II SA/Kr 233/22
WyrokWSA w Krakowie2022-04-21
Skład orzekający: Piotr Fronc, Małgorzata Łoboz, Monika Niedźwiedź
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za usunięcie drzew powinno być ustalone na podstawie wartości pozyskanego drewna, czy kosztów zalesienia i pielęgnacji, a także czy organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawy o ochronie przyrody przy ustalaniu wysokości odszkodowania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego, w szczególności art. 83e ust. 3 ustawy o ochronie przyrody w zw. z art. 154 i art. 135 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Sądu, organy błędnie narzuciły biegłemu konkretną metodę szacowania odszkodowania, zamiast pozostawić wybór właściwej metody rzeczoznawcy majątkowemu, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia wysokości należnego odszkodowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odszkodowania za usunięcie 10 sztuk drzew olsza czarna z działki Pana K. P. na wniosek Firma A. Organ I instancji ustalił odszkodowanie w kwocie 141,35 zł, opierając się na wartości pozyskanego drewna. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że zastosowana metoda była prawidłowa. Pan K. P. zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie wysokości odszkodowania i zastosowanie niewłaściwej metody jego szacowania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono na rzecz K. P. zwrot kosztów postępowania w kwocie 200 złotych.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Kr 233/22 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. sygn. [...] w przedmiocie odszkodowania za usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza na rzecz K. P. 200 złotych (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją Wójta Z. z dnia 16 września 2021 r. znak [...] orzeczono o odszkodowaniu od Firma A., ul. [...], [...] na rzecz Pana K. P., właściciela działki nr [...] w miejscowości B. w kwocie 141, 35 złotych za usunięcie na wniosek Firma A 10 sztuk drzew, gatunku olsza czarna z w/w działki nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji streścił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. W szczególności wskazano, że przedmiotowa decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia przedmiotowej sprawy po uchyleniu uprzedniej decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 listopada 2020 r. sygn. [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że odszkodowanie powinno zostać ustalone w oparciu o wartość drewna pozyskanego po usunięciu drzew, a nie jak to określono w operacie szacunkowym i powtórzono w decyzji w oparciu o koszty zalesienia i pielęgnacji. Wobec powyższego pismem z dnia 14 maja 2021 r. zlecono "[...] Biuro Wycen K. C. i J. C. s.c. ustalenie wartości odszkodowania tą metodą. W dniu 26 lipca 2021 r. wpłynęła opinia biegłego, z której wynika, że wartość odszkodowania szacowana tą metodą wynosi 141, 35 złotych.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożył Pan K. P., podnosząc m.in., iż nie zgadza się z przyjętą metodą oszacowania wartości należnego mu odszkodowania. Wysokość ustalonego odszkodowania nie pozwala na zakup choćby jednego kubika drewna, gdy tymczasem w wyniku wycinki Firma A pozyskała 40 kubików drewna. Ustalone odszkodowanie powinno obejmować nie tylko wartość usuniętego drzewa lub krzewu, ale także koszty ich usunięcia z terenu nieruchomości, na której rosły, koszty zalesienia czy pielęgnacji drzewostanu. Ograniczenie możliwości szacowania wartości odszkodowania jedynie do wartości drewna pozyskanego po usunięciu go z nieruchomości jest sprzeczne z art. 135 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 83e ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Odwołujący się wskazał, że w decyzji Wójta Gminy Z. nie dokonano waloryzacji należnego odszkodowania o wysokość odsetek ustawowych liczonych od dnia usunięcia drzewa do dnia faktycznej zapłaty. Wójtowi Gminy Z. zarzucono także naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez wyliczenie wartości odszkodowania w oparciu o błędne ustalenia faktyczne oraz bezkrytyczne przyjęcie opinii rzeczoznawcy majątkowego, a w konsekwencji rozpatrzenie sprawy w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. W odwołaniu zawarto także zarzuty dotyczące wadliwości decyzji Wójta Gminy Z. zezwalającej na usunięcie przedmiotowych drzew.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Pana K. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Z. z dnia 16 września 2021 r. znak [...] orzekającą o odszkodowaniu od Firma A. na rzecz Pana K. P., właściciela działki nr [...] w miejscowości B. w kwocie 141, 35 złotych za usunięcie 10 sztuk drzew, gatunku olsza czarna z tej działki. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podkreślił, że istotą właściwego rozpatrzenia niniejszej sprawy jest orzeczenie o wartości drzew w oparciu o art. 135 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nakazuje on, by w odniesieniu m.in. do zadrzewień, jeżeli w drzewostanie znajdują się materiały użytkowe, szacuje się wartość drewna znajdującego się w tym drzewostanie. Dopiero w sytuacji, gdy w drzewostanie nie występuje materiał użytkowy lub wartość drewna, które może być pozyskane, jest niższa od kosztów zalesienia i pielęgnacji drzewostanu, szacuje się koszty zalesienia oraz koszty pielęgnacji drzewostanu do dnia wywłaszczenia. Zdaniem Kolegium w ustalonych okolicznościach należało brać pod uwagę tylko pierwszą hipotezę. Wobec zaleceń Kolegium zawartych w decyzji tego organu z dnia 30 listopada 2020 r. sygn. [...] Wójt Gminy Z. zlecił po raz kolejny biegłemu inż. K. C. z firma B wykonanie opinii ustalającej wysokość odszkodowania. Kolegium stwierdziło, że przedłożona opinia może stanowić podstawę do wydania decyzji o odszkodowaniu ponieważ spełnia wymagania wynikające z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności art. 154 ust. 1 tej ustawy. Z tego przepisu wynika, że wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny. Rzeczoznawca w operacie wskazał podstawę prawną oraz dokładnie opisał stan prawny i techniczno-użytkowy nieruchomości, zawarł informacje o usuniętych drzewach z obrębu Bosutów, w tym z działki należącej do Odwołującego się. Następnie na podstawie wizji w terenie ustalił, że na terenie przedmiotowej nieruchomości Spółka Firma A dokonała wycinki technicznej pasa drzew rosnącego pod linią wysokiego napięcia (110 kV). Biegły oparł się na wykazie drzew sporządzonym w 2016 r., wskazując, że usunięto 10 szt. drzew gatunku olsza czarna. Biegły dokonał przeliczenia miąższości grubizny drzew. Biegły wskazał, że możliwe do pozyskania sortymenty drzew, wskutek ich młodego wieku (25-35 lat), niewielkiej grubości pni i wysokości byłyby niskiej jakości. W związku z tym ustalona wartość odszkodowania ustalona została na kwotę 141, 35 złotych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało także w uzasadnieniu decyzji, że druga z metod ustalenia odszkodowania oparta na kosztach zalesienia nieruchomości i pielęgnacji drzew nie znajduje w sprawie zastosowania, albowiem przedmiotowe drzewa były samosiejkami rosnącymi bezpośrednio pod linią wysokiego napięcia.
Na powyższą decyzję skargę złożył Pan K. P.. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na naruszeniu prawdy obiektywnej przez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, brak wnikliwego zbadania sprawy i niedokonanie jego oceny w kontekście przepisów prawa materialnego znajdującego zastosowanie w sprawie, co doprowadziło do niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności i nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie ustalenia wartości szkody oraz ustalenia wysokości odszkodowania należnego Skarżącemu za usunięcie 10 sztuk drzew olsza czarna z działki nr [...], obr. B. , w rezultacie tych uchybień organ II instancji powinien był uchylić decyzję organu I instancji do ponownego rozpatrzenia. Dalej, Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. przez uznanie, że nieskorzystanie z inicjatywy dowodowej przez organ I instancji oraz brak dodatkowych, niezbędnych czynności dowodowych, jakie winny doprowadzić do sporządzenia pełnej listy usuniętych drzew i krzewów, nie stanowią naruszenia procedury i nie wywarły istotnego wpływu na wyczerpujące zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z ustaleniem rozmiaru szkody. Tymczasem w były to istotne naruszenia, które w konsekwencji doprowadziły do nieprawidłowego stosowania normy prawa materialnego przez organ I instancji oraz do przyjęcia błędnej metodologii wyliczenia wartości usuniętych drzew i krzewów. Zastosowano bowiem metodę sprzeczną z właściwymi przepisami ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami to jest z art. 135 ust. 5 tej ustawy. Skarżący zarzucił także naruszenie prawa materialnego to jest art. 83e ust. 1 i 3 w zw. z art. 83 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy drzewa objęte sentencją decyzji nie zagrażały funkcjonowaniu urządzeń energetycznych wobec czego zostały usunięte na podstawie nieistniejących przesłanek. Zarzucono także naruszenie art. 83e ust. 1 i 3 w zw. z art. 83 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 85 ust. 8 ustawy o ochronie przyrody oraz naruszenie przepisów obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 16 października 2007 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2008 przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie gdyż ustanowiony w sprawie biegły oparł wycenę jedynie na szczątkowej dokumentacji usuniętej roślinności opracowanej bez udziału Skarżącego, na potrzeby Firma A . czyli strony zainteresowanej obniżeniem wartości zieleni, z całkowitym pominięciem założeń prawa ochrony przyrody i kryterium usunięcia krzewów, za których to usunięcie w w/w obwieszczeniu przewiduje się dla 1 m˛ powierzchni pokrytej krzewami w wysokości 217, 32 za 1 m˛. W skardze podniesiono również naruszenie art. 83, 84 i 85 ustawy o ochronie przyrody przez złamanie zagwarantowanego w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej prawa własności, równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji poprzez ograniczenie naruszenia prawa jedynie do handlowej wartości usuniętej roślinności, z pominięciem jej walorów uprawy rolniczej, walorów użytkowych jako osłony przed erozją gleby i walorów rekreacyjnych i estetycznych usuniętej zieleni, bez uwzględnienia wartości odtworzeniowej przeprowadzenia nasadzeń w podejściu kosztowym. Skarżący ponadto wskazuje na naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 1, art. 83, 84 i 85 ustawy o ochronie przyrody przez złamanie zasady, że organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i są zobowiązane prowadzić postępowanie tak, by w relacjach z właścicielem urządzeń przesyłowych posadowionych na nieruchomości nie doszło do pokrzywdzenia właściciela nieruchomości. Naruszono także w ocenie Skarżącego art. 128 ust. 4 w zw. z art. 135 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędne ustalenie kwoty odszkodowania oraz daty, od której na Firma A ciąży obowiązek zapłaty odszkodowania. Podniesiono zarzut naruszenia art. 83 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody przez jego błędną wykładnię i błędne zastosowanie, gdyż w sprawie organy nie wyjaśniły i nie ustaliły czy zachodziła przesłanka wydania właścicielowi sieci pozwolenia na wycięcie drzew z działki nr [...], przez co naruszono art. 7, art. 8, art. 77 § 1, a także art. 79 k.p.a. oraz uniemożliwiono ustalenie czy poprzez podanie niekompletnych, nieprawdziwych informacji o stanie zadrzewienia nieruchomości wnioskodawca nie dopuścił się deliktu i nie powinien podlegać z tego tytułu odpowiedzialności odszkodowawczej. Skarżący zarzuca, że nie została sporządzona całkowita inwentaryzacja powykonawcza nieruchomości, w jakiej byłyby uwzględnione wszystkie rośliny, a nie tylko wybiórczy drzewostan starszych i wysokich drzew. Protokoły powinny zawierać wyczerpujące informacje o młodszych roślinach, krzewach, warstwie podszytu oraz o stanie gruntu.
Na wstępie należy zaznaczyć, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach:
1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym,
2) dochowania wymaganej prawem procedury,
3) respektowania reguł kompetencji.
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Podstawą wydania kontrolowanej decyzji organu II instancji jest art. 83e ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (dalej u.o.p). Zgodnie z art. 83e ust. 1 u.o.p. usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości, na wniosek właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, następuje za odszkodowaniem na rzecz właściciela nieruchomości, a w przypadku gdy na nieruchomości jest ustanowione prawo użytkowania wieczystego - na rzecz użytkownika wieczystego nieruchomości. Odszkodowanie przysługuje od właściciela urządzeń. Stosownie do art. 83e ust. 2 i ust. 3 u.o.p. ustalenie wysokości odszkodowania za drzewo lub krzew oraz za ich usunięcie następuje w drodze umowy stron. W przypadku gdy strony nie zawrą umowy w terminie 30 dni od dnia usunięcia drzewa lub krzewu, odszkodowanie ustala organ, który wydał zezwolenie na ich usunięcie, stosując odpowiednio przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej u.g.n.) dotyczące odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości.
Odpowiednie zastosowanie przepisów przywołanych w art. 83e ust. 3 u.o.p. polega m.in. na przyjęciu regulacji wynikających z art. 128 u.g.n. w zakresie, w jakim przepis ten nakazuje ustalić odszkodowanie odpowiadające wartości pozbawionych praw – w tym przypadku wartości usuniętych drzew i wartości ich usunięcia, regulacji z art. 130 ust. 1 u.g.n., który w przypadku wydania odrębnej decyzji o odszkodowaniu nakazuje wartość odszkodowania określać według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawiania lub ograniczenia prawa oraz regulacji z art. 130 ust. 2 u.g.n. w związku z art. 156 tej ustawy, który nakazuje ustalać wysokość odszkodowania po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego sporządzonej w formie operatu szacunkowego, a także art. 134 i art. 135 u.g.n. wskazujących jaka wartość (rynkowa, odtworzeniowa) powinna stanowić podstawę ustalenia wysokości odszkodowania oraz ustalających zasady określenia wartości drzewostanu, a także art. 154 u.g.n., według którego podjęcie decyzji dotyczącej wyboru podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości (drzewa i jego usunięcia) należy do rzeczoznawcy (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2021 r. VIII SA/Wa 105/21).
Art. 128 ust. 1-4 u.g.n. stanowi, że wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw. Jeżeli na wywłaszczanej nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości są ustanowione inne prawa rzeczowe, odszkodowanie zmniejsza się o kwotę równą wartości tych praw. Jeżeli na wywłaszczanej nieruchomości, stanowiącej własność jednostki samorządu terytorialnego, jest ustanowione prawo użytkowania wieczystego, odszkodowanie zmniejsza się o kwotę równą wartości tego prawa. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.
Stosownie do art. 135 ust. 5 u.g.n., mającego odpowiednie zastosowanie w przedmiotowej sprawie, przy określaniu wartości drzewostanu leśnego albo zadrzewień, jeżeli w drzewostanie znajdują się materiały użytkowe, szacuje się wartość drewna znajdującego się w tym drzewostanie. Jeżeli w drzewostanie nie występuje materiał użytkowy lub wartość drewna, które może być pozyskane, jest niższa od kosztów zalesienia i pielęgnacji drzewostanu, szacuje się koszty zalesienia oraz koszty pielęgnacji drzewostanu do dnia wywłaszczenia. Ustalone na podstawie powyższych przepisów odszkodowanie ma obejmować nie tylko wartość usuniętego drzewa lub krzewu, ale także koszty ich usunięcia z terenu nieruchomości, na której rosły czy koszty zalesienia i pielęgnacji drzewostanu (por. wyrok WSA w Gliwicach z 8 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Gl 197/18, wyrok WSA w Poznaniu z 7 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 205/20). Podkreślić należy, że wyżej wymieniony przepis został wprowadzony z dniem 1 stycznia 1998 r. i jako alternatywna do metody opisanej w pierwszej części tego przepisu była wyrazem starań ustawodawcy, by jak najlepiej oddać wartość utraconego drzewa. Wycena według pierwszej metody określonej w art. 135 ust. 5 u.g.n. jest uzależniona od liczby metrów sześciennych drewna konkretnego sortymentu możliwych do pozyskania po wycince oraz cen drewna występujących na lokalnym rynku. W literaturze fachowej wskazuje się, że metoda ta nie oddaje wartości wszystkich korzyści usuniętych drzew dla ekosystemu (tak zwanych usług ekosystemowych, zob. A. Dorda, Ile warte są drzewa – przed i po wycince?, Przegląd Przyrodniczy, XXVIII, nr 2, z 2017 r., s. 15). Dlatego dążąc do ustalenia rzeczywistej wartości drzewa bierze się pod uwagę realne ekonomiczne koszty wyprodukowania drzewa, jego wartość dendrologiczną (biologiczną), warunki wzrostu (uwarunkowania lokalizacyjne), funkcję w przestrzeni oraz stan zdrowotny. Taka metoda zwana jest metodą odtworzeniową (A. Dorda, Ile warte są drzewa, op.cit., s. 15). Taki charakter ma druga z metod wskazanych w art. 135 ust. 5 u.g.n. Metody te mają charakter alternatywny, a wybór metody należy do biegłego, który kierując się ustaleniami faktycznymi w sprawie wybiera metodę, która pozwoli według jego wiedzy i doświadczenia, w najlepszy sposób oddać szkodę, powstałą w wyniku wycinki drzew, a tym samym wysokość odszkodowania, jaka powinna przypaść właścicielowi nieruchomości, na której rosły drzewa.
Podkreślić należy, że zgodnie z mającym odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie art. 154 u.g.n. wybór metody szacowania wartości usuniętych drzew na potrzeby ustalenia odszkodowania w związku z ich wycinką należy do rzeczoznawcy.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ I instancji zobowiązał biegłego do przyjęcia konkretnej metody ustalenia wysokości odszkodowania, przez co doszło do naruszenia art. 83e ust. 3 u.o.p. w zw. z art. 154 u.g.n. To do biegłego należy ocena, która z metod oceny wartości drzewostanu w sposób najpełniejszy odda jego wartość zbliżoną do rzeczywistej – tzw. podejście dochodowe odnoszące się do wartości pożytków bezpośrednich, czy wartość odtworzeniowa. Z brzmienia art. 135 ust. 5 u.g.n. wynika, że przesłanką zastosowania metody odtworzeniowej jest brak materiału użytkowego lub wartość drewna możliwego do pozyskania jest niższa od kosztów zalesienia i pielęgnacji drzewostanu. Zastosowaniu metody odtworzeniowej nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że drzewa, które wycięto były samosiejkami. Metoda odtworzeniowa szacuje koszty związane z utratą drzew przez odniesienie się do obiektywnych kryteriów. Przy wyliczaniu kosztów nasadzeń i zabiegów pielęgnacyjnych stosuje się normy scalone stosowane przy sporządzaniu kosztorysów dotyczących zadrzewień (Katalog Norm Rzeczowych KNR 2-21-Tereny Zielone). Na podstawie tej normy ustala się pracochłonność pracy przy drzewach, powtarzalność pewnych zabiegów przez okres 5 lat i przyjmując stawki godzinowe na miejscowym rynku ustala się koszty m.in. zabiegów pielęgnacyjnych. W świetle powyższego zarzuty dotyczące nieprawidłowości w zakresie ustalenia wysokości odszkodowania uznać należy za zasadne. Ponownie rozpatrując sprawę organ zleci ustalenie wysokości odszkodowania biegłemu, który dokona oszacowania wysokości powstałej szkody zgodnie z posiadaną wiedzą i doświadczeniem, dążąc do możliwie jak najwierniejszego odzwierciedlenia straty spowodowanej usunięciem przedmiotowych drzew.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdza się, co następuje:
Nie mogą zostać uwzględnione zarzuty dotyczące wadliwości decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 12 kwietnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew m.in. z działki [...] obr. B. Skarżący wskazuje w tym kontekście, że drzewa objęte sentencją decyzji nie zagrażały funkcjonowaniu urządzeń energetycznych wobec czego zostały usunięte na podstawie nieistniejących przesłanek. W rezultacie nie zachodziła przesłanka wydania właścicielowi sieci pozwolenia na wycięcie drzew z działki nr [...], przez co naruszono art. 7, art. 8, art. 77 § 1, a także art. 79 k.p.a. W tym miejscu należy zwrócić uwagę Skarżącego, że kontroli Sądu w ramach niniejszego postępowania podlega wyłącznie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. [...] i utrzymana przez nią w mocy decyzja Wójta Z. z dnia 16 września 2021 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wycinkę przedmiotowych drzew. Natomiast decyzja Wójta Gminy Z. z dnia 12 kwietnia 2016 r. znak [...] była przedmiotem kontroli sądowej w związku ze skargą Pana K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2019 r. sygn. [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z dnia 12 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na mocy wyroku z dnia 4 września 2019 r. sygn. II SA/Kr 484/19 skargę na tę decyzję oddalił.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej przez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, brak wnikliwego zbadania sprawy i niedokonanie jego oceny w kontekście przepisów prawa materialnego znajdującego zastosowanie w sprawie, co doprowadziło do niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności i nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie ustalenia wartości szkody oraz ustalenia wysokości odszkodowania oraz brak niezbędnych dodatkowych czynności dowodowych, jakie powinny doprowadzić do sporządzenia pełnej listy usuniętych drzew i krzewów, stwierdza się co następuje. Otóż zarzuty te jako sformułowane w sposób bardzo ogólny nie pozwalają na zidentyfikowanie ich znaczenia dla sprawy. W szczególności w żadnym innym miejscu Skarżący nie kwestionuje faktu usunięcia 10 sztuk drzew gatunku olsza czarna i nie wskazuje ile i jakiego gatunku drzewa zostały dodatkowo usunięte i powinny zostać uwzględnione w ustaleniu odszkodowania. Jeśli Skarżący dysponuje stosownymi dowodami na tę okoliczność, powinien przedłożyć je w ramach ponownie prowadzonego postępowania przed organem I instancji.
Mając powyższe na uwadze, z powodu naruszenia art. 83e ust. 3 u.o.p. w zw. z art. 154 u.g.n. oraz art. 135 ust. 5 u.g.n. należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzec o uchyleniu wadliwej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących kwotę uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło