II SA/Kr 2324/01

WyrokWSA w Krakowie2005-07-12

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Tadeusz Woś, Andrzej Niecikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, powinien działać na podstawie art. 36a Prawa Budowlanego z 1994 r., czy też może zastosować art. 51 Prawa Budowlanego z 1994 r. poprzez nakazanie przedłożenia projektu budowlanego?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, stwierdzając istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, powinien działać na podstawie art. 36a Prawa Budowlanego z 1994 r., co wiąże się z koniecznością powiadomienia organu administracji architektoniczno-budowlanej w celu uzyskania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zastosowanie art. 51 Prawa Budowlanego z 1994 r. jest dopuszczalne dopiero po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę i ewentualnym umorzeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przez właściwy organ. Ponadto, nakaz przedłożenia projektu budowlanego musi być precyzyjny i uwzględniać zgodność stanu istniejącego ze stanem prawnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na przybliżeniu budynku mieszkalnego do granicy działki sąsiedniej, co stanowiło istotne odstępstwo od zatwierdzonego pozwolenia na budowę. Skarżąca B. T. sprzeciwiała się tym zmianom, twierdząc, że naruszają one jej prawo do słońca i światła naturalnego. Organy nadzoru budowlanego nakazały inwestorom przedłożenie projektu budowlanego wykonanego na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy wadliwie zastosowały przepisy Prawa Budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lipca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie NSA : Tadeusz Woś Andrzej Niecikowski / spr. / Protokolant : Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2005 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie wykonania czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej B. T. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia[...]2000 r. (znak:[...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T., działając na podstawie art. 51 ust. l pkt. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (Dz.U. nr.89 poz.414 z późn.zm.- obecnie tj. Dz.U. z 2003 r. nr.207 poz. 2016 -zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał K. S. i G. B. przedłożenie w terminie do [...] 2000 r., projekt budowlany budynku mieszkalnego realizowanego niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę a wykonany na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego. Odwołanie B. T. o tyle zostało uwzględnione, że i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] 2001r.(znak:[...]) uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej treści rozstrzygnięcia i nakazał inwestorom K. S. i G. B. przedłożyć w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w T. w terminie do dnia [...] 2001 r. projekt budowlany wykonany na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego, który to projekt winien być opracowany przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane a w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku w oznaczonym terminie zgodnie z art. 51 ust. 2 zostanie wydany nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórka obiektu lub jego części. W uzasadnieniu podniesiono co następuje: 1/ sprawa dotyczy budynku mieszkalnego bliźniaczego realizowanego na działce nr-1459 w Ł. na podstawie decyzji Starostwa Powiatowego w T. z dnia [...] 2000 r. (znak: [...]) o pozwoleniu na budowę, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody M. z dnia [...] 2000 r. (znak: [...]). Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale skarga do dnia wydania przedmiotowej decyzji nie została rozpoznana ale postanowieniem z dnia [...] 2000 r. Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał jej wykonanie. Przedmiotowy budynek został posadowiony na działce z odstępstwem polegającym na przybliżeniu budynku do granicy północnej tj. do działki nr 1460 która jest drogą prywatną, 2/ w dniu [...] 2000 r. organ I instancji przeprowadził oględziny na działce nr 1459 w Ł.i stwierdził, że na działce są wylane fundamenty pod przedmiotowy budynek. Odległości realizowanego budynku od granicy północnej wynoszą kolejno : 2,01 m, 1,62 m,.2,80 m co pozwoliło ustalić, że w porównaniu z zatwierdzonym projektem budynek przybliżono w narożniku płn. - wsch. o 29 cm uzyskując odległość od działki nr 1460 - 2,01 cm, zaś w narożniku płn zach. o 90 cm uzyskując odległość od działki nr 1460 - 2,80 m w stosunku do zatwierdzonego planu zagospodarowania działki. W dniu 6.07.2000 r. właścicielka działki nr 1460 – K. G., wyraziła zgodę na przybliżenie do jej nieruchomości realizowanego obiektu, 3/ w dniu [...] 2000 r. organ I instancji wydał postanowienie w trybie art. 50 ust. l pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., w którym wstrzymano roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego bliźniaczego na działce nr 1459, a następnie w dniu [...] 2000 r. wydał decyzję nakazującą inwestorom przedłożenie w siedzibie inspektoratu projektu budowlanego wykonanego na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego, będącą przedmiotem niniejszego postępowania, 4/ sprawa dotyczy zaistniałych odstępstw od pozwolenia na budowę polegających na przybliżeniu realizowanego budynku do granicy działki nr 1460, która jest drogą prywatną, a właściciel tej działki K. G. wyraziła pisemną zgodę na obecnie zrealizowane przybliżenie Odwołująca się B. T. nie wyraża zgody na omówione wyżej przybliżenie budynku do jej posesji i wywodzi, że " działka nr 1460 nie jest żadną działką tylko drogą w której to mam ok. 1,5 m pasa ziemi, co jest potwierdzone przez dwie komisje sądowe". Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] 2001 r. jedynym właścicielem działki nr 1460 jest K. G. Natomiast działka nr 1454 należy do B. T. i przylega do działki nr 1460. Wyrokiem z 2001 r. (sygn. akt P.11/2000 - Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 207) Trybunał Konstytucyjny uznał, że § 12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r., nr 15, poz. 140 ze zm.) w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt l Prawa budowlanego. Z dniem 16.03.2001 r. powyższy wymóg przestał obowiązywać. W obecnym stanie prawnym zgoda właściciela sąsiedniej działki na wybudowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w ust. 4 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m od granicy nie jest wymagana. Zatem w świetle tego wyroku dopuszcza się usytuowanie budynku w odległości mniejszej od 3,0 m a większej od 1,5 m od granicy działki sąsiedniej bez zgody jej właściciela. W przedmiotowej sprawie mimo, iż zgoda na przybliżenie budynku do granicy z działką sąsiednią nie jest wymagana - inwestor posiada taką zgodę, 5/ w aktach sprawy znajduje się uwierzytelniona kserokopia z dziennika budowy na której naniesiono rzeczywiste wymiary - odległość realizowanego budynku od budynku B. T. na działce nr 1454 - odległość ta wynosi 9,10 m oraz 10,70 m, a będąca w materiale dowodowym analiza zacienienia terenu "linijka słońca" wykonana przez osobę uprawnioną udowadnia, że nie występuje zacienianie posesji B. T. przez realizowany budynek mieszkalny. Zastrzeżenia odwołującej się, co do umieszczenia okien i balkonów w ścianach od strony działki nr 1454 zostały zbadane poprzez porównanie znajdującej się w aktach sprawy kserokopii zatwierdzonego projektu do realizacji z której wynika, iż w ścianie od strony działki B. T. nie ma przewidzianych otworów okiennych i drzwiowych. Balkony i wejścia są zgodne z zatwierdzonym projektem nie powodują naruszenia § 12 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła B. T. i nie precyzując żądania skargi, podniosła podobnie jak w odwołaniu, że dz. ewid. 1460 jest drogą dojazdową, co do której przysługuje jej prawo własności i z której korzysta. Inwestorzy mimo złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoczęli budowę a skarżąca nie może się zgodzić na tak olbrzymi budynek który pozbawi j ą słońca i światła naturalnego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § l ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270-w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo. Z ustaleń organu II instancji wynika, że w dniu [...] 2000 r. organ I instancji wydał postanowienie w trybie art. 50 ust. l pkt 3 Prawa Budowlanego z 1994 r., w którym wstrzymał roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego bliźniaczego na działce nr 1459. Czyli, że organ I instancji uznał, że roboty budowlane wykonywane były w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Zgodnie z art. 36a. Prawa Budowlanego z 1994 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę a w przypadku naruszenia powyższego, obowiązkiem właściwego organu było uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę. A wiec w przypadku stwierdzenia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było powiadomienie organu administracji architektoniczno-budowlanej o zaistniałej sytuacji, który to organ winien podjąć działania w oparciu o przepis art. 36 a Prawa Budowlanego z 1994 r. W art. 37 ust. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r., (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) ustawodawca postanowił, że rozpoczęcie lub wznowienie budowy, m.in. w przypadku, o którym mowa w art. 36a ust. 2, może nastąpić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu, skoro ustawodawca w sposób wyraźny nie przesądził (chodzi o stan prawny w chwili wydawania zaskarżonej decyzji), w jakim trybie należy doprowadzić do wydania tego nowego pozwolenia na budowę, przyjąć trzeba, że po uchyleniu pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a ust. 2, dopiero do sprawy będą miały zastosowanie przepisy art. 50 i 51. Tymczasem w sprawie niniejszej, nie podjęto żadnych działań w oparciu o przepis art. 36 "a" Prawa Budowlanego z 1994 r., podjęto natomiast działania w oparciu o art. 51 tego prawa. Przedmiotowa inwestycja realizowana była na podstawie decyzji Starosty Powiatowego w T. z dnia [...] 2000 r. (znak:[...]) o pozwoleniu na budowę, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...] 2000 r. (znak: [...] Wyrokiem z dnia [...] 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. w sprawie sygn. akt [...] uchylił obie powyższe decyzję. Tak więc, w chwili obecnej wydawanie decyzji w oparciu o art. 36 "a" Prawa Budowlanego z 1994 r. stało się bezcelowe, skoro decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, ale kwestia pozwolenia na budowę pozostaje nadal otwarta. Dalsze działanie organów nadzoru budowlanego uzależnione będzie od stanowiska organu administracji architektoniczno-budowlanej. Gdyby co dopiero wspomniany organ, umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, rzeczą organu nadzoru budowlanego będzie prowadzenie postępowania w oparciu o przepis art. 51 Prawa Budowlanego z 1994 r. Organ II instancji wydając decyzję reformatoryjną, podobnie zresztą jak organ I instancji, nakazał inwestorom K. S. i G. B. przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w T. w terminie do dnia [...] 2001 r. projektu budowlanego wykonanego na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego. Otóż tak sformułowany nakaz budzi największe zastrzeżenia z uwagi na jego małą precyzyjność. Cóż może bowiem znaczyć sformułowanie o projekcie budowlanym wykonanym "na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego''. Tak nieostre sformułowanie może oznaczać, że organ domaga się wykonania projektu "na podstawie inwentaryzacji stanu istniejącego" bez względu na zgodność stanu istniejącego ze stanem prawnym. Tymczasem art. 51 ust. l pkt. 2 Prawa Budowlanego z 1994 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji) zezwalał na nałożenie obowiązku "wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności". Co najwyżej więc, organ mógł nałożyć obowiązek przedłożenia projektu z uwzględnieniem stanu istniejącego (a nie na podstawie stanu istniejącego) o ile jest on zgodny ze stanem prawnym. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § l pkt.l lit. "c" oraz art.135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło