II SA/Kr 228/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku uczestników postępowania Z. D. i S. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi I. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek Z. D. i S. D. o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowić dla Z. D. i S. D. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. W dniu [...] kwietnia 2008 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęło pismo uczestników postępowania Z. D. i S. D., w którym zawarto wniosek ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi I. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] roku nr: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie został złożony na urzędowym formularzu, wobec tego uczestnikom postępowania zostały przesłane formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem ich wypełnienia i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W dniu [...] czerwca 2008 roku do tut. sądu wpłynęły wnioski Z. D. i S. D. we właściwej formie. Z zakreślonego przez uczestników w rubryce 4 zakresu żądania wniosku wynika, że domagają się oni przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia kwalifikowanego pełnomocnika. Strony zawnioskowały, aby pełnomocnikiem w ich sprawie został radca prawny M. K. wykonujący zawód w Biurze "[...]" w R. przy ul. [...]. Z danych zawartych we wniosku wynika, że uczestnicy postępowania prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem D. D., uczniem Technikum [...] w S. Ich miesięczny dochód netto wynosi 1.547,50 zł i stanowi go renta Z. działek w wysokości 439,43 zł i renta S. D. w wysokości 1.108,07 zł. Syn uczestników nie osiąga dochodów. W skład majątku wnioskodawców wchodzi dom wielkości 9m x 9m, mieszkanie wielkości 60 m² do remontu, nieruchomość rolna wielkości 0,89 ha oraz "zaplecze gospodarcze" wielkości 5m x 10m. Nie dysponują oni zasobami pieniężnymi, jak również przedmiotami wartościowymi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy podnieśli, iż uzyskiwane w miesiącu dochody z trudem wystarczają na wyżywienie i leczenie. Z. D. i S. D. są rencistami, osobami schorowanymi. Na ich utrzymaniu pozostaje uczący się syn. Nie posiadają oni środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego i wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy - co do zasady - powinno obejmować przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie (do takich osób można zaliczyć m. in. bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia), które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stałe dochody. Po dokonaniu analizy sytuacji finansowej uczestników postępowania orzekający uznał, że uzasadnione jest częściowe przychylenie się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uzyskiwane w miesiącu dochody, przy uwzględnieniu zwiększonych wydatków na leczenie oraz utrzymanie syna pobierającego naukę, nie pozwalają na poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu rodziny D. Mając na uwadze powyższe orzekający przyznał wnioskodawcom prawo pomocy obejmujące ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. Zauważyć jednocześnie należy, iż skoro przesłanką uzasadniającą przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, którego domagają się uczestnicy postępowania, jest brak jakiegokolwiek dochodu - w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Zarówno Z. D., jak i S. D. pobierają bowiem stałe miesięczne dochody w łącznej wysokości netto 1.547,50 zł, którymi mogą swobodnie dysponować. Są oni także właścicielami majątku nieruchomego w postaci domu, mieszkania, nieruchomości rolnej oraz "zaplecza gospodarczego". Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia w całości wniosku uczestników postępowania o przyznanie prawa pomocy. Posiadane dochody pozwolą im, jeśli weźmie się pod uwagę fakt ustanowienia radcy prawnego z urzędu, na partycypowanie w pozostałych kosztach postępowania w sprawie. Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).