II SA/Kr 2288/00
WyrokWSA w Krakowie2004-02-11
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Izabela Dobosz, Grażyna Danielec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do zbadania wszystkich potencjalnych podstaw przyznania uprawnień kombatanckich, nawet jeśli skarżący zgłasza nowy tytuł prawny po upływie terminu na składanie wniosków?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może powoływać się na termin składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich, jeśli weryfikowany kombatant, który uzyskał uprawnienia z tytułu utrwalania władzy ludowej, zgłasza w postępowaniu weryfikacyjnym okoliczności uzasadniające przyznanie uprawnień na innej podstawie prawnej. W takich przypadkach organ powinien przeprowadzić wyczerpujące postępowanie dowodowe.Stan faktyczny
Skarżący W.P. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uznano, że uzyskał je wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, a nie z tytułu walki z podziemiem. Skarżący kwestionował tę decyzję, twierdząc, że w okresie objętym decyzją pełnił służbę wojskową i brał udział w walkach z podziemiem, a także należał do Batalionów Chłopskich. Wniósł o rozszerzenie uprawnień na tej podstawie. Organ utrzymał w mocy swoją decyzję, uznając, że termin na składanie nowych wniosków upłynął.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA : Izabela Dobosz ( spr.) Grażyna Danielec Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 roku sprawy ze skargi W. P. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r. II zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego W. P. kwotę 10 zł (dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 11 IV 2000r, Nr [...] , wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r, Nr 142 poz. 950 ze zm. ) pozbawiono W.P . uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWID w K. decyzją z [...] 1985r z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej [...] VI . 1948 - [...] VIII 1948 i [...] X 1948 -[...] XII 1948r (łącznie 5 miesięcy , [...] ). W.P. w okresie zaliczonym przez b. ZBOWID jako działalność kombatancka pełnił służbę w WP, a z akt sprawy nie wynika, aby podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Ustalono, że uzyskał zatem uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej" co skutkuje obecnie pozbawieniem uprawnień. Stwierdzono, powołując się na orzecznictwo SN, że Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 cyt. ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Co do dokumentów dotyczących nowych uprawnień powołano się na termin 31. XII 1998r i art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W.P. wnosi o uchylenie niesprawiedliwej i krzywdzącej go decyzji. Wadliwie ustalono, że jest utrwalaczem władzy ludowej , gdyż jako żołnierz z poboru odbywał służbę wojskową w LWP, podczas której brał udział w walkach przeciwko reakcyjnemu podziemiu. W 1975r wystarczało to do przyznania uprawnień, choć miał inny - konspiracyjny tytuł. Należał bowiem do BCh od [...] 1943r, miał pseudonim "[...] ". Pismem z dnia [...] III 2000r zwrócił się do Urzędu o rozszerzenie uprawnień kombatanckich. Wnosi o zawieszenie postępowania weryfikacyjnego do czasu rozpoznania tego tytułu. Nie jest to bowiem wniosek nowy, w oparciu o art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, a jedynie oparcie kombatanctwa na innym tytule prawnym. Nie zgadza się z tym, że Urząd nie ma obowiązku badania wszystkich przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnień. W jego przypadku Urząd powinien tak uczynić, a nie powoływać się na bliżej nieokreślone orzecznictwo SN. Decyzja odbiera mu słusznie nabyte prawa i narusza zasadę sprawiedliwości społecznej.
Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 24 VIII 2000r Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 1997r, Nr 142 poz. 950 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z 11 IV 2000r. Powołano się na pismo CAW z [...] VIII 1995r i wykaz jednostek zwalczających w latach powojennych ugrupowania zbrojnego podziemia i stwierdzono, że ... Pułk KB W w latach 1948 - 1949 nie walczył z UPA ani Wehrwolfem. W.P. uzyskał zatem uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej, co skutkuje obecnie pozbawieniem ich go. Okoliczności dotyczące działalności w B.Ch. zdaniem organu nie mają wpływu na wynik sprawy, gdyż termin składania nowych wniosków upłynął 31 XII 1998r.
W skardze do NSA W.P. wnosi o uchylenie decyzji, która jego zdaniem narusza art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art. 7-9, 11-12, 75,77,80,107 § 3 kpa. Nie przeprowadzono wnikliwego postępowania dowodowego, a bezpodstawnie przyjęto , iż jest on "utrwalaczem władzy ludowej". Powołuje się na to, że odbywał służbę wojskową z poboru w LWP od [...]1948 do [...]1949 w .[...] Pułku KB W - B. .Powołuje się na wykaz MON ( poz. [...] ), z którego wynika, że Pułk ten od 1 I 1948 do 1 IX 1953 walczył z UPA, Wehrwolfem i innymi bandami zbrojnego podziemia. Jego wniosek nie jest nowym wnioskiem, a jedynie uzupełnieniem poprzedniego. Uważa zatem, że posiada tytuł do kombatanctwa oparty na art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty , o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002r ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a. ) sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed 1 I 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszej sprawie ) podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30 VIII 2002r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Argumenty podnoszone przez skarżącego co do konieczności przeanalizowania dokumentów dotyczących jego udziału w Batalionach Chłopskich są zasadne. Organ nie może powoływać się na art. 22 ust. 3 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r, Nr 142 poz. 950 ze zm.), ( notabene przepis ten został uznany wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 15 IV 2003r , sygn. akt SK 4/02, Dz. U. Nr 72 poz. 658 za sprzeczny z Konstytucją RP).
W tym przypadku zastosowanie ma uchwała 7 sędziów NSA z 3 XII 2001 r. ( sygn. akt OPS 11/01 ) stwierdzająca, iż "przewidziany art. 22 ust. 3 ustawy z 24 I 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r Nr 142 poz. 950 ze zm.) termin zastrzeżony do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich nie dotyczy sytuacji, gdy weryfikowany kombatant, który uzyskał uprawnienia kombatanckie, jako "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", zgłasza w postępowaniu weryfikacyjnym, prowadzonym także po dniu 31 grudnia 1998r, iż zachodzą okoliczności uzasadniające po jego stronie tytuł do uprawnień kombatanckich określony w ustawie".
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.o.p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 VIII 2002r ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 V 1995r o NSA ( Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97 § 2 cytowanej ustawy z 30 VIII 2002r przepisy wprowadzające.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło