II SA/Kr 2332/00
WyrokWSA w Krakowie2004-03-03
Skład orzekający: Izabela Dobosz, Grażyna Danielec, Anna Szkodzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich osobie, która odbywała przeszkolenie rekruckie w okresie, za który przyznano uprawnienia, pomimo istnienia informacji o jej późniejszym udziale w akcjach zbrojnych?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa, nie podejmując wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zaniechano zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w tym przesłuchania zawnioskowanych świadków oraz zbadania wojskowych akt personalnych skarżącego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący M.Z. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Organ uznał, że skarżący w okresie przyznanych uprawnień odbywał przeszkolenie rekruckie i nie brał udziału w walkach z UPA czy Wehrwolfem. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na świadków i fakt służby w jednostce, która zwalczała niedobitki Wehrwolfu. Organ utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Skarżący złożył skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne uznanie go za "utrwalacza władzy ludowej".Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz ( spr.) Sędziowie NSA : Grażyna Danielec Anna Szkodzińska Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2000r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż samego organu z [...] 2000 r; II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 18 (osiemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania;
Decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 6.VI.2000r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142 poz. 950 ze zm. ) pozbawiono M.Z. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...].1984r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" od [...].X.1949r. do [...]XI.1949r. M.Z. służył w WP i jak stwierdzono nie walczył z UPA czy Wehrwolfem. Powołano się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, iż organ nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki do przyznania uprawnień kombatanckich, określone w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy o kombatantach.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.Z. podnosi, że w swoim piśmie z [...].III.2000r. powoływał się na żyjących świadków -J.N. , ppłk N. , którzy mogą zaświadczyć, gdyż służyli razem oraz że 14 Pułk KPW O. zwalczał niedobitki Wehrwolfu w latach 1946-1951.
Decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z 24.VIII.2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 i art. 127§3 oraz art. 129 kpa, art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142 poz. 950 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z 6.VI.2000r. Zdaniem organu wnioskodawca nie posiadał żadnych dowodów swego udziału w walkach z Wehrwolfem. Z opisu służby wojskowej wydanego przez WKU K. wynika , że M.Z. w okresie zaliczonym .przez ZBOWiD do uprawnień kombatanckich odbywał przeszkolenie rekruckie, z zatem nie mógł brać udziału w żadnych walkach.
Pełnienie z poboru zasadniczej służby wojskowej nie jest działalnością kombatancką w świetle ustawy o kombatantach ...
Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.Z. zarzuca naruszenie procedury administracyjnej tj. art. 7 -9, 11-12, 75, 77, 80, 107§3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach... Uważa, że urząd nie prowadził postępowania wnikliwie, bezpodstawnie przyjął, że jest on "utrwalaczem władzy ludowej". Pełnił służbę w poboru od [...] X.1949r. do [...].11.1952r. w 14 Pułku KB W - O. i jak wynika z wykazu MON ( poz. 164 ) żołnierze w/w Pułku brali udział w walkach z UPA, Wehrwolfem i innymi bandami zbrojnego podziemia w latach 1948 - 1952, a zatem z trakcie jego służby wojskowej. Podaje świadków płk Z.N. dowódcę batalionu, w którym służył ( zam. [...] ) i E.D. , zam. w [...] , z którymi razem służył. Uważa, że ma prawo do statusu kombatanta na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach ...
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3§1 ustawy z 30.VIII.2002r. ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p. o. p. p. s. a ) sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.1.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszej sprawie ) - podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97 §1 ustawy z 30.VIII.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. ).
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy M.Z. służył w okresie od [...].X.1949r. do [...] .XI.1952r. w 14 Pułku KBW w O. W trakcie jego służby trwały walki z "bandami reakcyjnego podziemia", przy czym pominięcie w aktach nazw band uznał ZBOWiD jako skutek "znacznego upływu czasu oraz braku pełnych informacji, których dowódca drużyny nie musiał znać"
( pismo Prezesa Zarządu Środowiskowego b. żołnierzy KBW do ZBOWiD-u, z [...] 1984r. - k. [...] akt administracyjnych ).
Organ w toku postępowania ograniczył się jednakże wyłącznie do zbadania okresu, za który ZBOWiD przyznał M.Z. uprawnienia kombatanckie, tzn. [..] .X.1949r. do [...] .XI.1949r. i przyjął, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów swojej walki z Wehrwolfem. Skoro przechodził on w tym czasie przeszkolenie rekruckie, to nie może zachować uprawnień kombatanckich z tytułu walk z UPA lub Wehrwolfem ( art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach z 24.1.1991r. ). W aktach sprawy są jednakże informacje o tym, że po przeszkoleniu rekruckim skarżący brał udział w różnych akcjach zbrojnych. Z urzędu wiadomo Sądowi, że 14 Pułk KBW w 1951r. walczył m. in. z UPA, a skarżący służył w tym pułku do [...].1952r. Należało zatem przesłuchać zawnioskowanych przez skarżącego świadków, ponadto zbadać wojskowe akta personalne M.Z. , aby ustalić gdzie i z kim walczył on przez cały okres służby. Szczególną uwagę należy zwrócić na jego służbę w 1951 r. W razie wątpliwości organ powinien przesłuchać skarżącego w trybie art. 86 kpa.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145§1 pkt 1 "c" p. o. p. p. s. a. z 30.VIII.2002r. ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) w zw. z art. 97§ 1 przepisy wprowadzające ustawę - p. o. u. s. a. i ustawę - p. o. p. p. s. a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.V.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97§2 cytowanych przepisów wprowadzających oraz art. 205§ l i 209 p. o. p. p. s. a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło