II SA/Kr 2280/02

WyrokWSA w Krakowie2005-04-05

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Grażyna Danielec, Dorota Dąbek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tymczasowe opuszczenie lokalu na czas remontu, przy jednoczesnym zachowaniu kluczy, pozostawieniu rzeczy i opłacaniu mediów, stanowi przesłankę do wymeldowania z pobytu stałego?
Ratio decidendi
Tymczasowe opuszczenie lokalu na czas remontu, przy jednoczesnym zachowaniu kluczy, pozostawieniu rzeczy osobistych i opłacaniu mediów, nie może być uznane za trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ administracji musi dokonać swobodnej, lecz nie dowolnej oceny materiału dowodowego, uwzględniając rzeczywiste okoliczności sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania H. i A. Ś. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...]. Organ I instancji odmówił wymeldowania, uznając, że opuszczenie lokalu było tymczasowe z powodu remontu. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o wymeldowaniu, uznając, że skarżący opuścili lokal na stałe i zamieszkali w innej miejscowości, a ich sporadyczne wizyty nie świadczą o zamieszkiwaniu. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Grażyna Danielec (spr) AWSA Dorota Dąbek Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2005 r sprawy ze skargi H.i A Ś. na decyzję Wojewody z dnia 22 lipca 2002 r , Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II orzeka , że uchylona decyzja nie może być wykonana Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 22 lipca 2002 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) po rozpatrzeniu odwołania M. J od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2002 r. Nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania H. i A. Ś z pobytu stałego, z budynku nr [...] przy ul.Uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu H. i A. Ś. z powyższego budynku. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że z wnioskiem o wymeldowanie H.i A. Ś.oraz M.Ś.wraz z małoletnimi dziećmi z budynku przy ul. [...] wystąpiła M. M. - administratorka niniejszej posesji, działająca imieniem właścicielki M. E.. Wniosek uzasadniła faktem, iż wyżej wymienione osoby nie posiadają żadnego tytułu prawnego do przebywania w przedmiotowym budynku jak również, że od dwóch lat w tym budynku nie zamieszkują, wskazując równocześnie jako miejsce ich przebywania budynek nr [...] w miejscowości [...] Następnie organ odwoławczy stwierdza, że organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wydał decyzję odmawiającą wymeldowania H. i A. Ś. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] z uwagi na to, że wyżej wymienione osoby wprawdzie nie zamieszkują w przedmiotowym budynku, z uwagi na trwający remont niniejszej posesji, to jednak posiadają klucze od lokalu a w nim również część swoich rzeczy a zatem opuszczenie lokalu nie nastąpiło w sposób trwały. Organ odwoławczy w wyniku rozpatrzenia odwołania M. M. pełnomocnika Pani M. J.uchylił zaskarżoną decyzję ze wskazaniem uzupełnienia materiału dowodowego poprzez ustalenie czy państwo H. i A. Ś. faktycznie opuścili miejsce pobytu stałego tylko na czas remontu i czy mają zamiar po zakończeniu tego remontu zamieszkać ponownie w powyższym budynku. Należało również wyjaśnić gdzie skoncentrowane jest ich centrum życiowe oraz gdzie zostały zdeponowane meble i rzeczy osobiste H. i A.Ś a także czy trwa remont całego budynku czy też tej części, w której mieścił się lokal, który zajmowały wyżej wymienione osoby. Organ I instancji uzupełnił prowadzone postępowanie i ponownie decyzją z dnia [...] 2002 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 cyt. na wstępie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych odmówił wymeldowania z pobytu stałego H. i A. Ś. z przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wyżej wymienione osoby nie zamieszkują w lokalu przy ul. [...], ale spowodowane jest to trwającym remontem przedmiotowego budynku. Wobec powyższego nie można uznać, iż nastąpiło jego opuszczenie. Ponownie decyzja zaskarżona została do Wojewody przez M.M. pełnomocnika M. J.- właścicielki budynku przy ul. [...]. Odwołująca się nie zgadza się z jej treścią. Podnosi, iż H..i A. Ś. nie posiadają żadnego tytułu prawnego do powyższego budynku jak również nie zamieszkują w tym budynku od [...] r. Wyjaśnia, iż rzeczy H. i A. S. przewiezione zostały za zgodą wyżej wymienionych do lokalu wskazanego przez nich bez zapewnienia, że jest to przeniesienie na okres remontu. Uważa, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pozwalające na wymeldowanie wyżej wymienionych osób z pobytu stałego. Organ odwoławczy rozpatrując niniejszą sprawę w wyniku złożonego odwołania odmiennie niż organ I instancji ocenił przesłankę opuszczenia miejsca pobytu stałego przez H. i A. S.. Organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż H.S.jest współwłaścicielką budynku mieszkalnego nr [...] w miejscowości [...] i w tym budynku zamieszkuje wraz z mężem i córką oraz wnukami. Nie jest zatem, zdaniem organu, prawdopodobne aby miejscem stałego pobytu wyżej wymienionych był budynek przy ul. [...], który opuścili jeszcze przed jego remontem. H. i A.Ś.podczas składania wyjaśnień przed organem I instancji w dniu [...] 2001 r. oraz w dniu [...] 2002 r. oświadczyli, iż wymeldują się z budynku przy ul. [...], jeśli Państwo E.uregulują należności związane z opuszczeniem przedmiotowego mieszkania. Słuchana do protokołu przed organem I instancji w dniu [...] 2002 r. H.Ś. oświadczyła, iż mieszkanie w budynku przy ul. [...] opuściła czasowo z uwagi na zły stan techniczny budynku oraz na trwający w tym budynku remont. W powyższym budynku była w [...] 2002 r. aby zabrać swoje rzeczy. Mieszka wraz z mężem w budynku nr [...] w miejscowości [...] i tam znajduje się ich centrum życiowe. Dom nr [...] w [...] stanowi współwłasność jej i jej córki M. K. po 1/2 udziałów każdej. Dodaje, iż po zakończeniu remontu budynku przy ul. [...] chciałaby wraz z mężem zamieszkać w tym budynku, ale nie podejmowali żadnych kroków w celu porozumienia się z właścicielką, co do ewentualnego ponownego zamieszkania. Wyjaśnienia A. Ś.nie różnią się od wyjaśnień jego żony H.Ś, z którymi to wyjaśnieniami wyżej wymieniony zgodził się w całości. Dodał jedynie, iż nie wie czy powróci po przeprowadzonym remoncie do wyżej wymienionego budynku, ale nie wyklucza takiej możliwości. M.M. -pełnomocnik M.E. kilkakrotnie do protokołu przed organem I instancji w trakcie toczącego się postępowania oświadczała, iż podtrzymuje wniosek o wymeldowanie H. i A. Ś. z lokalu przy ul. [...] albowiem wyżej wymienione osoby nie mieszkają przedmiotowym budynku od [...] roku. a ich sporadyczne wizyty w tym lokalu nie świadczą o ich zamieszkiwaniu. Dodała ponadto, iż Państwo Ś. posiadają dom w miejscowości [...], tam mieszkają i tam koncentruje się ich życie rodzinne. Natomiast dom przy ul. [...] z uwagi na zły stan techniczny nie nadaje się do zamieszkiwania, obecnie trwa w nim remont. Nie widzi też możliwości, aby H. i A. Ś. po zakończeniu remontu mogli zamieszkać w budynku przy ul. [...]. W przedmiotowej sprawie organ uznał, iż pomiędzy stronami istnieje konflikt o charakterze majątkowym, który to konflikt usiłują strony częściowo rozwiązać na gruncie przepisów meldunkowych. J Reasumując organ II instancji stwierdza, iż H. i A Ś nie przebywają w budynku przy ul. [...], opuścili przedmiotowy budynek i zamieszkali w budynku w miejscowości [...].Strony nie doszły też do porozumienia co do ewentualnego ponownego zamieszkiwania przez H. i A. Ś. po zakończeniu remontu w budynku przy ul.[...]. Dalej organ podnosi, że konsekwencją opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania jest wymeldowanie z tego lokalu. H. i A. Ś. opuścili budynek przy ul. [...] nie dopełniając obowiązku wymeldowania stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przepis ten stanowi, iż osoba, która opuszcza dotychczasowe miejsce pobytu stałego jest obowiązana wymeldować się z lokalu, który opuszcza najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jest to obowiązek ustawowy wynikający wprost wyżej wymienionego przepisu ustawy. Skoro Państwo H.i A. Ś. opuszczając powyższy lokal nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku meldunkowego organ administracji obowiązany był na wniosek M.M.-pełnomocnika właściciela budynku M. J.wydać decyzję o Ich wymeldowaniu. Wydając decyzję w kwestii wymeldowania organ bierze się pod uwagę stan faktyczny i prawny, jaki istnieje w dacie wydawania decyzji. Organ odwoławczy orzekł o wymeldowaniu Państwa H. i A. Ś. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] albowiem został spełniony warunek, który jest niezbędny do dokonania wymeldowania mianowicie; nastąpiło opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Organ odwoławczy rozpoznając niniejszą sprawę wziął również pod uwagę wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok (z dnia 27 maja 2002 r., Dz. U. z 2002 r., nr 78), w którym to wyroku stwierdzone zostało, że art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z Konstytucją RP. Z powyższego wynika, że do wymeldowania osoby z pobytu stałego potrzebny jest jedynie fakt opuszczenia lokalu bez obowiązku badania kwestii uprawnień osoby podlegającej wymeldowaniu albowiem instytucja zameldowania jest tylko czynnością materialno -techniczną polegającą na zarejestrowaniu faktycznego miejsce pobytu osoby. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli H. Ś. i A.Ś. Skarżący zarzucili naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżący opuścili przedmiotowy lokal w sposób trwały i nie mieszkają w nim, podczas gdy faktycznie opuścili lokal czasowo, na czas remontu, mają w nim swoje rzeczy i nadal ponoszą opłaty za prąd. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z mocy z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) do rozpoznania skargi wniesionej przed 1 stycznia 2004 r. właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji jako jedną z przesłanek do wymeldowania wskazuje opuszczenie miejsca pobytu stałego. Przez opuszczenie miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu należy rozumieć dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego. O opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy można zatem mówić jedynie wówczas, gdy z okoliczności sprawy wynika, że opuszczenie takie rzeczywiście miało miejsce i że było ono dobrowolne. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący opuścili przedmiotowy lokal, lecz jedynie na czas remontu, co podkreślali w toku całego postępowania i na co wskazuje ich zachowanie, a mianowicie pozostawili w przedmiotowym lokalu swoje rzeczy, mają klucze od tego lokalu, płacili za prąd. W związku z remontem rzeczy ich zostały przeniesione do innego miejsca, lecz nie do domu w [...], gdzie jak ustala organ II instancji, obecnie mieszkają, lecz do wynajętego pomieszczenia przy ul. [...]. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego trudno jest przyjąć, aby w sprawie zachodziła przesłanka konieczna do wymeldowania, określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a mianowicie dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Trafnie w związku z tym organ I instancji nie uznał nieobecności skarżących w lokalu, spowodowanej koniecznością opuszczenia tegoż na skutek remontu, jako opuszczenie lokalu. Z powyższych względów decyzja organu II instancji musiała ulec uchyleniu, celem ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 kpa. Ocena zebranego materiału dowodowego dokonana przez organ winna swobodna, lecz nie dowolna i nie mająca pokrycia w materiale dowodowym. Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 1 c) oraz art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło