzji zmianę stanu prawnego - w tym brzmienia art. 50 i 51 Prawa budowlanego, przez wyżej powołaną ustawą z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (tekst jednolity Dz. U. z tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126, z późn. zm. ). Ustawa ta jednakże w art. 7 ust. l stanowi o dalszym stosowaniu dotychczasowych przepisów do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, a niezakończonych decyzją ostateczną - z zastrzeżeniem ust. 2, który nie odnosi się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, a dotyczy możliwości legalizacji w określonych wypadkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. l
Treść art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z kolejnymi zmianami do daty wejścia w życie wprowadzonych ustawą z dnia 27.03.2003r. ) w brzmieniu branym pod uwagę w niniejszej sprawie jest następująca :
Art. 50. 1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub
3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach.
2. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy:
1) podać przyczynę wstrzymania robót,
2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.
3. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych podlega wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
4. Postanowienie o wstrzymaniu robót traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, jeżeli w tym terminie nie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 51 ust. 1.
5. Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie;
Art. 51. 1. Przed upływem terminu, o którym mowa w art 50 ust. 4,
właściwy organ wydaje decyzję:
1) nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo
2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności, la. Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
2. W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części.
3. W przypadku wykonywania robót budowlanych, polegających na rozbiórce obiektu lub jego części, właściwy organ w decyzji, o której mowa w ust. 2, może nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
4. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
W orzecznictwie występują rozbieżności dotyczące wykładni oraz stosowania wyżej wskazanych przepisów, które nie dotyczą jednak poruszanego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], z dnia [...].2003r., znak [...] z powołaniem się na komentarz zagadnienia rozstrzygania o pozwoleniu na wznowienie przez inwestora robót budowlanych odrębną decyzją, a powyższe wynika wprost z brzmienia art. 51 ust. 1 a Prawa budowlanego .
Przy rozbieżności orzecznictwa, nie budzi zastrzeżeń okoliczność kolejnego wydawania przez organy nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie postanowień w trybie art. 50 tej ustawy po upływie dwumiesięcznego terminu obowiązywania uprzednio orzeczonego nakazu wstrzymania robót budowlanych. Odmienne pogląd - co do dopuszczalności wydania w toku sprawy tylko jednego postanowienia z art. 50 Prawa budowlanego - nie znajduje uzasadnienia w treści tego przepisu , który nie przewiduje takiego zakazu, nie koresponduje z regulacją zawartą w Kodeksie postępowania administracyjnego odnośnie wszczęcia postępowania, terminów i formy załatwienia sprawy - w tym przesłanek umorzenia postępowania, a także z przewidzianym w art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego obowiązkiem organów nadzoru budowlanego odpowiedniego stosowania art. 51 ust. 1-3 do wybudowanego już obiektu budowlanego, uwzględniając brak tożsamości spraw dotyczących obiektów budowlanych będących w budowie i już zrealizowanych. Skutkiem niewydania w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych jest wyłącznie utrata jego ważności, a w konsekwencji szeroko rozumiana niemożność egzekwowania objętego nim zakazu, a także niedopuszczalność wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, którego to możliwości aktualizują się ponownie po wydaniu kolejnego postanowienia w trybie art. 50 tej ustawy.
Postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie w tym zakresie należy uznać zatem za prawidłowe , zaś analogiczna pozytywna ocena odnosi się do zachowania przewidzianego w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego terminu do wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 tej ustawy.
Przy rozbieżnych zapatrywaniach dotyczących podstawy prawnej nałożenia na inwestorów obowiązki w zakresie przedstawienia inwentaryzacji wykonanych robót lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz opinii do daty wprowadzenia takiej możliwości przez stosowna zmianę art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego, Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznaję za błędne stosowanie w tym zakresie art. 81c ust. 2 i 4 Prawa budowlanego, jako dotyczących wyłącznie przypadków objętych hipotezą tych przepisów , do których należy tylko powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.
Organ pierwszej instancji nakładając na inwestorów przy ponownym rozpatrzeniu sprawy obowiązek przedstawienia w nim wskazanej ekspertyzy stosował powołując art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego stosował zatem niewłaściwe przepisy, przy czym uchybienie to nie jest jednak istotne z punktu jego wpływu na wynik sprawy, zważywszy iż wydawane postanowienie było zaskarżalne, nie zostało strony przez strony zakwestionowane, zaś w efekcie jego realizacji doszło do zebrania stosownego materiału .
W zakresie wykładni art. 50 i 51 Prawa budowlanego należy nadto zwrócić uwagę, że nie każde odstępstwo od warunków przewidzianych w pozwoleniu na budowę uzasadnia ich stosowanie , lecz tylko istotne odstąpienie - czego nie rozważono szerzej także przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, pomimo dokonania takiej właśnie kwalifikacji stanu faktycznego. W obu ostatnich decyzjach organu pierwszej i drugiej instancji nie odniesiono się też do zgłaszanego przez skarżących w toku postępowania żądania orzeczenia rozbiórki przedmiotowego obiektu , które uwzględnienie mogło nastąpić nie tylko w trybie art. 48 Prawa budowlanego, lecz również na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Przez istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę należy w szczególności rozumieć odstąpienie naruszające przepisy, w tym techniczno-budowlane, obowiązujące Polskie Normy oraz odstąpienie zmieniające usytuowanie, przeznaczenie obiektu budowlanego lub warunki określone w art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane ( por. wyrok WSA w Warszawie z 14.10.2004r. IV SA 1396/03, zam. zb. LEX nr 164456 ). Stwierdzić należy ponadto, że nie istnieją podstawy do orzekania rozbiórki obiektu realizowanego z istotnymi odstępstwami od warunków przewidzianych w pozwoleniu na budowę, o ile jest możliwe doprowadzenie wykonywanych robót stanu zgodnego z prawem w drodze realizacji nałożonego na inwestora w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 obowiązku podjęcia służących powyższemu czynności w określonym terminie wraz z nałożonym w tym trybie obowiązkiem wystąpienia o pozwolenie na wznowienie robót. Pojęcie czynności, który obowiązek wykonania może nałożyć organ na inwestora w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie należy rozumieć szeroko, nie ograniczając go do czynności faktycznych polegających na wykonaniu określonych prac lub robót budowlanych.
Uznając w tym kontekście, że sygnalizowane wyżej naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia prawnego decyzji nie należą do mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie można jednakże zaakceptować innych uchybień popełnionych przy wydaniu zaskarżonego i poprzedzającego go rozstrzygnięcia , które takie znaczenie posiadają. Polegają one między innymi na naruszeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zasad wynikających z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji, co słusznie podnoszone jest w skargach.
O ile trafnie wskazuje organ odwoławczy na niedopuszczalność powtórnej oceny prawidłowości ustaleń dokonanych w odrębnych postępowaniu zakończonym ostateczną, a więc wiążącą decyzją o pozowaniu na budowę, w tym spełnienia wymogów wynikających z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy rozwiązań architektonicznych, konstrukcyjnych lub technologicznych przyjętych w zatwierdzonym projekcie budowlanym albo rzetelności uwzględnionych w nim pomiarów, także tych , które wpływających na nieruchomości sąsiednie, o tyle nie można uznać iż w sprawie niniejszej wzięto pod uwagę wszystkie podnoszone przez strony w toku postępowania kwestie , kto mogą i winny być przedmiotem niewadliwych ustaleń.
W tym zakresie budzi zastrzeżenia, że istotne dla wydanego rozstrzygnięcia ustalenia w zakresie usytuowania przedmiotowego obiektu budowlanego w relacji do budynków bezpośrednio z nim sąsiadujących, czynione są w obu decyzjach bez analizy całego materiału, w szczególności zgromadzonego przed uchyleniem pierwszej wydanej decyzji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego , zaś orzekając na podstawie opracowania E. W. z dnia 6.03.2003r. stanowiącego analizę wysokości przesłaniania oraz nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych i bezpieczeństwa pożarowego, czy pomiaru kontrolnego dokonanego przez geodetę uprawnionego J. K. w dniu [...] .2003r., nie przeprowadzono oceny tych dowodów , jak również nie odniesiono się w zaskarżonej decyzji do tak zasadniczych zarzutów odwołania, jak kwestia dowolności przyjętej w ekspertyzie wysokości usytuowania dolnej krawędzi najniżej położonych okien budynku przesłanianego oraz rzeczywistej wysokości poziomu najwyższej zacieniającej krawędzi obiektu przesłaniającego lub jego przesłaniającej części, jak również sprzeczności branych pod uwagę odległości w różnych dostępnych dowodach.
Nawet jeżeli prawidłowo wskazuje się na bezzasadność niektórych zarzutów skarg dotyczących podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, sygnalizowane wyżej uchybienia, przepisom postępowania nie pozwalają uznać za dostatecznie wykazane spełnienie przesłanek do stosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie orzeczenia nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, ku czemu zmierzaj ą skarżący.
Istotnym dla wyniku sprawy jest także naruszenie prawa materialnego i procesowego, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia co do istoty , które jest sprzeczne z brzmieniem podawanego jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 51 ust. 1 pk 2 Prawa budowlanego, bowiem nie orzeka o obowiązku podjęcie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie, ze wskazaniem terminu wykonania. Nie jest to też rozstrzygnięcie, które kończy postępowania w inny sposób ( art. 104 § 2 k.p.a. ), a prowadzi w konsekwencji do powstania naruszającej przepisy sytuacji, w której inwestor bez zamiennego projektu budowlanego jest uprawniony do dalszego prowadzenia robót budowlanych na podstawie dotychczasowego pozwolenia na budowę, odnośnie którego są spełnione przesłanki do jego uchylenia innym trybie na podstawie art. 36 a ust. 2 Prawa budowlanego, do momentu wydania stosownej decyzji przez organ architektoniczno - budowlany. Ponadto zamieszczenie w osnowie decyzji informacji o powinności inwestora dla wznowienia robót wystąpienia z takim wnioskiem , nie jest równoznaczne z nałożeniem na niego takiego obowiązku.
Tym istotnym uchybieniom towarzyszą też dalsze znaczące błędy proceduralne organu drugiej instancji w zakresie wykonania obowiązków z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 63 § 3 k.p.a. oraz art. 33 § 1 i 2-3 k.p.a, związane z rozpoznaniem odwołań E. O. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] .2003r.,znak [...], z których złożone przez nią osobiście nie zostało przez stroną podpisane, a do wniesionego przez adwokata M. G. nie dołączono pełnomocnictwa, którego brak w aktach administracyjnych organów pierwszej i drugiej instancji.
Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych. Wskazane wyżej naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, które zakwalifikowano jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie stanowią jednakże wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa oraz nie należą do kategorii innych skutkujących nieważnością aktu administracyjnego, o których mowa w art. 156 k.p.a., co powoduje nieistnienie podstaw do stosowania art. 145 § 1 pkt 2 lub 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 a i c p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. § 1 i 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło