II SA/Kr 231/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu P. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 grudnia 2025 r. znak SKO.OŚ/4170365/2025 w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne oddala sprzeciw Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 31 grudnia 2025 r. znak: SKO.OŚ/4170/365/2025 uchylono decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 7 sierpnia 2025 r. znak: WS-08.6222.138.2025.AK stanowiącą sprzeciw wobec zgłoszenia instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne [...] ([...]), zlokalizowanej przy ul. [...] w K. i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach: O. S.A. w W. złożyła wniosek obejmujący zgłoszenie instalacji wytwarzającej pole elektromagnetyczne, na podstawie art. 152 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 647 ze zm.). Prezydent Miasta Krakowa w decyzji z dnia 7 sierpnia 2025 r. zgłosił sprzeciw względem powyższego zgłoszenia. W uzasadnieniu ocenił, że instalacja przekracza wysokość, dla której nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia, określoną w art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418 ze zm., zwanej dalej: P.b.). Powyższe oznacza, że instalacja nie spełnia wymogów określonych w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa ochrony środowiska, co uzasadnia zgłoszenie sprzeciwu. Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie. Zarzuciła w nim naruszenie przepisów postępowania poprzez bezzasadne uznanie, że instalacja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę oraz wadliwe przyjęcie, że okoliczność ta może stanowić podstawę zgłoszenia sprzeciwu na podstawie Prawa ochrony środowiska. Kolegium podzieliło zarzuty odwołania i uchyliło zaskarżoną decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu przytoczono przepisy Prawa ochrony środowiska, w szczególności art. 152 oraz art. 76. Wyjaśniono, że w świetle tych przepisów sprzeciw jest wnoszony, jeżeli eksploatacja instalacji powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska albo instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. Podkreślono, że powyższy katalog przesłanek ma charakter enumeratywny. W ocenie Kolegium wniesienie sprzeciwu ze względu na brak pozwolenia na budowę nie ma oparcia w obowiązujących przepisach, nie jest to bowiem kwestia będąca przedmiotem niniejszego postępowania. Organ I instancji w ogóle natomiast nie zbadał kwestii środowiskowych, do czego był zobowiązany w świetle art. 152 cyt. ustawy. P. w K. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie sprzeciw od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia i zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.) od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Według art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 kpa (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Z cytowanego przepisu wynika, że podstawowym obowiązkiem sądu rozpoznającego sprzeciw od decyzji kasacyjnej jest ustalenie, czy w postępowaniu administracyjnym zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.). Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wynika z ww. przepisu, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji albo w przypadku istotnych braków postępowania wyjaśniającego, gdy jest możliwa zgoda stron na usunięcie nieprawidłowości w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 136 § 2 i 3 k.p.a. Z mocy art. 136 § 4 kpa - przepisów § 2 i 3 nie stosuje się tylko wtedy, jeżeli przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy byłoby nadmiernie utrudnione. Kasatoryjne rozstrzygnięcie może więc zapaść wyłącznie, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 kpa. Konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., II OSK 1427/16). Zasadą jest bowiem, że organ odwoławczy wydaje rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, co zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, natomiast odstępstwem od tej zasady jest, wynikające z omawianego przepisu, uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Podnieść również należy, że w świetle art. 138 § 2 k.p.a. konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, sąd powinien oceniać przez pryzmat przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w danej sprawie. W przedmiotowej sprawie znaczenie mają przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska. Art. 152 tej ustawy stanowi, że instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8 (ust. 1). Do rozpoczęcia eksploatacji instalacji nowo zbudowanej lub zmienionej w sposób istotny można przystąpić, jeżeli organ właściwy do przyjęcia zgłoszenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji (ust. 4). Ust. 4a stanowi z kolei, że sprzeciw, o którym mowa w ust. 4, jest wnoszony, jeżeli: 1) eksploatacja instalacji objętej zgłoszeniem powodowałaby przekroczenie standardów emisyjnych lub standardów jakości środowiska; 2) instalacja nie spełnia wymagań ochrony środowiska, o których mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2. Art. 76 ust. 2 stanowi, że wymaganiami ochrony środowiska dla nowo zbudowanego lub przebudowanego obiektu budowlanego, zespołu obiektów lub instalacji są: 1) wykonanie wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowisko; 2) zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji. Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie, zgodnie z którym brak podstaw prawnych by uznać, że organ ochrony środowiska ma kompetencje do badania, na etapie zgłoszenia do użytkowania (eksploatacji) instalacji, czy była ona objęta szeroko rozumianą tzw. zgodą budowlaną tj. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub podlegała zgłoszeniu. Kompetencji takiej nie sposób wywieść tak z brzmienia art. 152 pkt 4a jak też art. 76 ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2. Nie ma w nich mowy o badaniu legalności zgłoszonej instalacji, ale o konieczności weryfikacji tej instalacji, co do standardów emisyjnych lub jakości środowiska, kwestii spełnia przez nią wymagań ochrony środowiska, wykonania wymaganych przepisami lub określonych w decyzjach administracyjnych środków technicznych chroniących środowiskowo i zastosowanie odpowiednich rozwiązań technologicznych, wynikających z ustaw lub decyzji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1210/25, wyroki NSA z 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1287/09 i z dnia 28 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 1793/19). Z powyższego wynika, że tylko kwestie merytoryczne, związane ze stwierdzonymi uchybieniami, które zagrażają środowisku, uzasadniają zgłoszenie sprzeciwu względem zgłoszonej instalacji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 1246/25). W świetle powyższego, organ I instancji bezzasadnie zgłosił sprzeciw w postępowaniu mającym na celu ochronę środowiska ze względu na dostrzeżone uchybienia wynikające z braku zgody budowlanej. Z drugiej strony z uzasadnienia nie wynika, aby zbadał kwestie środowiskowe, które w świetle art. 152 ust. 4a w zw. z art. 76 ust. 2 pkt 1 i 2 cyt. ustawy powinny być zanalizowane w następstwie zgłoszenia instalacji. Decyzja organu I instancji została zatem słusznie uchylona wobec spełnienia przesłanek określonych w art. 138 k.p.a., gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W konsekwencji Sąd oddalił sprzeciw na zasadzie art. 151a § 2 p.p.s.a.