II SA/Kr 2310/00
WyrokWSA w Krakowie2004-02-25
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Halina Jakubiec, Izabela Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich osobę, która w przeszłości pełniła służbę w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego, mimo przedstawienia przez tę osobę dowodów na skierowanie do służby przez organizację niepodległościową (NSZ) w celu zdobycia informacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji. Organ nie zebrał wyczerpująco materiału dowodowego i nie rozpatrzył go należycie, a także nieprawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Sąd wskazał, że zgodnie z ustawą o kombatantach, służba w UB nie pozbawia uprawnień, jeśli osoba została skierowana do niej przez organizację niepodległościową w celu udzielenia jej pomocy. Okoliczności wskazujące na takie skierowanie i działalność na rzecz NSZ wymagały ponownej analizy.Stan faktyczny
T.P. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z uwagi na pełnienie służby w PUBP i WUBP. T.P. odwołał się, podnosząc, że należał do NSZ, a do UB został skierowany przez tę organizację w celu zdobycia informacji i nie szkodził walczącym o niepodległość. Organ utrzymał decyzję w mocy, uznając brak dowodów na skierowanie przez organizację niepodległościową. T.P. złożył skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o kombatantach oraz brak wnikliwego postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 lutego 2004r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie : WSA Halina Jakubiec NSA Izabela Dobosz (spr) Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2004r sprawy ze skargi T. P. na decyzję Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000 r, Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r, II. zasądza od Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz Z. P. kwotę 10 zł (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 10 kwietnia 2000r, Nr [...], wydaną na podstawie art.25 ust.2 pkt. 1 lit."a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit."a" ustawy z 24 l 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r , Nr 142 poz. 950 ze zm . ) pozbawiono T.P. uprawnień kombatanckich przyznanych z tytułu : wałki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...] IV 1945r do [...] XII 1947r przez ZW ZBOWiD w K. ( zaśw. Nr [...], łącznie [...] ). W toku postępowania weryfikacyjnego ustalono , że T.P. był zatrudniony w PUBP J. i WUBP K. , co obecnie skutkuje pozbawieniem uprawnień .
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T.P. i podnosi , że w czasie okupacji należał do NSZ ( na co przedłożył dowód -oświadczenie komendanta ). Nie mógł tego faktu podać starając się o uprawnienia kombatanckie. W UB nie wykonywał żadnych zadań śledczych i operacyjnych , ani też nie szkodził osobom prowadzącym walkę o niepodległość . Wstąpienie do UB było uzgodnione z organizacją NSZ ( o czym pisał już wcześniej do Urzędu ds. Kombatantów ). Chodziło o zdobycie informacji o mających wystąpić aresztowaniach członków NSZ , których zawczasu ostrzegano. Podaje też , że jego brat -członek AK zginał w 1945r zastrzelony przez żołnierzy Armii Czerwonej , a nadto podnosi , że jest człowiekiem chorym .
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów z 20 VII 2000r, Nr [...] wydaną na podstawie art.. 25 ust. 2 pkt. 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit."a" ustawy z 24 l 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 1997r, Nr 142 póz. 950 ze zm . ),oraz art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymano w mocy decyzję własną z 10 IV 2000r . Zdaniem organu T.P. nie przedstawił żadnych dokumentów , że do UB był skierowany przez organizację niepodległościową , albo też , że był przez nią zwerbowany . Powołano się też na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach ( upływ terminu do składania nowych wniosków ).
W skardze do NSA T.P. podnosi , że organ naruszył art. 7-9, 11-12 , 75, 77 , 60 , 107 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt. 1 lit. "a" ustawy o kombatantach ... w zw. z art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit. a tej ustawy . Urząd nie przeprowadził wnikliwego postępowania dowodowego. Bezpodstawnie uznał go za utrwalacza władzy ludowej . Przyznaje , że służył w PUBP w J. i WUBP w K. Powołuje się na dekret KRN , iż służba w UB była służbą w siłach zbrojnych LWP. Do UB został skierowany przez NSZ , którego był członkiem, co wykazał w toku postępowania. Uważa, że ma prawo do statusu kombatanta na podstawie art. 1 ust. 2 pkt. 3 i 6 ustawy o kombatantach.
Wnosi o przywrócenie mu terminu do wniesienia skargi , gdyż jest po 3 zawałach, cierpi na zaawansowaną chorobę Parkinsona. Jest inwalidą l grupy , całkowicie zależnym od drugich osób . Ma 80 lat i nie ma stałej opieki. Załącza zaświadczenie lekarskie .
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje :
Zgodnie z art 3 §1 ustawy z 30 VIII 2002r ( Dz. U.Nr 153 poz. 1270) prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie .Sprawy , w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 l 2004r i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszej sprawie ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 §1 ustawy z 30 VIII 2002r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm . )
Sadowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. . na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
Należy też stwierdzić , że uzasadnienie zaskarżonej , jak i utrzymanej w mocy decyzji K. U. d/s K. i O. R. nie jest zgodne z art. 107 §3 kpa.
Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego z 24 l 1991 r (t.j. Dz.U. z 1997 , Nr 142 poz. 950 ze zm . ) stwierdza, co prawda w art. 21 ust. 2 pkt. 4 lit."a" , iż uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie , która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona m.in. w strukturach UB , przepisu tego jednak nie stosuje się do osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy (art. 21 ust. 3 ).
Skarżący przedkładał dowody swojej działalności z NSZ ( ośw. W.S, ,k. [...] akt b. ZBOWiDu , pismo z [...] III 2002r k .[...] ). Podnosił też , że w PUBP służył w służbie wartowniczej i nie miał nic wspólnego z przesłuchiwaniami i aresztowaniami. W trakcie postępowania przed NSA dołączył kolejne oświadczenie W.S. z [...] IX 2000r , w którym tenże dowódca stwierdza , że T.P. wstąpił do PUBP w J. z upoważnienia NSZ oraz celem przekazywania wiadomości o czynnościach operacyjnych podejmowanych przez funkcjonariuszy PUBP wobec członków organizacji ( k. [...] akt sądowych ) .Okoliczności , o których powyżej mowa , jak również dokument KW Policji w K. z [...] III 2000r ( k.[...] ) należy w toku dalszego postępowania przeanalizować ponownie , w razie potrzeby sięgając do akt personalnych skarżącego. Wspomniany dokument z [...] III 2000r stwierdza bowiem , że T.P. został dyscyplinarnie zwolniony bez odszkodowania za zatajenie faktu przynależności do organizacji NSZ
*
w czasie okupacji, a także, że w jego aktach personalnych brak informacji o walkach z formacjami zbrojnego podziemia niepodległościowego.
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" ustawy z 30 VIII 2002r p.o.p.p.s.a.( Dz.U. Nr 153 poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 V 1995r o NSA (Dz.U. Nr 74 ppz. 368 ze zm . ) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z 30 VIII 2002r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm .).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło