II SA/Kr 231/09

PostanowienieWSA w Krakowie2009-04-02

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa skarżącej, uwzględniająca stałe dochody, wydatki na utrzymanie, raty kredytów i inne zobowiązania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowym powinno być ograniczone do sytuacji, gdy poniesienie kosztów sądowych obiektywnie uniemożliwia stronie dalsze utrzymanie siebie i rodziny. W przypadku skarżącej D.G.-S. i E.G., pomimo przedstawionych wydatków, sąd uznał, że stałe dochody i brak wydatków o charakterze absolutnie koniecznym, a także istnienie zobowiązań cywilnoprawnych niebędących wydatkami koniecznymi, nie uzasadniają zwolnienia od kosztów sądowych. Natomiast w przypadku skarżącej G.K. sąd uznał, że jej sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał trzy wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych złożone przez skarżące D.G.-S., G.K. i E.G. w sprawach dotyczących skarg na decyzje Wojewody z dnia 10 grudnia 2008 r. odmawiające zwrotu nieruchomości. Skarżące przedstawiły swoje dochody i wydatki, w tym raty kredytów i koszty utrzymania. Sąd analizował, czy sytuacja finansowa każdej ze skarżących uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
Wobec D.G.-S. i E.G. postanowiono oddalić wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec G.K. postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.G.-S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 10 grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej D.G.-S. o zwolnienie od kosztów sądowych P O S T A N O W I E N I E Dnia 2 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 10 grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości p o s t a n a w i a zwolnic skarżącą G.K. od kosztów sądowych P O S T A N O W I E N I E Dnia 2 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia 10 grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej E.G. o zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 10 marca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej D.G-S. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2008 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej w wysokości [...] zł oraz świadczenie rentowe męża wysokości [...] zł. Według oświadczenia skarżąca nie posiada cennych rzeczy ruchomych ani nieruchomości. Mieszka z mężem w mieszkaniu komunalnym. Z przedstawionego zestawienia miesięcznych wydatków wynika, iż opłaty za czynsz, wodę, śmieci i ścieki wynoszą 740 zł, za prąd w okresie zimowym 390 zł a w okresie letnim 250 zł, za gaz 100 zł miesięcznie, telefon - 100 zł, internet- 60zł oraz opłata za bilet miesięczny Komunikacji Miejskiej- 90 zł. Skarżąca wyjaśniła również, iż spłaca wraz z mężem kredyty gotówkowe. Jej rata w [...] Banku wynosi 315 zł a męża 262 zł. Kredyty przeznaczone były na remont mieszkania. Oprócz tego do miesięcznych wydatków wchodzi również zakup leków za około 100 do 150 zł. Stosownie do treści art. 243 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz. 1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § l cyt. ustawy). W myśl art. 245 § l powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. W tym miejscu należy podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzić do wypadków, których zdobycie przez stronę środków na finansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania prawa pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznym utrzymania dla niej i jej rodziny. W przedmiotowej sprawie zarówno skarżąca jak i jej mąż posiadają stałe miesięczne dochody . Analizując przedstawione przez skarżącą zestawienie miesięcznych wydatków i odnosząc je do uzyskiwanych dochodów sąd uznał, iż poniesienie przez nią kosztów postępowania, które na obecnym jego etapie sprowadzają się do wpisu w wysokości 200 zł ( rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 24 grudnia 2003 r./ Nr 221, poz. 2193 z poz. zm. - § 2 ust.3 pkt 5 rozporządzenia), nie spowoduje uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla skarżącej i jej rodziny. Tym bardziej, iż w przedstawionym zestawieniu wydatków, o którym mowa powyżej znajdują się pozycje, które trudno uznać za wydatki konieczne ( telefon, internet) mające pierwszeństwo przed zobowiązaniami z tytułu kosztów sądowych. Odnosząc się natomiast do kwestii opłacanie przez skarżąca i jej męża rat kredytów należy podkreślić, że zobowiązania cywilnoprawne, w tym przypadku właśnie koszty regulowania rat kredytu nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W opinii Sądu strona decydując się na wszczęcie postępowania sądowego winna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności te okazały się niewystarczające może zwrócić się o pomoc do państwa. Skarżąc dysponująca stałym dochodem jest w stanie wygospodarować z domowego budżetu środki pieniężne umożliwiające wszczęcie postępowania sądowego. Fakt spłaty kredytu konsumenckiego, czy tez innych obciążeń nie mających charakteru wydatków koniecznych nie może zaważyć na ocenie istnienia po stronie skarżącej pozytywnych przesłanek przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § l, art. 244 § l, art. 245 § l i 2, art. 246 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). UZASADNIENIE W dniu 10 marca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej G.K. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2008 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu świadczenia rentowego wynosi [...]zł. Według oświadczenia skarżąca nie posiada cennych rzeczy ruchomych ani nieruchomości. Wynajmuje mieszkanie w prywatnej kamienicy. Z przedstawionego zestawienia miesięcznych wydatków wynika, iż skarżąca opłaca czynsz w wysokości 346 zł, prąd - 80 zł, butla gazowa - 40 zł miesięcznie, karta telefoniczna - 30 zł, węgiel - 1200 zł w ratach po 300 zł. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( prawo pomocy w zakresie całkowitym- art. 246 § l pkt l ustawy), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( prawo pomocy w zakresie częściowym - art. 246 § l pkt 2 ustawy). Sąd rozważając sytuacje materialną skarżącej w oparciu o wskazane dochody i zestawienie wydatków uznał, iż spełnia ona przesłanki określone w art. 246 § l pkt 2 uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § l, art. 244 § l, art. 245 § l i 2, art. 246 § l pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). UZASADNIENIE W dniu 10 marca 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej E.G. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2008 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...] zł. Według oświadczenia skarżąca nie posiada cennych rzeczy ruchomych ani nieruchomości. Mieszka w mieszkaniu komunalnym. Z przedstawionego zestawienia miesięcznych wydatków wynika, iż skarżąca ponosi opłaty za czynsz w wysokości 658 zł. za prąd — 66,53 zł, gaz - 145,35 zł ( co drugi miesiąc), telefon - 45 zł oraz lekarstwa - 90 zł. Instytucja przyznania prawa pomocy przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( prawo pomocy w zakresie całkowitym- art. 246 § l pkt l ustawy), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( prawo pomocy w zakresie częściowym - art. 246 § l pkt 2 ustawy). Jest ona wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie Sądu przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca dysponuje stałym miesięcznym dochodem, bez obciążeń. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, więc uzyskiwane środki pieniężne przeznacza tylko i wyłącznie na własne potrzeby. Uiszczenie przez skarżącą kosztów sądowych nie spowoduje uszczerbku utrzymania koniecznego. W tym miejscu należy podkreślić , iż strona która decyduje się na wszczęcie postępowania sądowego winna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero gdyby te oszczędności okazały się niewystarczające może zwrócić się o pomoc do państwa. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § l, art. 244 § l, art. 245 § l i 3, art. 246 § l pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło