II SA/Kr 230/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-05-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, WSA Krystyna Daniel, WSA Paweł Darmoń (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a postępowanie dotyczy ustalenia warunków zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że aby uzyskać status strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, wnioskodawca musi wykazać indywidualny interes prawny, odrębny od interesu wspólnoty mieszkaniowej, który ma umocowanie w konkretnej normie prawnej i pozostaje w bezpośrednim związku z postępowaniem. Samo zainteresowanie wynikiem postępowania (interes faktyczny), takie jak utrudnienia w dojeździe czy parkowaniu, nie jest wystarczające do uzyskania statusu strony.Stan faktyczny
Wnioskodawca W.M. złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, które dotyczyło skargi na decyzję o ustaleniu warunków zabudowy. Wnioskodawca jest właścicielem lokalu i garażu w budynku sąsiadującym z terenem planowanej inwestycji. Argumentował, że inwestycja stworzy utrudnienia w korzystaniu z infrastruktury komunikacyjno-parkingowej, pogorszy bezpieczeństwo i może wpłynąć na ochronę przeciwpożarową. Spółdzielnia mieszkaniowa, której zarządcą jest wnioskodawca, jest stroną skarżącą w sprawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek W.M. o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant : Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 r. wniosku W. M. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi [...] Spółdzielni Budowlano – Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić wniosek W. M. o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.
W.M. w piśmie z dnia 9 maja 2017 r. złożył wniosek "o przyznanie prawa strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego przy ul. [....] ". Na rozprawie w dniu [....] 2017 r. sprecyzował, że złożony wniosek dotyczy przyznania mu prawa strony w niniejszym postępowaniu sądowym w oparciu o argumenty przedstawione w tym wniosku oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Stosownie do art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." - udział w charakterze uczestnika w postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie.
Przesłanki dopuszczenia do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej w charakterze uczestnika są takie same jak przesłanki włączenia do kręgu stron postępowania administracyjnego tzn. posiadanie interesu prawnego w konkretnym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej.
Wnioskodawca wskazał, że posiada prawo własności wyodrębnionych mieszkania i garażu w budynku wielorodzinnym przy ul. [....] , położonym na działce [....] bezpośrednio przylegającej do terenu zamierzonej inwestycji. Zarządcą części wspólnych nieruchomości jest spółdzielnia mieszkaniowa [....] , (która jest stroną skarżącą w niniejszej sprawie). Własność wszystkich lokali w budynku przy ul. [....] została wyodrębniona, a zarząd nieruchomością wspólną jest wykonywany przez spółdzielnię w trybie ustawy o własności lokali, jako zarząd powierzony, a nie w trybie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Swój własny interes prawny wnioskodawca postrzega w tym, że zamierzona inwestycja stwarza duże utrudnienie, a nawet niebezpieczeństwo w korzystaniu z infrastruktury komunikacyjno-parkingowej.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji W.M. wywiódł szereg zastrzeżeń wobec planowanej inwestycji, m. in. dotyczących braku dostępu inwestycji do drogi publicznej, niewystarczającej obsługi komunikacyjnej (niewydolność istniejącej drogi wewnętrznej), likwidację istniejących obecnie miejsc parkingowych, pogorszenie stanu bezpieczeństwa w okolicy, brak możliwości zapewnienia ochrony przeciwpożarowej i "drastyczne przegęszczenie" .
W ocenie Sądu żadna ze wskazanych okoliczności nie uzasadnia przyjęcia, że wynik postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na częściach działek nr nr [....] [....] [....] obręb [....] przy ul. [....] w K. dotyczy zindywidualizowanego interesu prawnego wnioskodawcy.
Co do zasady to zarząd wspólnoty mieszkaniowej (w niniejszej sprawie wykonywany przez Spółdzielnię [....] w K. ) kieruje jej sprawami i reprezentuje ją na zewnątrz w sprawach związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną. Do tej kategorii spraw należy również uczestnictwo w charakterze strony w postępowaniach administracyjnych, w których źródłem interesu prawnego są uprawnienia właścicielskie względem nieruchomości wspólnej. Równocześnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie przyjmuje się, że warunkiem uzyskania przymiotu strony przez indywidualnego członka wspólnoty mieszkaniowej w sprawie, której przedmiotem jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy, jest wykazanie przez tegoż członka jego indywidualnego interesu prawnego, mającego umocowanie w określonej normie, odrębnego od interesu wspólnoty mieszkaniowej. Taki interes prawny musi być aktualny i realny, a swoje umocowanie znaleźć musi w konkretnej normie prawnej. Aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu – strony postępowania (wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., I OSK 2226/12, LEX nr 1356980).
W odróżnieniu od interesu prawnego, interes faktyczny polega na sytuacji w której podmiot jest zainteresowany wynikiem postępowania, jednakże "zainteresowanie" to nie znajduje oparcia w normie prawa powszechnie obowiązującego. Zdarzenia przyszłe lub niepewne nie stanowią o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony w postępowaniu administracyjnym.
W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę na specyfikę postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Z istoty decyzji o warunkach zabudowy wynika (art. 59, art. 61 oraz art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), że wydawana jest w przypadku braku na obszarze objętym wnioskiem obowiązującego planu miejscowego, dla zamierzonej zmiany zagospodarowania terenu polegającej na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Celem wydania tej decyzji jest ustalenie, czy zgodnie z obowiązującymi przepisami w ogóle jest możliwa realizacja wnioskowanego zamierzenia inwestycyjnego, a jeśli tak, to jakie będą jego dopuszczalne parametry. Osoba występująca z wnioskiem o wydanie takiej decyzji nie musi się legitymować żadnym tytułem prawnym do nieruchomości objętej wnioskiem, jak również decyzja ta – o ile zostanie wydana - nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.
Dopiero w następnym etapie procesu inwestycyjnego tj. w przypadku składania wniosku o pozwolenie na budowę, inwestor musi legitymować się tytułem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Także dopiero w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, krąg stron postępowania ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zatem dopiero w przypadku prowadzenia przez właściwy organ postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, dla ustalenia kręgu stron postępowania istotny jest obszar oddziaływania obiektu na nieruchomości sąsiednie.
W świetle przywołanych wyżej przepisów, stwierdzić należy że decyzja o warunkach zabudowy nie wpływa na żadne indywidualne prawo W.M. , które sankcjonowałoby jego (odrębny od spółdzielni) udział w charakterze strony w spornym postępowaniu. W szczególności legitymacja ta nie wynika z przepisów regulujących prawo własności. Decyzja o warunkach zabudowy nie ingeruje, bowiem w żaden sposób w odrębną własność lokalu przysługującą wnioskodawcy.
Takie okoliczności jak utrudnienie dojazdu do nieruchomości czy parkowania, pogorszenie stanu bezpieczeństwa w okolicy, brak możliwości zapewnienia ochrony przeciwpożarowej i "drastyczne przegęszczenie" mogą być, co najwyżej źródłem interesu faktycznego mieszkańców okolicznych nieruchomości, tym bardziej, że odnoszą się do wielu osób w takim samym zakresie. Aby być stroną postępowania administracyjnego i obecnie sądowoadministracyjnego wnioskodawca musiałby wykazać, że któryś z parametrów zabudowy wpływa na jego nieruchomość lokalową w sposób większy niż na lokale należące do innych członków wspólnoty mieszkaniowej. Takich okoliczności Sąd w niniejszej sprawie się nie dopatrzył.
Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane okoliczności należało oddalić wniosek W.M. o dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika - na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło