II SA/Kr 231/11

Kraków, dnia 17 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Towarzystwa [...] w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 22 listopada 2010 roku Nr: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić wniosek. l Sygn. akt II SA/Kr 231/11 UZASADNIENIE W niniejszej sprawie skarżące stowarzyszenie Towarzystwo [...] w K. złożyło wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazano, że stowarzyszenie nie posiada środków finansowych umożliwiających uiszczenie opłaty sądowej. Stowarzyszenie nie jest organizacją nastawioną na zysk. Wszelkie środki finansowe, które znajdują się w dyspozycji stowarzyszenia są na bieżąco przeznaczane na realizację celów statutowych. Ponadto stowarzyszenie jest zainteresowane rozstrzygnięciem sprawy lokalizacji inwestycji będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowego ze względu na jej usytuowanie na terenach cennych przyrodniczo. Rozstrzygnięcie sprawy nie wpłynie jednak z żaden sposób na stan majątkowy wnioskującego stowarzyszenia. Z danych zawartych w oświadczeniu wynika, że stowarzyszenie prowadzi działalność w zakresie ochrony przyrody, ochrony środowiska, ochrony zwierząt, ochrony wartości kulturowych, pobudzania aktywności lokalnej oraz zwiększania społecznego udziału w podejmowaniu decyzji. Nie prowadzi ono działalności gospodarczej i nie posiada majątku trwałego. Przychody stowarzyszenia stanowią dotacje, darowizny i nawiązki sądowe. Dotacje te są w całości przeznaczone na realizację projektów i zadań bezpośrednio związanych z ochroną środowiska. Według oświadczenia o majątku i dochodach rok 2009 Towarzystwo zamknęło stratą w wysokości 2.714,06 zł. Wnioskodawca dysponuje rachunkiem bankowym w Banku [...] na którym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zgromadzone były środki w wysokości [...] zł. Ze złożonego rachunku zysku i strat za 201Or. wynika, że stowarzyszenie poniosło stratę w 201Or. w kwocie 4.961.43 zł, przy czym w tymże roku uzyskało ono przychody w kwocie 69.264,37 zł, w tym z dotacji celowych ze środków publicznych w kwocie 46.698,27 zł, ze świadczeń pieniężnych i nawiązek sądowych z wyroków sądowych w kwocie 8.230,80 zł, wpłat 1% podatku dochodowego od osób fizycznych 4.715,30 zł oraz pozostałe przychody 9.620,00 zł. W poprzednim roku przychody wynosiły 56.842,92 zł, a strata 2.714,06 zł. Postanowieniem z dnia 4 marca 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek. Strona skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, podnosząc w nim, iż zwolnienie od kosztów uzasadnione jest faktem, że prowadzi działalność społecznie użyteczną, a także rzeczywistym brakiem środków na pokrycie kosztów sądowych oraz brakiem możliwości uzyskania dodatkowych środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy podmiot ubiegający się o zwolnienie wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż stowarzyszenie nie wykazało tej przesłanki. Brak bieżących środków na koncie, a także wykazywanie straty nie uzasadniają w niniejszej sprawie zwolnienia strony skarżącej od kosztów sądowych. Przede wszystkim wnioskodawca coroczne osiąga przychody głównie z tzw. środków publicznych tj. dotacji celowych ze środków publicznych, ze świadczeń pieniężnych i nawiązek sądowych z wyroków sądowych, wpłat 1% podatku dochodowego od osób fizycznych. Przychody te nie są znikome ponieważ wynosiły: prawie 70.000 zł w roku 2010 oraz prawie 57.000 zł w roku 2009. W tym stanie rzeczy skoro stowarzyszenie, pomimo przewidzianych w swoim statucie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej - tejże nie prowadzi, lecz opiera się na dotacjach publicznych i dofinansowaniu z tzw. ofiarności publicznej, to w ocenie Sądu stowarzyszenie powinno we własnym zakresie ponosić niewielkie opłaty sądowe, ponieważ jednym z jego celów statutowych jest podejmowanie działań interwencyjnych na rzecz ochrony przyrody. Powyższy cel statutowy oznacza, że wnioskodawca powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia, jeśli opłata sądowa nie jest nadmierna. W niniejszej sprawie wpis sądowy w kwocie 500 zł, biorąc pod uwagę całość budżetu i wysokość przychodów nie stanowi kwoty na tyle wysokiej, aby jej wygospodarowanie czy też zaplanowanie było obiektywnie niemożliwe. Skoro strona .skarżąca decyduje się na prowadzenie spraw sądowych, to należy od niej wymagać zabezpieczenia niezbędnych środków na te cele, w tym brania pod uwagę ewentualności uczestnictwa w procesach sądowych związanych ze statutową działalnością i poczynienia koniecznych na ten cel oszczędności. Podnieść przy tym należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko do osób, czy też podmiotów pozostających w trudnej sytuacji materialnej. Co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. W powyższej sytuacji zwolnienie strony skarżącej od ponoszenia kosztów sądowych, przy obecnym finansowaniu jej działalności głównie ze środków publicznych, oznaczałoby dodatkowe przerzucenie ciężaru kosztów sądowych na budżet państwa, a w ostatecznym efekcie - na współobywateli, jako podatników, którzy już jak dotąd w wysokim stopniu finansują działalność stowarzyszenia. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę arf. 246 § 2 p.p.s.a.