II SA/Kr 234/01

WyrokWSA w Krakowie2005-01-17

Skład orzekający: Stanisław Biernat, Izabela Dobosz, Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił uprawnień kombatanckich stronę, nie ustalając wyczerpująco stanu faktycznego, w szczególności przebiegu służby wojskowej skarżącego i jego ewentualnego udziału w walkach z podziemiem niepodległościowym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w tym art. 7 i 77 kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Organ nie ustalił przebiegu służby wojskowej skarżącego, nie zweryfikował podawanych przez niego okoliczności i nie zbadał jego ewentualnej działalności w B. [...], opierając się na nieuprawnionym zastosowaniu art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu T. B. uprawnień kombatanckich. Organ ustalił, że skarżący uzyskał uprawnienia z tytułu utrwalania władzy ludowej podczas służby wojskowej, jednak nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie. Skarżący kwestionował tę decyzję, twierdząc, że jego służba wojskowa nie miała związku z utrwalaniem władzy ludowej i że nie zwalczał podziemia niepodległościowego, a także powoływał się na swoją działalność w AK i B. [...]. Organ odwoławczy utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, odrzucając nowe dowody ze względu na upływ terminu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 stycznia 2005r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Biernat Sędziowie NSA Izabela Dobosz (spr) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2005r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 02 stycznia 2001 r., Nr : [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tego samego organu z dnia 1 sierpnia 2000r, II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego T. B. kwotę 10 zł (dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENlE Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].08.2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24. 01. 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 1997r, Nr 142, poz. 950 ze zm. / pozbawiono T. B. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w N. decyzją z dnia [...].09.1987r. z tytułu utrwalania władzy ludowej [...].11.1948r - [...].12.1948r/ łącznie - 2 miesiące, zaśw. ZBOWiD Nr [...]/. Jak ustalono na podstawie akt b. ZBOWiDu T. B. w okresie uznanym przez ZBOWiD za działalność kombatancką pełnił służbę w Wojsku Polskim i nie brał podczas tej służby udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. Powołano się ponadto na stanowisko wyrażone w orzecznictwie SN, iż Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 cytowanej ustawy. Dodano, że przesyłanie nowych dowodów, również wobec upływu terminu składania rekomendacji w dniu 31.12.1998r. nie powoduje żadnych skutków prawnych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. B. wnosi o uchylenie decyzji. Został powołany do służby wojskowej w 1947r. i nie miał żadnego wpływu na przydzielenie go do jednostki KBW. W trakcie służby wojskowej nie zwalczał żadnych organizacji niepodległościowych, a jedynie bandy UPA. Twierdzi, że miał uprawnienia z tytułu działalności w ruchu partyzantki ludowej B.[...]., a tylko przez wadliwą działalność ZBOWiDu uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w KBW. Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].01.2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm. / utrzymano w mocy decyzję własną z [...].08.2000r. Organ powołał się na akta b. ZBOWiDu i stwierdził, że T. B. uzyskał uprawnienia z tytułu utrwalania władzy ludowej, za działalność prowadzoną podczas służby w Wojsku Polskim od września 1947r. do września 1949r. Powołano się na deklarację zawartą w aktach b. ZBOWiDu / pkt 13 deklaracji /, gdzie strona podała, że brała udział w walkach z bandami na terenie woj. [...] i w S.. Jak podaje "Informator o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej", 1993r, str. 133 - 164, na tych terenach nie działały oddziały UPA i grupy [...]. Wobec powyższego organ podtrzymał swoje stanowisko. Co do działalności w B. [...]. stwierdzono natomiast, że [...].12.1998r. upłynął termin do składania nowych wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich / art. 22 ust. 3 ustawy /, toteż podane okoliczności nie mają wpływu na wynik sprawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. B. wnosi o uchylenie decyzji. W wojsku był telegrafistą i nie miało to nic wspólnego z utrwalaniem władzy komunistycznej. Służąc w KBW nie zwalczał podziemia niepodległościowego. Powołuje się na swój patriotyzm i na to, że w czasie okupacji brał udział w Ruchu Oporu AK i B. [...]. oraz na materiał dowodowy / zeznania świadków / dołączony do jego pisma z dnia [...].03.2000r. skierowanego do Urzędu d/s Kombatantów. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002r. / Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / p. o. p. p. s. a. / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone / co ma miejsce w niniejszym przypadku / podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy / art. 97 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. /. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m. in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. Należy zaznaczyć, że Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w ogóle nie ustalił przebiegu służby wojskowej skarżącego, opierając się zaś na materiale zgromadzonym w aktach b. ZBOWiDu nie sposób go ustalić. Materiały te bowiem mówią o służbie wojskowej skarżącego, ale nie wiadomo nawet w jakiej formacji / zaśw. WKU N. z [...].01.1987r, k. 4 akt administracyjnych /. O tym, że służył w KBW i na jakich terenach podaje sam skarżący w życiorysie i deklaracji członkowskiej do ZBOWiDu, jednak okoliczność ta nie została zweryfikowana w toku postępowania administracyjnego, choćby poprzez ustalenia na podstawie książeczki wojskowej. Zakładając nawet, że skarżący podał wyczerpujące informacje o swojej służbie wojskowej i że służył wyłącznie na terenie woj. [...] i w S. organ nie mógł bez powyższych ustaleń przyjąć, iż skarżącego należy pozbawić uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach / ... /, gdyż z akt nie wynika, że skarżący nie walczył z podziemiem niepodległościowym, a to pociągałoby za sobą inna przesłankę pozbawienia uprawnień kombatanckich / art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. "c" /. Należy zauważyć, że w toku postępowania weryfikacyjnego skarżący powoływał się na swoją działalność w B. [...] popartą oświadczeniami świadków : W. L. i S. M. Okoliczności tych nie badano powołując się na art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach / ... /. Tymczasem stwierdzić należy, że powoływanie się na ten przepis jest nieuprawnione, gdyż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 15.04.2003r. / Dz. U. Nr 72, poz. 658 / orzekł o niezgodności tego przepisu z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Już wcześniej, uchwałą 7 sędziów NSA z 3.12.2001 r., sygn. akt OPS 11/01 stwierdzono, że "przewidziany w art. 22 ust. 3 ustawy z 24.01.1991 r., o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego / Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm. / termin zastrzeżony do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich nie dotyczy sytuacji, gdy weryfikowany kombatant, który uzyskał uprawnienia kombatanckie, jako "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zgłasza w postępowaniu weryfikacyjnym, prowadzonym także po dniu 31.12.1998r, iż zachodzą okoliczności uzasadniające po jego stronie tytuł do uprawnień kombatanckich określony w ustawie". Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30.08.2002r. p. o. p. p. s. a. / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 / w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1271 /. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o NSA / Dz. U. Nr 74, poz. 368 / w zw. z art. 97 § 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło