II SA/Kr 234/06
WyrokWSA w Krakowie2007-09-20
Skład orzekający: Piotr Głowacki, Mariusz Kotulski, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na leki, żywność i opłaty eksploatacyjne, wynikająca z przekroczenia kryterium dochodowego i uznania administracyjnego organu, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, ustalając sytuację finansową, zawodową i zdrowotną skarżącego. Odmowa przyznania zasiłku celowego była uzasadniona, ponieważ dochody skarżącego przekraczały ustalone kryterium, a przepis art. 39 ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma swobodę w decydowaniu o przyznaniu świadczenia i jego wysokości, nie przekraczając granic uznania.Stan faktyczny
Skarżący H.C. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania pomocy finansowej na leki, żywność i opłaty eksploatacyjne. Organ pierwszej instancji ustalił, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe, a skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów. Skarżący zarzucił organom błędy w ustaleniu stanu faktycznego i złośliwość.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Mariusz Kotulski WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2007 r. sprawy ze skargi H.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej skargę oddala
Decyzją z [...]sierpnia 2005r. znak:[...], na podstawie art. 104, art. 107 kpa oraz art. 2 , art. 3 ust. 3 i 4, art. 4, art. 8 ust. 1, art. 14, art. 17 ust. 1 pkt. 5, art. 39, art. 41, art. 102 ust. 1, art. 104, art. 106 ust. 1, 3 i 4, art. 109, art. 159 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz Upoważnienia Nr[...] Prezydenta Miasta K. z dnia 30 kwietnia 2004 r. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy oraz właściwości powiatu, Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. odmówił H.C. przyznania pomocy finansowej na leki, zakup żywności i opłatę rachunków za gaz, prąd i czynsz.
W uzasadnieniu organ l instancji bardzo dokładnie opisał przebieg postępowania w sprawie oraz sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną H.C. W toku prowadzonego postępowania ustalono między innymi, że H.C. jest osobą niepełnosprawną, częściowo niezdolną do pracy w okresie do 30 czerwca 2008 r., prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Dochód miesięczny H.C. przekracza kryterium dochodowe ustalone na podstawie art. 8 ustawy o pomocy społecznej, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł. H.C. otrzymuje rentę inwalidzką w kwocie: 517 zł netto, w miesiącu lipcu br. otrzymał wyrównanie renty za czerwiec i lipiec 2005 r. w wysokości 989,89 zł. Nadto H.C. otrzymuje kwotę 85,50 zł od rodziny w postaci opłacania czynszu w wysokości 1/4 należnej kwoty. Z renty pokrywa koszty egzekucyjne, które nie mogą być odliczone.
Organ l instancji wskazał też na szereg nieścisłości w oświadczeniach p. H.C., co do osiąganych dochodów. Organ nie podzielił stanowiska H.C., że nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H.C. Odwołujący wyraził swoje niezadowolenie z wydanej przez organ l instancji decyzji. Zdaniem odwołującego uzasadnienie decyzji organu l instancji jest kłamliwe a stan faktyczny jest odmienny od tego co opisuje organ l instancji.
Decyzją z [....]listopada 2005 r. znak:[...] na podstawie art. 8 i art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64 poz. 593 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy. Przyznawanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy, w ramach których organy gminy są zobowiązane zaspokoić najbardziej pilne i konieczne potrzeby jej mieszkańców. Możliwość zaspokojenia tych potrzeb jest niewątpliwie determinowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Art. 39 cyt. ustawy jest tzw. przepisem uznaniowym, pozostawiającym organom administracyjnym (organom pomocy społecznej) wybór co do tego, czy przyznać zasiłek celowy czy też nie, a także w jakiej wysokości zasiłek ten ma być przyznany. Organ pomocy społecznej powinien najpierw rozstrzygnąć o potrzebie zasiłku celowego w ogóle, a dopiero przesądziwszy taką potrzebę, określić, że zasiłek celowy będzie miał taką, czy inną postać. Uznanie administracyjne pojawia się tu zatem dwukrotnie.
Z przedstawionych okoliczności wynika, że organ l instancji odmawiając zaskarżoną decyzją przyznania H.C. zasiłku celowego na leki, zakup żywności i opłatę rachunków za gaz prąd i czynsz kierował się całokształtem okoliczności niniejszej sprawy. Przepis art. 39 cytowanej ustawy ma charakter uznaniowy i nie można stwierdzić, że organ l instancji przekroczył granice tego uznania. Celem pomocy społecznej jest bowiem zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin, a rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego ustalono sytuację finansową, zawodową i zdrowotną ubiegającego się o pomoc.
Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 31 stycznia 2006 r. wniósł H.C., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji. Skarżący szeroko opisał swoją sytuację zdrowotną, materialną i rodzinną. Podał również, że ustalony przez organy administracji stan faktyczny uzasadniający odmowę przyznania mu zasiłku jest nieprawdziwy i działanie organów nacechowane jest złośliwością wobec jego osoby. Powołał się również na swój zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]listopada 2005 r.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.).
Orzekanie w myśl art. 135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznał, że decyzja ta nie narusza prawa. Organy obu instancji przeprowadziły prawidłowo postępowanie administracyjne i wskazały właściwą podstawę prawną decyzji.
W myśl przepisu art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy. Przyznawanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy, w ramach których organy gminy są zobowiązane zaspokoić najbardziej pilne i konieczne potrzeby jej mieszkańców. Możliwość zaspokojenia tych potrzeb jest niewątpliwie determinowana posiadanymi przez gminę środkami pieniężnymi. Przepis art. 39 jest tzw. przepisem uznaniowym, pozostawiającym organom administracyjnym (organom pomocy społecznej) wybór co do tego, czy przyznać zasiłek celowy czy też nie, a także w jakiej wysokości zasiłek ten ma być przyznany. Organ pomocy społecznej powinien najpierw rozstrzygnąć o potrzebie zasiłku celowego w ogóle, a dopiero przesądziwszy taką potrzebę, określić, że zasiłek celowy będzie miał taką, czy inną postać. Uznanie administracyjne pojawia się tu zatem dwukrotnie.
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie przez organy administracyjne, skarżący H.C. jest osobą niepełnosprawną, częściowo niezdolną do pracy w okresie do 30 czerwca 2008r., prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Mieszka z byłą żoną oraz synem. Dochód miesięczny skarżącego przekracza kryterium dochodowe ustalone na podstawie art. 8 ustawy o pomocy społecznej, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 461 zł. Skarżący otrzymuje rentę inwalidzką w wysokości 589,17 zł, pomniejszoną w wyniku prowadzonej egzekucji administracyjne o kwotę 147,29 zł. (karta 486 akt administracyjnych). W miesiącu lipcu 2005 r. skarżący otrzymał wyrównanie renty za czerwiec i lipiec 2005 r. w wysokości 989,89 zł. (karta 480 i 484 akt administracyjnych). Skarżący otrzymuje kwotę 85,50 zł od rodziny w postaci opłacania czynszu w wysokości 1/4 należnej kwoty.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę na podstawie danych zawartych w aktach sprawy stwierdził, iż skarżący jest w stanie z posiadanych środków finansowych zaspokoić potrzeby, na które wnioskował udzielenie pomocy. Czynsz za mieszkanie płaci bowiem była żona skarżącego. Skarżący rozwiązał umowę z Zakładem Gazowniczym, obecnie umowę taką posiada jego była żona i to ona płaci rachunki za gaz. Według faktury z dnia 8 sierpnia 2005 r. wystawionej przez ENION S.A. kolejne rachunki za energię elektryczną opiewały na kwoty: 18,17 zł; 20,61 zł; 116,12 zł; 116,06 zł. (karta 492 akt administracyjnych).
Zdaniem Sądu słusznie organ administracji zaznaczył, że skoro skarżący przedstawił rachunek za leki z 21 lipca 2005 r. na kwotę 95,66 zł, a w lipcu otrzymał dochód przekraczający 1.000 zł, co zostało wyżej wskazane, to nie ma żadnych przesłanek, by przyznać Skarżącemu zasiłek celowy na zakup leków.
Z przedstawionych okoliczności wynika, że organy administracji odmawiając przyznania skarżącemu zasiłku celowego na leki, zakup żywności i opłatę rachunków za gaz prąd i czynsz kierował się całokształtem okoliczności niniejszej sprawy. Przepis art. 39 ustawy o pomocy społecznej ma charakter uznaniowy i nie można stwierdzić, żeby organ l i II instancji przekroczył granice tego uznania. Celem pomocy społecznej jest bowiem zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin, a rodzaj i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, w trakcie którego ustalono sytuację finansową, zawodową i zdrowotną skarżącego.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło