II SA/Kr 228/16
WyrokWSA w Krakowie2016-04-28
Skład orzekający: Mirosław Bator, Paweł Darmoń, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na zamurowaniu otworu okiennego w ścianie budynku, wykonane w sposób naruszający warunki zgłoszenia i przepisy techniczne, mogą być zakwalifikowane jako przebudowa, a jeśli tak, to jakie czynności naprawcze należy podjąć, aby doprowadzić je do stanu zgodnego z prawem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe uchybienia to brak wyjaśnienia przeznaczenia nieruchomości sąsiedniej, co jest istotne dla stosowania przepisów o sytuowaniu budynków od granicy, oraz wewnętrzna sprzeczność decyzji organu I instancji i brak jednoznacznego materiału dowodowego dla ustaleń organu II instancji. Sąd podkreślił, że prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest warunkiem zastosowania przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał S.O. zamurowanie otworu okiennego w budynku gospodarczo-składowym, uznając roboty budowlane za wykonane w sposób naruszający warunki zgłoszenia i przepisy techniczne, co stanowiło przebudowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i nakazał zamurowanie otworu drzwiowego. S.O. złożył skargę, twierdząc, że prace polegały na odtworzeniu stanu pierwotnego, a otwory istniały wcześniej. WSA w Krakowie uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenia proceduralne i brak wyjaśnienia stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego S.O. kwotę 987 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator (spr.) Sędziowie : WSA Paweł Darmoń WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 15 grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego S. O. kwotę 987 zł ( słownie: dziewięćset osiemdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z dnia 1 lipca 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 § 1 K.p.a. orzekł na rzecz S.O. nakaz zamurowania otworu okiennego w północnej ścianie budynku jako wykonanych w sposób naruszający warunki zgłoszenia oraz w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach. Jednocześnie organ określił termin wykonania wskazanego obowiązku na dzień 31 grudnia 2013 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego, ustalono, że na nieruchomości zlokalizowanej w P., działka nr [...] , będącej własnością S.O. znajduje się obiekt budowlany w postaci budynku inwentarsko-składowego (stodoły), w którym prowadzone są roboty budowlane polegające na: wymianie w ścianie północnej i części wschodniej wypełnienia ścian z deskowania na wypełnienie z kostki PGS; poszerzeniu, podniesieniu i wylaniu ław fundamentowych na głębokość ok. 80cm; wykonaniu w ścianie północnej dwóch otworów okiennych i jednego drzwiowego Inwestor, w dniu 9 kwietnia 2004 r. dokonał w organie administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na remoncie ścian zewnętrznych budynku stodoły i szopy. Organ do tego zgłoszenia nie wniósł sprzeciwu. W dniu 21 września 2015 r. przeprowadzono oględziny na przedmiotowej nieruchomości i ustalono, że roboty budowlane inwestor rozpoczął wykonywać we wrześniu 2005 r. i wykonuje je w sposób naruszający warunki zgłoszenia oraz przepisy techniczno – budowlane. W ścianie północnej wykonano dwa otwory okienne i jeden otwór drzwiowy. Ściana ta usytuowana jest w odległości około 1 m od granicy działki. Ponadto jednoznacznie ustalono fakt rozpoczęcia wykonywania przez inwestora fundamentów betonowych, dla posadowienia na nich ścian wypełniających z kostki PGS. Fundamenty te zawierają w swym obrysie starą substancję budowlaną w postaci podwaliny betonowo-kamienno-ceglanej, istniejącą pod podlegającymi wymianie ścianami deskowymi wypełniającymi. Fundamenty te mają szerokość około 38 cm oraz całkowitą wysokość około 110 – 120 cm. Opisane wyżej roboty zostały wykonane jedynie w ścianie północnej i części ściany wschodniej przedmiotowego budynku. Czynności kontrolne z dnia 16 maja 2007 r. potwierdziły stan zaawansowania robót opisany w protokole z dnia 21 września 2005 r. Wykonywanie wyżej opisanych robót wymaga uzyskania decyzji orzekającej o pozwoleniu na budowę ponieważ zakres wykonanych robót wskazuje, iż faktycznie wykonano przebudowę istniejącego obiektu, a nie jego remont. Wykonanie fundamentów oraz otworów okiennych i drzwiowych jednoznacznie wyklucza możliwość zakwalifikowania przedmiotowych robót, jako remontu, ponieważ nie jest to odtworzenie stanu pierwotnego. Zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego za przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W niniejszym wypadku nastąpiła zmiana parametrów technicznych przedmiotowego obiektu (wykonanie fundamentów), ale nie uległy zmianie jego parametry charakterystyczne, zatem wykonane roboty należy uznać za przebudowę. Prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, co wystąpiło w niniejszej sprawie, stanowi o wystąpieniu przesłanek z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W dniu 16 maja 2013 r. organ ponownie przeprowadził czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości. W wyniku czynności ustalono, że w trakcie poprzednich czynności kontrolnych nie opisano kratek wywiewnych umieszczonych w ścianie wschodniej. Obecny sposób użytkowania obiektu - w części południowej funkcja składowa do przechowywania płodów rolnych i opału, w części północnej (około 30% powierzchni użytkowej) funkcja gospodarcza do przechowywania narzędzi ogrodniczych, przyczepki lekkiej, prostych maszyn rolniczych. W stosunku do stanu faktycznego ustalonego podczas poprzednich czynności kontrolnych nastąpiła zmiana polegająca na tym, że w ścianie północnej otwory okienne zamurowano luksferami. Postanowieniem z dnia 27 maja 2013 r. organ wstrzymał wykonanie przedmiotowych robót. W niniejszej sprawie zamurowanie otworu drzwiowego w północnej ścianie przedmiotowego budynku doprowadzi wykonywane roboty do stanu zgodnego z prawem. Usytuowanie otworów okiennych w północnej ścianie w odległości około 1 m od granicy działki jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. § 12 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia stanowi, że budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Wobec powyższego organ orzekł jak powyżej wskazano.
Od tej decyzji odwołanie złożyła J.S. domagając się jej uchylenia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 15 grudnia 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał S.O. zamurowanie otworu drzwiowego usytuowanego w ścianie północnej (szczytowej) budynku gospodarczo – składowego, posadowionego na nieruchomości utworzonej z działki ewidencyjnej nr [...] w P. w terminie do 31 marca 2016 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że wykonany przez S.O. zakres robót należało zakwalifikować jako samowolną przebudowę obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego. Już tylko wykonanie przez inwestora otworów okiennych w elewacji budynku stanowiło o zmianie istotnych parametrów technicznych i użytkowych obiektu. W efekcie bowiem wykonania otworów okiennych doszło do zmiany ilości okien w budynku, a tym samym do zmiany cech użytkowych pomieszczeń, w których okna te zostały wykonane. Nadto przez fakt wybicia w zewnętrznej ścianie budynku otworów okiennych doszło do zmiany układu obciążeń w tejże ścianie. Także fakt wzmocnienia starych fundamentów poprzez ich poszerzenie i podniesienie w sposób oczywisty wpływa na wytrzymałość konstrukcji budynku, co świadczy o polepszeniu parametrów technicznych budynku w rozumieniu definicji przebudowy. Łącznie przedstawione okoliczności uprawniają do przyjęcia, że w analizowanym przypadku sporne roboty w zakresie nieobjętym zgłoszeniem należało zakwalifikować jako przebudowę w świetle ustawowej systematyki robót budowlanych. W tym miejscu organ wyjaśnił, że prawidłowości kwalifikacji robót jako przebudowy nie zmienia w żaden sposób akcentowany przez inwestora w toku sprawy fakt, iż w ścianie północnej budynku przed dokonaną przebudową istniały już wcześniej drzwi. Zakres samowolnych robót obejmował bowiem także inne roboty, które samodzielnie wypełniały znamiona przebudowy (wybicie otworów okiennych, wzmocnienie fundamentów) i uzasadniały interwencję organów nadzoru budowlanego. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę i na tę okoliczność, że podejmując decyzję o wymianie dotychczasowej ściany szczytowej budynku wykonanej z desek na ścianę murowaną inwestor wybudował w istocie od podstaw nową ścianę, w której ponownie wykonał nowy otwór drzwiowy, co obrazuje zdjęcie nr [...] wykonane w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 21 września 2005 r. Co istotne, w treści zgłoszenia zamiaru remontu obiektu z dnia 9 września 2004 r. dokonanego w Starostwie Powiatowym w O. inwestor nie zawarł informacji, że wymiana części ścian zewnętrznych budynku połączona będzie z wykonaniem nowych otworów okiennych lub odtworzeniem dotychczas istniejących otworów drzwiowych. Wyklucza to możliwość uznania, że ten nieujawniony przed organem administracji architektoniczne - budowlanej zakres robót związanych z wykonaniem otworów w tejże ścianie pozostawał legalny - jako objęty zgłoszeniem. Także kwestia legalności otworu drzwiowego istniejącego w drewnianej ścianie przed jej wymianą na murowaną pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Skoro bowiem w następstwie robót dotychczasowe wejście zostało unicestwione, a w to miejsce powstał nowy otwór drzwiowy choćby nawet w tym samym miejscu, to realizacja takiego zakresu robót wypełniającego znamiona przebudowy nie była zwolniona z reglamentacji przewidzianej ustawą Prawo budowlane i jak już wykazano wymagała pozyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, którego inwestor nie posiada. Oczywiście, także kwestia dopuszczalności wykonania nowego otworu drzwiowego w ścianie budynku w określonej jego lokalizacji względem granicy z nieruchomością sąsiednią wymagała odniesienia do przepisów obowiązujących w dacie realizacji tychże robót. Organ odwoławczy zaakceptował jako prawidłowy wdrożony przez organ I instancji tryb tzw. naprawczy likwidacji skutków stwierdzonej samowoli budowlanej z tym wszakże zastrzeżeniem, że w analizowanym przypadku doprowadzenie wykonanych samowolnie robót do stanu zgodnego z przepisami odbywa się w stosunku do robót już zakończonych, a nie jak przyjął organ I instancji - do pozostających w toku. Prowadzenie postępowania naprawczego w takim przypadku pozostaje jednakowoż dopuszczalne, albowiem uprawnia do tego organy nadzoru budowlanego dyspozycja art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Organ stwierdził, że część ze zdziałanych przez inwestora samowolnych robót budowlanych, obejmująca wykonanie nowych fundamentów, należało uznać za wykonane w sposób prawidłowy, nienaruszający bezwzględnie obowiązujących przepisów. W odniesieniu do tego spektrum robót, zdaniem WINB nie zachodziła potrzeba nakazywania inwestorowi wykonywania jakichkolwiek czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z przepisami. W stosunku natomiast do wykonanych samowolnie przez inwestora pozostałych robót, a to wykonanych w ścianie szczytowej budynku otworów okiennych oraz drzwiowego, zachodziła potrzeba przeprowadzenia pogłębionej analizy prawidłowości ich wykonania. Treść zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostaje w rażącej niespójności z uzasadnieniem decyzji organu I instancji w zakresie odnoszącym się do wyrażonego przez organ I instancji stanowiska co do sposobu doprowadzenia spornego budynku do stanu zgodnego z przepisami w następstwie jego samowolnej przebudowy, polegającej na wykonaniu spornych otworów. Oto bowiem, przedstawiając na łamach uzasadnienia własnej decyzji wyniki dokonanej analizy zgodności zrealizowanej przebudowy z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, organ I instancji zwrócił uwagę na fakt niezgodnego z prawem usytuowania drzwi i okien w północnej ścianie szczytowej analizowanego obiektu. Zgodzić się należy z organem I instancji, że przepis § 12 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia uzależnia umiejscowienie budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi na działce względem nieruchomości sąsiedniej od zachowania odległości 4 metrów pomiędzy obiektem a granicą działki sąsiedniej. Warto dodać, że przepis ten w zakresie odnoszącym się do lokalizacji ścian z otworami okiennymi lub drzwiowymi w sąsiedztwie z granicami nieruchomości sąsiednich nie doznaje żadnych wyjątków w dalszych przepisach rozporządzenia. W tej sytuacji, wykonanie przez inwestora nowych otworów okiennych i drzwiowego w ścianie szczytowej spornego obiektu, położnej -jak ustalił to organ I instancji i co nie jest kwestionowane przez strony - w odległości ok. 1 m od granicy z działką nr [...] naruszało wskazany przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Skoro w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 16 maja 2013 r. ustalone zostało, że wykonane otwory okienne zostały przez inwestora zamurowane luksferami, to należało uznać, że ta część robót - w świetle dyspozycji § 232 ust. 6 rozporządzenia, który dopuszcza wypełnienie otworów w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego materiałem przepuszczającym światło - została przez inwestora doprowadzona do stanu zgodnego z przepisami w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i nie zachodziła podstawa do nakazania ich zamurowania z użyciem innych materiałów budowlanych niż uczynił to inwestor. Jednocześnie należy mieć na uwadze, że w toku rzeczonej kontroli stwierdzono natomiast pozostawienie otworu drzwiowego w analizowanej ścianie szczytowej budynku. WINB podziela stanowisko organu I instancji wyrażone na łamach zaskarżonej decyzji, iż stan taki naruszał przywołany wyżej przepis § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, co uzasadniało nałożenie na inwestora obowiązku likwidacji także tego otworu w celu doprowadzenia samowolnych robót do stanu zgodnego z prawem. Jakkolwiek organ I instancji w motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia okoliczność tą dostrzegł, to stanowisko to w warstwie motywacyjnej nie koresponduje z treścią orzeczonego nakazu, który pozostaje niespójny z przytoczonymi wyżej okolicznościami sprawy, stwierdzonymi w toku kontroli. Biorąc pod uwagę powyższe, zaskarżone rozstrzygnięcie należało uznać za wadliwe w stopniu istotnym, powodującym konieczność jego modyfikacji po myśli art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Orzeczony przez PINB nakaz opiewa bowiem z jednej strony na roboty już wykonane (okna zostały zamurowane luksferami), z drugiej zaś - rozstrzygnięcie nie obejmuje istoty sprawy w zakresie doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem, tj. poprzez nałożenie na inwestora obowiązku zamurowania otworu drzwiowego, którego umiejscowienie narusza bezwzględnie obowiązujące przepisy. Treść uzasadnienia decyzji pozostaje w sprzeczności z jej rozstrzygnięciem, co narusza z kolei art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. Zatem w ustalonym stanie faktycznym sprawy organ nadzoru budowlanego zobligowany był do wydania decyzji o charakterze reformatoryjnym, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego.
Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S.O. domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 7 d Prawa budowlanego poprzez ich zastosowanie pomimo, że prace wykonane przez skarżącego podlegały jedynie na odtworzeniu stanu pierwotnego budynku przy użyciu innych materiałów niż pierwotnie zastosowane.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że wykonując prace budowlane wzmocnił również fundamenty budynku (podwaliny), co jest naturalną konsekwencją zmiany materiału budowlanego z drewnianych desek na pustaki. Otwory okienne (zabudowane obecnie luksferami) oraz otwór drzwiowy istniały już przed dokonaniem remontu. Skarżący wykonując prace objęte zgłoszeniem nie wybił nowego otworu drzwiowego, ale pozostawił już istniejący otwór drzwiowy. Wykonane przez skarżącego prace nie doprowadziły do zmiany konstrukcji budynku, którą stanowią drewniana więźba dachu wsparta na murowanych słupkach, które stoją na murowanych fundamentach. Skarżący wbrew twierdzeniom organu II instancji nie wykonał nowych fundamentów i nie wykonał otworu drzwiowego. Otwór drzwiowy istniał w stanie początkowym budynku. Nie sposób zgodzić się z organem, że fakt pozostawienia otworu drzwiowego w stanie w jakim był przed przystąpieniem do robót jest bez znaczenia. Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że otwór drzwiowy istniejący już w stanie początkowym budynku znajduje się metr od granicy z krajową drogą wewnętrzną, a nie jak twierdzi organ z działką o charakterze budowlanym.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej powoływana jako P.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.
Mając na względzie wyżej przedstawione warunki oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy naruszyły przepisy prawa procesowego w stopniu mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy art. 133 § 1 P.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wydanie prawidłowej decyzji powinno być zatem poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego i prawnego istotnego w sprawie, stosownie do treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W myśl art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), a ponadto oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.
Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że organy orzekające w rozpoznawanej sprawie nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku wynikającego z przytoczonych przepisów.
Rację ma skarżący, iż organy nie wyjaśniły przede wszystkim przeznaczenia nieruchomości sąsiadującej z północną ścianą budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania. Przepis ma który powołują się organy obu instancji tj.
§ 12 ust 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422) stanowi, iż jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:
1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy;
2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.
Regulacja ta dotyczy więc norm odległościowych sytuowanych budynków od granicy innych nieruchomości (działek) ale tylko tych których przeznaczenie jest budowlane. Budowlane przeznaczenie działki może wynikać wprost z zapisów o charakterze normatywnym tj. ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bądź w razie braku planu, z samego charakteru nieruchomości tj. w sytuacji kiedy taka działka nie jest objęta zakazem zabudowy np. z powodu jej rolniczego przeznaczenia czy zakazów wynikających z innych przepisów.
Organy kwestii tej nie zbadały, czym naruszyły przytoczone wyżej przepisy art. 7 i art. 77 K.p.a. w stopniu uzasadniającym eliminacje tych decyzji z obrotu prawnego.
Nie jest to jednak jedyne uchybienie organów obu instancji. Decyzja organu I instancji jest wewnętrznie sprzeczna. Nakazuje bowiem inwestorowi zamurowanie okien w północnej ścianie przedmiotowego budynku, po czym w uzasadnieniu ustala, że okna te są już zamurowane a doprowadzić do stanu zgodnego z prawem ma zamurowanie otworu drzwiowego.
Z kolei organ II instancji w oparciu o znajdującą się w aktach administracyjnych fotografię (k [...] ) ustala, iż cyt. "inwestor wymurował w istocie od podstaw nową ścianę w której ponownie wykonał nowy otwór drzwiowy". Po pierwsze materiał dowodowy na który powołuje się organ odwoławczy okoliczności takiej nie wykazuje, po drugie (niezależnie że okoliczność "ustalona" przez organ nie ma potwierdzenia w materiale dowodowym) z cytowanego zapisu wynika, iż zdaniem organu najpierw wykonano litą ścianę z trwałych (niedrewnianych materiałów) a następnie wykonano w niej otwór drzwiowy. Zdaniem sądu takie działanie inwestora byłoby nieracjonalne. Jeżeli więc okoliczności takie stanowić by miały faktyczną podstawę rozstrzygnięcia, ustalenia w tym zakresie musiały by mieć oparcie w nie budzącym wątpliwości materiale dowodowym którego, jak mowa o tym wyżej, brak.
Wskazane wyżej uchybienia wskazują, że postępowanie zakończone kwestionowanymi decyzjami przeprowadzone zostało z uchybieniem przepisów regulujących postępowanie dowodowe, w tym w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy nie zebrały materiału dowodowego umożliwiającego prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy a w zakresie w jakim powołany się na § 12 ust 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, (o ile prawdziwe są twierdzenia skarżącego o niebudowlanym charakterze działki sąsiadującej z w północną ścianą przedmiotowego budynku) dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu wpływającym na rozstrzygnięcie. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny orzekać mając na względzie związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzje organów administracji obu instancji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło