II SA/Kr 2284/02
WyrokWSA w Krakowie2004-08-03
Skład orzekający: Wiesław Kisiel, Halina Jakubiec, Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można orzec o chorobie zawodowej, jeśli mimo narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy, nie stwierdzono u pracownika schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych?Ratio decidendi
Choroba zawodowa może zostać stwierdzona jedynie wówczas, gdy spełnione są dwa warunki: schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych, a ponadto musi być spowodowane działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Nawet jeśli ustalono, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, brak pozytywnego ustalenia, że stwierdzone u pracownika schorzenie jest chorobą zawodową z wykazu, uniemożliwia orzeczenie o chorobie zawodowej.Stan faktyczny
Skarżąca D. L. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej – alergicznego zapalenia błony śluzowej gardła i krtani. Organy administracji sanitarnej, opierając się na orzeczeniach lekarskich, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, wskazując na brak rozpoznania schorzenia z wykazu chorób zawodowych, mimo ustalenia narażenia na czynniki szkodliwe w środowisku pracy. Skarżąca zarzucała niedokładność badań lekarskich i nieuwzględnienie wszystkich czynników szkodliwych.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Dorota Dąbek (spr.) Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2004 r sprawy ze skargi D. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 25 lipca 2002 r Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala
Uzasadnienie.
Decyzją z dnia 25 lipca 2002r., nr [...] , [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2002r., Nr [...] , którą orzeczono o braku podstaw do stwierdzenia u D. L. choroby zawodowej wymienionej w poz. 6 wykazu stanowiącego załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wskazano, że warunkami koniecznymi do stwierdzenia choroby zawodowej są: rozpoznanie jednostki chorobowej figurującej w wykazie chorób zawodowych przez właściwą placówkę służby zdrowia i ustalenie jej związku przyczynowego z wykonywaną pracą. W przedmiotowej zaś sprawie brak było rozpoznania choroby zawodowej.
Z treścią tej decyzji nie zgodziła się D. L. podnosząc, że nie zgadza się z treścią orzeczeń lekarskich, które nie rozpoznały u niej alergicznego zapalenia błony śluzowej gardła i krtani, zarzucając, że w trakcie badań nie uwzględniono wszystkich czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Zarzuciła ponadto, że badanie laryngologiczne przeprowadzone było powierzchownie i niedokładnie, a badająca lekarka stwierdziła stan po usunięciu migdałków, tymczasem migdałki nie były usuwane.
W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji podniesiono, że zgodnie z przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, warunkiem niezbędnym do stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie choroby przez upoważnioną jednostkę służby zdrowia i ustalenie jej związku przyczynowego z wykonywaną pracą. W przedmiotowej sprawie zaś brak jest rozpoznania choroby zawodowej.
Wskazano, że w okresie [...].10.1971r. do [...].09.1981r. D. L. pracowała w P. G. S.A. w [...] w pełnym wymiarze czasu pracy i od [...].1981r. do [...].1986r. w wymiarze - etatu jako technik chemik w laboratorium zakładowym. Pracę wykonywała w kontakcie z odczynnikami chemicznymi, m.in. ze stężonymi kwasami: solnym, siarkowym, fluorowodorowym, octowym, azotowym, chlorowodorowym, wersenianem dwusodowym, wodorotlenkami sodowym i potasowym, amoniakiem i siarczanem miedzi, tiosiarczanem sodu.
Podniesiono także, że D. L. była dwukrotnie badana w kierunku chorób zawodowych przez właściwe placówki służby zdrowia. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] .2001r. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] po przeprowadzonych badaniach orzekł o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego zanikowego, przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołanych działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym i uczulającym. Rozpoznano natomiast przewlekłe proste zapalenie błony śluzowej gardła i krtani, niezawodowe.
Przeprowadzone w wyniku odwołania ponowne badania lekarskie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] również nie doprowadziły do rozpoznania występujących u D. L. schorzeń jako zawodowych. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] .2002r. wskazano, że badaniem laryngologicznym stwierdzono cechy przewlekłego prostego zapalenia błony śluzowej gardła i krtani. Stwierdzone schorzenie nie ma cech zapalenia alergicznego, bo nie stwierdzono eozynofilii w wymazach z błon śluzowych gardła i nosa, ponadto poziom niespecyficznych immunoglobulin IgE jest bardzo niski. Wobec tego słabo dodatni test z siarczanem miedzi występującym w środowisku pracy pozostaje bez znaczenia. Wyniki testów alergologicznych z pozostałymi substancjami specyficznymi dla zawodu (amoniak, kwas octowy, siarczan sodu, utrwalacz negatywów, wywoływacz negatywów, octan ołowiu, chlorek ołowiu, tlenek ołowiu, azotan srebra, 1% i 2% TRI, aceton) były ujemne.
W skierowanej do sądu administracyjnego skardze na powyższą decyzję D. L. zarzuciła niedokładność przeprowadzonych badań lekarskich. Podniosła również, że była badana w kierunku alergii, a nie drażniącego działania odczynników, z którymi się stykała. Zarzuciła także, że nie wykonano żadnych badań uwzględniających jej kontakt z roztworem amoniaku. Powtórzyła także zarzuty podnoszone wcześniej w odwołaniu, że lekarka badająca ją stwierdziła usunięcie migdałków, podczas gdy nigdy jej migdałków nie usuwano, a jedynie występuje u niej zanik migdałków.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że nieuzasadnione są zarzuty skargi dotyczące nie przeprowadzenia badań związanych z narażeniem na roztwór amoniaku, w karcie wypisowej z Instytutu przeprowadzającego badania podane są bowiem wyniki testów płatkowych z amoniakiem jako ujemne, co potwierdza, że badania te były wykonywane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył,co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga w niniejszej sprawie została złożona w 2002r., a więc przed dniem 1 stycznia 2004r. W konsekwencji podlega rozpoznaniu zgodnie z wyżej wskazaną zasadą.
W ocenie sądu złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do §1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr 65, poz. 294 z późn. zm.), "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Na pojęcie choroby zawodowej składają się zatem dwa elementy: istnienie schorzenia wymienionego w przedmiotowym wykazie, oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
W pozycji 6 wykazu chorób zawodowych wymieniono "przewlekły zanikowy, przerostowy i alergiczny nieżyt błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołany działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym i uczulającym ". Jeżeli zatem u danej osoby stwierdzone zostanie tego typu schorzenie spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, stanowi ono chorobę zawodową w rozumieniu cytowanych przepisów. W niniejszej sprawie przeprowadzone u D. L. dwukrotne badania lekarskie nie doprowadziły do stwierdzenia schorzenia stanowiącego tę chorobę zawodową. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] .2001r. [...] Ośrodek Medycyny Pracy w [...] orzekł o braku podstaw do rozpoznania przewlekłego zanikowego, przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołanych działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym i uczulającym, rozpoznając przewlekłe proste zapalenie błony śluzowej gardła i krtani. Także przeprowadzone w wyniku odwołania ponowne badania lekarskie w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] nie doprowadziły do rozpoznania występujących u D. L. schorzeń jako zawodowych. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] .2002r. wskazano, że badaniem laryngologicznym stwierdzono cechy przewlekłego prostego zapalenia błony śluzowej gardła i krtani. Stwierdzone schorzenie nie ma cech zapalenia alergicznego, bo nie stwierdzono eozynofilii w wymazach z błon śluzowych gardła i nosa, ponadto poziom niespecyficznych immunoglobulin IgE jest bardzo niski. Wobec tego słabo dodatni test z siarczanem miedzi występującym w środowisku pracy pozostaje bez znaczenia. Wyniki testów alergologicznych z pozostałymi substancjami specyficznymi dla zawodu (amoniak, kwas octowy, siarczan sodu, utrwalacz negatywów, wywoływacz negatywów, octan ołowiu, chlorek ołowiu, tlenek ołowiu, azotan srebra, 1% i 2% TRI, aceton) były ujemne.
Powyższe orzeczenia zostały wydane na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych i konsultacji przez zakłady służby zdrowia upoważnione do klinicznego rozpoznawania chorób zawodowych - zgodnie z § 7 cyt. wyżej Rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Orzekające w sprawie organy administracyjne uznały te orzeczenia lekarskie za wiarygodne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o istnieniu choroby zawodowej.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie administracyjne postępowanie wyjaśniające wykazało, że w środowisku pracy D. L. występowały czynniki szkodliwe dla zdrowia, skarżąca pracowała bowiem w kontakcie z odczynnikami chemicznymi, m.in. ze stężonymi kwasami: solnym, siarkowym, fluorowodorowym, octowym, azotowym, chlorowodorowym, wersenianem dwusodowym, wodorotlenkami sodowym i potasowym, amoniakiem i siarczanem miedzi, tiosiarczanem sodu. Ustalono zatem, że D. L. pracowała w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej. Szczególnie szkodliwe warunki pracy, na które zwraca uwagę skarżąca w swojej skardze, zostały przez organ uwzględnione zarówno przy rozpoznawaniu, jak i orzekaniu o chorobie zawodowej. Samo jednak występowanie czynników szkodliwych w środowisku pracy nie stanowi o rozpoznaniu i stwierdzeniu choroby zawodowej, występujące bowiem u osoby badanej schorzenia uważa się za choroby zawodowe, jeżeli są określone w wykazie chorób zawodowych i zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Tymczasem orzekające w niniejszej sprawie jednostki służby zdrowia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych nie rozpoznały u skarżącej schorzeń wymienionych w wykazie chorób zawodowych, wobec czego organy Inspekcji Sanitarnej nie miały podstaw do stwierdzenia tych chorób drogą decyzji administracyjnej.
W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przez organy administracyjne przeprowadzone w sposób prawidłowy, zgodnie z zasadami art. 7 i 77 kpa. Organy administracyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały zebrany materiał dowodowy, opierając swe rozstrzygnięcie na wiarygodnej opinii biegłych, zawierającej wyczerpujące i przekonywujące uzasadnienie. Orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są bowiem w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 §1 kpa (tak m.in. NSA w wyroku z 21 września 2001r., sygn. akt I S.A. 2870/00; z dnia 14 kwietnia 1999r., sygn. akt I S.A. 1931/98; z dnia 5 listopada 1998r., sygn. akt I S.A. 1200/98, LEX nr 45833) i jak każdy dowód winny być przez organ wszechstronnie ocenione, w granicach wskazanych w art. 80 kpa. W ocenie Sądu organ administracyjny w niniejszej sprawie ten obowiązek wypełnił należycie. Zaskarżona decyzja została w sposób prawidłowy uzasadniona. Organ wyjaśnił zarówno podstawy prawne, jak i faktyczne swojego rozstrzygnięcia.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że niezasadny jest zarzut skarżącej, iż badanie laryngologiczne było niedokładne, albowiem stwierdzono stan po wycięciu migdałków, podczas gdy u skarżącej występuje ich zanik. W karcie wypisowej Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...], w oparciu o którą następnie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] .2001r. stanowiące podstawę decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie, znalazło się bowiem stwierdzenie, że u skarżącej występuje "zanikowe, schowane za łukami migdałki podniebienne". Niezasadnym jest także podniesiony w skardze zarzut, że nie uwzględniono w prowadzonych badaniach narażenia na roztwór amoniaku. Wśród zawartych we wspomnianej karcie wypisowej wyników ważniejszych badań wykonanych podczas pobytu w Klinice, znajduje się m.in. wynik przeprowadzonych testów płatkowych dla amoniaku - ujemny. Badania te były zatem przeprowadzane.
Biorąc zatem pod uwagę treść § 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 z późn. zm.), z którego wynika, iż o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, należy stwierdzić, że mimo że w niniejszej sprawie doszło do ustalenia, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to ponieważ w niniejszej sprawie nie doszło do pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, prawidłowo organy Inspekcji Sanitarnej, działając na podstawie § 10 tego Rozporządzenia, wydały orzeczenia o nie stwierdzeniu choroby zawodowej.
Wobec powyższego przyjąć należy, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zapadła po należytym wyjaśnieniu sprawy. W ocenie Sądu nie doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też do naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu skarga została oddalona, w oparciu o 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło