II SA/Kr 232/01

WyrokWSA w Krakowie2005-01-17

Skład orzekający: Stanisław Biernat, Izabela Dobosz, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która pełniła służbę wojskową w okresie powojennym w jednostce zwalczającej podziemie, może uzyskać uprawnienia kombatanckie na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, jeśli okres tej służby przypada na czas po 30 czerwca 1947 r. i dotyczy utrwalania władzy ludowej?
Ratio decidendi
Skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie służby wojskowej w okresie od czerwca 1948 r. do lipca 1950 r. w jednostce zwalczającej reakcyjne podziemie. Jednakże, zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, uprawnienia te mogą być przyznane wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Ponieważ służba skarżącego przypadała na okres po 30 czerwca 1947 r. i dotyczyła utrwalania władzy ludowej, organ prawidłowo pozbawił go tych uprawnień.
Stan faktyczny
Skarżący S. C. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uznano, że uzyskał je wyłącznie z tytułu służby wojskowej w latach 1948-1950 w jednostce zwalczającej podziemie, co zostało zakwalifikowane jako działalność na rzecz utrwalania władzy ludowej. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że brał udział w walkach z UPA i innymi formacjami zbrojnymi, a jego służba nie była związana z utrwalaniem władzy ludowej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy pierwszą decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o kombatantach.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie : NSA Izabela Dobosz ( spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2005r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].07.2000 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm. ) pozbawiono S. C. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...].09.1986 r. z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej [...].06.1948 r. -[...].08.1948 r. i [...].10.1948 - [...].10.1948 r. ( łącznie 2 miesiące; legitymacja ZBOWiD nr [...] ). Jak ustalono na podstawie akt b. ZBOWiDu S. C. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim, a z akt sprawy nie wynika, że podczas tej służby brał udział w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. Wobec powyższego przyjęto, iż uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co skutkuje obecnie ich pozbawieniem. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż organ nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i 4 cytowanej ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. C. uważa, że wadliwe jest ustalenie, iż jego tytuł kombatanctwa opiera się na uczestnictwie w tzw. "utrwalaniu władzy ludowej", gdyż odbywał służę wojskową z poboru w [...] Pułku KBW w B. w okresie od [...].05.1948 r. do [...].08.1950 r. W czasie służby walczył z UPA w B. i wschodnich rejonach województwa [...]. Powołuje się na wykaz MON ( poz. 159 ) oraz wnosi o zasięgnięcie informacji w [...] - R. Podstawą prawną jego kombatanctwa jest art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach (...). Uważa, że decyzja nie spełnia wymogów art. 107 § 3 kpa, gdyż powołuje się na bliżej nieokreślone orzecznictwo Sądu Najwyższego. Nie zwalnia to organu od obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności istotnych w sprawie. Jest zdania, że Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył w decyzji art. 7 - 9, 11-12 oraz art. 75, 77, 80 i 107 § 3 kpa a nadto, że wydana decyzja pozbawiająca praw słusznie nabytych narusza zasadę sprawiedliwości społecznej i przepisy Konstytucji RP o szczególnej opiece nad kombatantami. Dlatego wnosi o uchylenie decyzji i przywrócenie mu odebranych uprawnień kombatanckich. Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 6.12.2000 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną z [...].07.2000 r. Organ stwierdził, że S. C. otrzymał uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia WKU B. z [...].02.1986 r. potwierdzającego pełnienie służby w LWP od [...].06.1948 r. do [...].07.1950 r. w tym w jednostce wojskowej, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem. Powołano się na pismo [...] z [...].08.1995 r. Nr [...] i wykaz jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia, z którego wynika, że [...] Pułk KBW ( gdzie pełnił służbę S. C. ) w latach 1948 - 1950 zwalczał NSZ, AK i bandy rabunkowe. Oznacza to, że zainteresowany uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalenia władzy ludowej w ramach służby w LWP pełnionej po 30.06.1947 r., co skutkuje obecnie pozbawieniem ich go. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. C. wnosi o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Urzędowi ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zarzuca, że Urząd dopuścił się naruszenia art. 7 - 9, 11-12, 75, 77, 80 i 107 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (... ), gdyż bezpodstawnie uznano go za "utrwalacza władzy ludowej", gdy tymczasem odbywał służbę wojskową z poboru w okresie od [...].05.1948 r. do [...].08.1950 r. w [...] Pułku KBW - m. p B., na co nie miał żadnego wpływu. Bezpodstawne jest ustalenie, że nie brał udziału w walkach z UPA, [...] i innymi bandami zbrojnego podziemia, o czym świadczy wykaz MON ( poz. 159 ) i dokumenty archiwalne z [...] -[...], których Urząd powinien zażądać. Uważa, że ma prawo do statusu kombatanta w oparciu o art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach ( ... ). Do skargi dołącza oświadczenia świadka E. B., z którym razem odbywał służbę wojskową. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. ( Dz. U. 153, poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p. o. p. p. s. a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Sądowa kontrola nie wykazała naruszenia prawa. Skarżący uzyskał uprawnienie kombatanckie w ZBOWiDzie za udział w walkach z reakcyjnym podziemiem od [...].06.1948 r. do [...].08.1948 r. i od [...].10.1948 r. do [...].10.1948 r. ( orzeczenie ZW ZBOWiD w K. z [...].09.1986 r. ( k. 5 akt administracyjnych ). Powołano się na zaświadczenie WKU - B. z [...].02.1986 r. z którego wynika, że S. C. pełnił służbę w LWP od [...].06.1948 r. do [...].07.1950 r., w tym w jednostce wojskowej, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem we wspomnianym wyżej okresie (k. 3 akt administracyjnych ). W deklaracji członkowskiej oraz w życiorysie S. C. pisze, że walczył z bandami w Puszczy [...] na B. ( k. 2 i 4 akt administracyjnych ). Informacje zatem o walkach z UPA pojawiły się dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i nie są poparte żadnym materiałem dowodowym. Prawda jest, iż [...] Pułk KBW B. z walczył z UPA, jednakże w 1947 r., a nie w 1948 r. w okresie, w którym służył w nim S. C. tj. w latach 1948 - 1950. [...] Pułk KBW zwalczał NSZ, AK, bandy rabunkowe ( wykaz jednostek KBW załączony do pisma [...] z [...].08.1995 r. nr [...], k. 16 akt administracyjnych ). W tej sytuacji Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych prawidłowo przyjął, iż skarżący jest osobą, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz. U. z 1997 r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) tj. iż uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" i wykonując dyspozycję zawartą w tym przepisie pozbawił S. C. uprawnień kombatanckich. Skarżący nie może zachować uprawnień w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy, gdyż pełnił służbę wojskową nie w okresie od [...].05.1945 r. do [...].06.1947 r., a później w latach 1948 - 1950. Dołączone do skargi oświadczenie świadka nie jest wystarczającym dowodem, który mógłby być przeciwwagą dla zebranego w toku postępowania i należycie zdaniem sądu ocenionego przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło